In Nederland trekt Hans Wijers (D66) zich na amper 24 uur terug als informateur. De aanleiding is een gelekt privébericht waarin hij VVD-leidster Dilan Yesilgöz "die feeks van de VVD" noemt. Volgens D66-leider Rob Jetten en Wijers zelf is zijn positie "onhoudbaar geworden". Formateur Sybrand van Haersma Buma (CDA) gaat nu alleen verder.
"Die feeks van de VVD": informateur Hans Wijers stapt op in Nederland na gelekte privéberichten over Dilan Yesilgöz
Trees Vanhoutte
Gepubliceerd:
Wijers was nog geen 24 uur begonnen aan zijn opdracht als informateur, toen hij vanochtend in de Tweede Kamer de handdoek in de ring gooide. "Ik ben vandaag door NRC geconfronteerd met uitspraken die ik in een privébericht ruim voor de verkiezingen heb gedaan", zei hij.
"In dat een-op-eenbericht heb ik spontaan uitspraken gedaan die je weloverwogen nooit zou doen. Nu die uitspraken publiek zijn geworden, zou dat mijn positie als onbevangen informateur kunnen schaden. Het proces is te belangrijk om dat te laten afleiden van de inhoud. Dat maakt dat ik met grote spijt heb moeten besluiten om terug te treden als informateur."
Berichtje gelekt aan NRC
Het beruchte berichtje was gericht aan mediaondernemer Willem Sijthoff en kon worden ingekeken door NRC. Sijthoff lanceerde deze zomer het initiatief 'Stem voor stabiliteit', een campagne om een stabiel centrumrechts kabinet van VVD, D66 en CDA mogelijk te maken.
Wijers reageerde positief op het initiatief, maar wilde ook GroenLinks-PvdA – toen nog onder leiding van Frans Timmermans – bij de formatie betrekken. Hij antwoordde op Sijthoff: "We moeten juist de deur openzetten naar Timmermans, dan doe ik mee. We moeten hem naar het centrum trekken en ook die feeks van de VVD."
Met "die feeks van de VVD" verwijst Wijers naar Dilan Yesilgöz, de kopvrouw van VVD. Volgens politiek verslaggever voor de Nederlandse omroep NOS Ewoud Kieviet is dit niet de eerste keer dat Wijers in opspraak komt over dingen die hij over Yesilgöz zou hebben gezegd.
"Op verkiezingsavond zou hij haar op de bijeenkomst van D66 een 'leugenaar' hebben genoemd volgens verschillende aanwezigen", zegt Kieviet in De Wereld Vandaag op Radio 1. "Maar dat werd dan later weer ontkracht, toen een andere spreker de schuld op zich nam."
Kievit stelt zich wel vragen bij hoe dat berichtje nu precies bij NRC terechtkwam. "Het is een beetje onduidelijk wie allemaal in dat gesprek zat, maar het gaat waarschijnlijk om een groepsgesprek met verschillende mensen uit het bedrijfsleven."
"Als politicus doe je zulke uitspraken natuurlijk beter nooit, maar het blijft wel gek dat dit gelekt is naar de pers, omdat het uit een kleine, besloten groep komt."
Valse start Nederlandse formatie: informateur Hans Wijers van D66 stapt op na gelekt privébericht over "feeks van VVD"
Voormalige minister en actief in het bedrijfsleven
Kieviet zegt ook dat Wijers tot voor vandaag eigenlijk wel gezien werd als de juiste man om de formatiegesprekken op te starten. "Wijers was de minister van Economische Zaken in het eerste paarse kabinet in Nederland tussen 1994 en 1998. Dat was een coalitie van de PvdA, de VVD en D66", legt Kieviet uit.
"Na zijn tijd als minister werd hij actief in het bedrijfsleven, onder andere als bestuurslid bij ING. Daardoor werd hij ook wel gezien als iemand die acceptabel was als informateur voor de VVD", gaat hij verder.
Tijdens zijn eerste persconferentie als informateur gisteren probeerde hij ook nog om de brokken met de VVD te lijmen. Hij noemde Yesilgöz "een moedige vrouw" en iemand die zich "mooi had teruggevochten" tijdens deze verkiezingen.
Maar na het nieuwe gelekte bericht bleef de positie van Wijers als informateur onhoudbaar, omdat D66 de VVD in vrijwel alle levensvatbare opties nodig heeft. Daarom noemde zowel leider Rob Jetten als Wijers zelf zijn opdracht als informateur "onhoudbaar".
D66 wil liefst een breed middenkabinet waarin zowel GroenLinks-PvdA als de VVD zetelen. Yesilgöz heeft al meermaals gezegd dat ze zo'n kabinet niet ziet zitten en liever met het rechtse JA21 wil regeren, maar zo'n coalitie heeft geen meerderheid van 76 zetels.
Bram Vandeputte vat in Terzake de coalitie-opties samen
Buma gaat alleen verder
Volgens Kieviet straalt de hele situatie ook wel een beetje af op D66-leider Rob Jetten, die de verkiezingen gewonnen heeft en daarom als eerste mag proberen een regering te vormen.
"Ze hebben het niet in goede banen kunnen leiden, net zoals de PVV dat 3 jaar geleden ook niet kon. Daar gaan ze nu toch een beetje de mist in."
Jetten wil nu vooral geen tijd verliezen en zegt dat formateur Sybrand van Haersma Buma (CDA) alleen zal verdergaan met de gesprekken. Die gaan volgens Kieviet in eerste instantie over 5 thema's: wonen, migratie, stikstof, veiligheid en defensie.
