Kan Venezuela militair iets betekenen in een mogelijke oorlog met de VS?

Het Amerikaanse Southern Command heeft intussen 20 boten aangevallen waarvan de regering-Trump beweert dat ze drugs smokkelden. Daarbij vielen minstens 80 doden. Met de USS Gerald R. Ford voor de kust - het grootste vliegdekschip ter wereld - zijn er nu ruim 15.000 Amerikaanse militairen in de Caraïben.

Drugsbestrijding is dus de officiële missie en volgens de Amerikaanse regering is het linkse regime in Venezuela betrokken bij grootschalige drugssmokkel. President Trump windt er geen doekjes om dat hij van het regime in Venezuela af wil en zegt dat president Maduro’s "dagen geteld zijn".

Nooit eerder was de druk op Venezuela zo groot en Trump krijgt daarvoor applaus van Nobelprijswinnares en oppositieleider María Corina Machado, die zijn strategie "absoluut de juiste" noemt. Machado staat in pole position om het roer in Venezuela over te nemen, volgens een deel van de internationale gemeenschap heeft haar alliantie de voorbije presidentsverkiezingen immers gewonnen.

Maduro houdt zijn onschuld vol: "Dit alles dient om een ​​oorlog te rechtvaardigen, de Amerikanen zijn uit op een regimewissel en willen onze immense olierijkdommen stelen, die de grootste oliereserve en de vierde grootste gasreserve ter wereld vormen."

President Maduro heeft de hulp ingeroepen van Rusland en China en de Venezolaanse strijdkrachten 'geactiveerd'.

"Als wij de gewapende strijd moeten aangaan om het heilige erfgoed van onze bevrijders te verdedigen, moeten we klaar zijn om te winnen. We zullen triomferen door patriottisme en moed", sprak Maduro op de staatstelevisie, bijna synchroon met het arriveren van het Amerikaanse vliegdekschip.

Venezolaans defensieminister Vladimir Padrino López verklaarde in het parlement dat de "Bolivariaanse Nationale Strijdkrachten' (FNB) te land, ter zee en in de lucht nu volledig operationeel zijn". Binnen Latijns-Amerika heeft Venezuela een relatief groot leger, omdat het hopen oliedollars kon investeren in defensie. Maar door een loodzwaar Amerikaans embargo staat Venezuela al decennialang geïsoleerd en is het aangewezen op alternatieve leveranciers.

De Cubaanse leider Fidel Castro adviseerde zijn trouwe bondgenoot Hugo Chávez - Maduro’s voorganger – dat absolute controle over een volledig loyaal leger essentieel is om aan de macht te blijven. Cuba's invloed binnen het Venezolaanse leger en de militaire inlichtingendiensten is niet te onderschatten en Cubaanse lijfwachten waken over de persoonlijke veiligheid van president Maduro.

Ook Iran is al jarenlang bondgenoot van Venezuela. Het leverde technologie en expertise om gewapende drones te ontwikkelen, Venezolaanse ingenieurs werden in Iran opgeleid, de assemblage gebeurde lokaal. Iran zou nog altijd een dronefabriek en trainingscentrum controleren op de Venezolaanse luchtmachtbasis El Libertador in Maracay. Naast verkennings- en aanvalsdrones zou Venezuela nu ook kamikaze-drones produceren, gebaseerd op de beruchte Iraanse Shahed-modellen (die Rusland inzet in Oekraïne).

Maar het zijn vooral de Russen die de regering van Nicolás Maduro overeind houden. "We werken al 25 jaar nauw samen en staan dagelijks in contact", aldus Maduro. "Een groot aantal Venezolaanse cadetten en officieren is in Rusland opgeleid en Russische militairen zijn actief in Venezuela."

Tijdens de mislukte coup van 30 april 2019 door toenmalig oppositieleider en 'interim-president' Juan Guaidó, zou een Russisch vliegtuig hebben klaargestaan om president Maduro indien nodig te evacueren. Dat verhaal circuleerde toen breed in de media, maar er is geen hard bewijs dat een Russisch toestel daadwerkelijk klaarstond.

Moskou maakt er geen geheim van dat ze Venezuela militair steunen. "We leveren het land vrijwel het volledige wapenarsenaal, van handvuurwapens tot vliegtuigen", verklaarde Alexei Zhuravlev van de defensiecommissie in de Doema. Russische gevechtsvliegtuigen, uitgerust met langeafstandsraketten, vormen de ruggengraat van de Venezolaanse luchtmacht, maar in hoeverre ze verouderd zijn is niet duidelijk.

Venezuela zou ook beschikken over geavanceerde Russische langeafstands-luchtafweersystemen, waarmee het belangrijke installaties kan beschermen tegen luchtaanvallen. Russische militaire transportvliegtuigen zouden volgens Zhuravlev onlangs nog Pantsir-S1 en Buk-M2E-systemen hebben afgeleverd in Venezuela.

De website 'Defense News' bevestigt dat er op 26 oktober effectief een zwaar Russisch transportvliegtuig is geland in Caracas, dat vanuit Rusland een complexe route aflegde via veel Afrikaanse omwegen om Westerse sancties te omzeilen.

Rusland is ongetwijfeld Venezuela’s grootste wapenleverancier voor een heel arsenaal aan tanks, helikopters, sluipschuttersgeweren en mobiele raketwerpers. Ook het onderhoud van al dat wapentuig gebeurt met Russische hulp.

Maar het Venezolaanse leger zou in verval zijn, want veel wapentuig is verouderd, soldaten missen reële gevechtservaring en verdienen een hongerloon. De autoritaire Maduro heeft wel al bewezen dat hij muiterijen weet af te wenden, door repressie en door loyaliteit 'af te kopen'. Voormalige officieren illustreren dat met verhalen over hoe militairen in hoge rangen zich kunnen verrijken met allerlei illegale activiteiten en belangrijke maatschappelijke posities krijgen toebedeeld.

Naast het reguliere leger zijn de zogenoemde 'colectivos', gemilitariseerde milities die fungeren als paramilitaire steunpilaren van het regime, een belangrijke troef voor de regering-Maduro. Ook de 'Bolivariaanse Militie', reservetroepen van burgers die tactische training krijgen en leren hoe ze met wapens moeten omgaan, kan een extra verdedigingslinie vormen. Maduro beweert dat deze militie zeker 8 miljoen reservisten kan mobiliseren, experts denken dat 1 miljoen realistischer is.

Om de militaire overmacht van de VS te compenseren, zet Venezuela al jaren in op wat het 'asymmetrische oorlogsvoering' noemt. Volgens bronnen van het persagentschap Reuters bereidt Venezuela zich voor op een guerrillastrijd in geval van een Amerikaanse aanval.

Het verzet van die 'colectivos' zou weleens van lange adem kunnen zijn. Kleine militaire units op meer dan 280 locaties kunnen op het hele Venezolaanse grondgebied sabotage- en guerrillatactieken uitvoeren. Als die in actie komen, kan Venezuela afglijden naar pure chaos en anarchie, zelfs een burgeroorlog. Maduro heeft al gewaarschuwd dat die "soldaten van het vaderland" zullen vechten tot het bittere einde.