Vlaamse regering snijdt ook in subsidies linkse middenveldorganisaties door link met "gewelddadig extremisme"

De viceminister-presidenten halen zo de angel uit een lang aanslepende discussie. Al een tijd geleden werd afgesproken dat op basis van expertenrapporten 3,5 miljoen euro bespaard zou worden op de subsidies. 

De relatief kleine besparing - in totaal gaat er ongeveer 80 miljoen euro naar sociaal-cultureel volwassenenwerk - zorgde wekenlang voor spanning binnen de Vlaamse regering. Vooral tussen bevoegd minister Caroline Gennez (Vooruit) en de N-VA. 

Gennez keek voor de besparing naar organisaties met een negatieve evaluatie van hun werking en financiën. Tot onvrede van de N-VA: onder de organisaties waren verschillende Vlaams-nationalistische verenigingen zoals de Vlaamse Volksbeweging - gelinkt aan de N-VA - en het Vlaamse Kruis. 

12 organisaties met een negatieve evaluatie verliezen hun subsidie. Daarbij ook 5 Vlaamsgezinde verenigingen.

Als compromis krijgen ook 2 links georiënteerde organisaties geen subsidie. Ze kregen nochtans een positief advies daarvoor van een onafhankelijke commissie van experts.

De regering volgt het advies niet omdat "de verenigingen betrokken zijn bij of niet ondubbelzinnig afstand nemen van gewelddadig extremisme of het ondersteunen".

Het Gentse vzw LABO verliest zo zijn subsidie van 216.000 euro. Binnen de regering wordt gewezen op hun linken met Code Rood. Die extreem-linkse organisatie voert acties rond klimaatopwarming en Palestina en brengt daarbij vernielingen toe.   

LABO voelde de bui al hangen. Vorige week lieten ze op sociale media weten "concrete acties te nemen" om de vereniging te redden. "Het is een typische stap van een land dat zich beweegt van een democratie naar een autocratie: het bestempelen van kritische organisaties als terroristisch: héél erg zorgwekkend", schrijft de organisatie op Instagram. 

De regering besliste ook dat Headquarters of the Movement (HOTM) geen subsidies krijgt. Ze ontvingen die tot nu toe ook niet, maar de commissie had hun aanvraag positief geëvalueerd. HOTM is de organisatie achter het pro-Palestijns protest tijdens het openingsfeest van het Europees Voorzitterschap op de Grote Markt in Mechelen vorig jaar en voerde ook al actie in het Vlaams Parlement.

4 organisaties die volgens minister-president Matthias Diependaele (N-VA) "in het verleden meededen met organisaties die geweld en vernielingen propageren" behouden hun subsidie, maar vallen terug op het minimumbedrag van 150.000. Ze krijgen "een tweede kans", aldus Diependaele. Het gaat onder meer om Vrede en GetBasic, de vzw achter de nieuwswebsite De Wereld Morgen. 

De regering volgt de adviezen van de onafhankelijke commissie dus niet volledig. Volgens Diependaele kon de regering "daarop niet vertrouwen". "Er staan onverklaarbare zaken in die adviezen", zegt de minister-president. "Dat toont aan dat er mensen zaten in die commissies die met een eigen ideologische agenda werkten. Dus hebben we bijgestuurd op politiek niveau." 

Gennez wil de commissie niet afvallen. "Het is belangrijk dat je je eigen decreten respecteert en het werk van alle mensen in de beoordelingscommissies. We hebben het recht waar nodig om af te wijken, dit compromis is een goed compromis", zegt ze. 

De regering had in het regeerakkoord al afgesproken om te herbekijken hoe de commissies werken. 

Vanuit de sector komt kritiek op de werkwijze van de Vlaamse regering.

"Door de hele discussie over het afwijken van de adviezen op basis van ideologische discussies kom je in een zone terecht waar er mogelijk geraakt kan worden aan die vrijheid en die autonomie van organisaties", zegt Hanne Geukens van De Federatie, de belangenbehartiger van de socio-culturele sector, in De Ochtend op Radio 1.

De evaluatie gebeurt door een onafhankelijke commissie op basis van het beleid en de financiën van een vereniging en niet op hun standpunten of inhoud.

"In ruil voor de vrijheid die organisaties krijgen, moeten organisaties enorm veel verantwoorden. Dat is de afspraak die er is, net om zoveel mogelijk in het initiatief aan burgers en vrijwilligers te laten", zegt Geukens. "Die adviezen geven de sector rechtszekerheid."

Zeker 2 organisaties die hun subsidies verliezen, zijn van plan om de beslissing aan te vechten. 

Vakbond ACLVB liet als eerste weten naar de Raad van State te stappen omdat hun opleidings-vzw geen subsidie krijgt. 'De Vormers' van de christelijke vakbond en 'Vorming & Actie' van de socialistische vakbond krijgen wel subsidie. De vzw Comé van ACLVB werd negatief geëvalueerd.

De vzw Labo denkt op basis van het decreet haar subsidie toch te kunnen afdwingen. "Het decreet Sociaal-Cultureel Volwassenenwerk beschermt het civiel perspectief door organisaties op een politiek onafhankelijke manier te beoordelen op de kwaliteit van hun werking, waarbij positief geëvalueerde werkingen verzekerd worden van verdere financiering", laat de vereniging weten.

"We zullen de nodige juridische stappen ondernemen om de Vlaamse regering te dwingen het decreet toe te passen."