"We hebben bloed aan onze handen omdat er niet wordt ingegrepen." Dat zegt Soedan-expert Anette Hoffmann over de aanhoudende humanitaire crisis en genocide in het land. Meer dan 12 miljoen mensen zijn op de vlucht en burgers worden getroffen door systematisch geweld en hongersnood. "De druk van de publieke opinie moet groter worden. We hebben hier regelmatig demonstraties voor Gaza, maar ik zie nog geen regelmatige, grootschalige demonstraties voor Soedan."
Expert over humanitaire crisis in Soedan: "Niets rechtvaardigt dat hier niet ingegrepen wordt"
In Soedan woedt al sinds april 2023 een oorlog tussen het Soedanese regeringsleger en de paramilitaire RSF.
Na de inname van al-Fashir heeft de RSF alle 5 regionale hoofdsteden van Darfoer in handen.
Miljoenen Soedanezen zijn op de vlucht of lijden honger. Het gaat om de grootste humanitaire crisis ter wereld.
12 tot 13 miljoen mensen op de vlucht, 30,4 miljoen mensen in nood, 4 miljoen ondervoede kinderen. In Soedan speelt zich een tragedie van ongekende omvang af. Dat benadrukt Anette Hoffmann, Soedan-expert bij onderzoeksinstituut Clingendael, die zelf 6 jaar lang in de hoofdstad Khartoem woonde en werkte.
"Het raakt me diep om te horen dat de stad zo kapot wordt gemaakt. Het land heeft ontzettend veel te bieden, dat is deel van het probleem", zegt ze in de podcast 'De verrekijkers'.
Etnische component
De Soedanese burgers zitten verstrikt in een machtsstrijd tussen 2 legers: de Rapid Support Forces (RSF) enerzijds, het Soedanese regeringsleger anderzijds. Die strijden om de politieke en economische macht van het land. Maar er speelt meer.
"Er zit ook een lelijke etnische component bij. Dat zien we met name in Darfoer", zegt Hoffmann. Daar hebben de Arabische RSF-soldaten het gemunt op Soedanezen van Afrikaanse afkomst. "Het plan van de RSF is om Darfoer leeg te vegen van alle niet-Arabische stammen en het eigen te maken aan de Arabische bevolking."
"Het is het volgende hoofdstuk van de genocide in 2003. Het grote verschil is dat we nu de 2 legers tegen elkaar zien vechten, maar ook dat er een heel ander niveau van wapens en voertuigen worden ingezet op de weerloze bevolking."
Op sociale media circuleren gruwelijke beelden van de schade die de RSF in Darfoer aanricht. "De VN schat dat er 260.000 mensen in de stad zaten toen het werd ingenomen. Het zou kunnen dat het zelfs meer mensen waren. Het exacte cijfer is onduidelijk, maar wat duidelijk is dat er zo'n bloedbad werd aangericht, dat het zelfs op satellietbeelden te zien is."
Steun van de Verenigde Arabische Emiraten
De belangrijkste sponsor van het RSF-leger zijn de Verenigde Arabische Emiraten (VAE). "De gruweldaden die we zien, de massamoorden en etnische zuiveringscampagne in Darfoer, zouden onmogelijk zijn zonder hun steun."
Volgens Hoffmann hebben de VAE concrete belangen bij de oorlog. "Daartoe behoort de toegang tot grondstoffen, met name goud." Daarnaast speelt ook de vruchtbare landbouwgrond in Soedan een grote rol. "Dat hebben ze nodig voor hun eigen voedselzekerheid." Ten derde is er ook de toegang tot de Rode Zee, en dus controle over de havenstad Port Soedan.
Bloed aan onze handen
"Er is niets wat rechtvaardigt dat hier niet ingegrepen wordt. Genocide-experts hadden voor een genocide gewaarschuwd. Dat gebeurt nu op dit moment. De intenties van belang om een genocide te definiëren, zijn vastgesteld", zegt Hoffmann.
Dat er niet wordt ingegrepen, heeft volgens haar te maken met de spelers achter de schermen, die de wapens en logistiek aanleveren. "De Verenigde Arabische Emiraten zijn een belangrijke bondgenoot van EU, de EU-lidstaten en de VS."
We hebben het over 25 miljoen mensen die afhankelijk zijn van humanitaire hulp die er niet is en er ook niet kan komen
Anette Hoffmann, Soedan-expert bij onderzoeksinstituut Clingendael
"We hebben bloed aan onze handen omdat er niet wordt ingegrepen. We hebben bloed aan onze handen omdat er nog steeds wapens worden geleverd vanuit EU-landen aan de Verenigde Arabische Emiraten, terwijl er de laatste 2 jaar solide bewijs op tafel ligt over waar veel van die wapens eindigen." Inmiddels zijn Franse en Bulgaarse wapens gevonden in de handen van de RSF, weet Hoffmann.
"We maken allemaal deel uit van een internationale gemeenschap die niets heeft ondernomen om dit te voorkomen, terwijl het wel mogelijk was."
Meer verhalen, meer protest
"We moeten het beter doen en het verhaal beter vertellen", besluit Hoffmann. "De omvang van dit conflict is moeilijk om je voor te stellen. We hebben het over 25 miljoen mensen die afhankelijk zijn van humanitaire hulp die er niet is - en die er ook niet kan komen. Het gaat om de grootste hongersnood op dit moment en van de afgelopen 40 jaar."
"We hebben nog niet hard geprobeerd om deze oorlog te stoppen." Volgens Hoffmann moet de druk van de publieke opinie stijgen om de regeringen tot actie te dwingen. "We hebben hier regelmatig demonstraties voor Gaza, maar ik zie nog geen regelmatige, grootschalige demonstraties voor Soedan. Dat zou er wel moeten komen om onze regeringen een rol te laten spelen, maar ook om directe druk op de Verenigde Arabische Emiraten uit te oefenen."
Die bekommeren zich erg om hun imago. "Als bekende popsterren concerten cancelen in Dubai omdat er nog steeds wapens worden geleverd die bijdragen aan een genocide, dan slaat dat in als een bom."
De media hebben de taak om stemmen die weinig kracht hebben, naar voren te brengen
Anette Hoffmann, Soedan-expert bij onderzoeksinstituut Clingendael
Ook de media moeten hun steentje bijdragen. "De media hebben de taak om stemmen die weinig kracht hebben, die zachtjes zijn, naar voren te brengen", zegt Hoffmann.
"Als we verhalen blijven vertellen over wat mensen in Soedan nu op dit moment doen om elkaar te helpen, dan is het duidelijk dat we veel met gemeenschappelijk hebben. Ze willen niets liever dan thuis blijven, hun kinderen naar school sturen en ’s avonds lekker met elkaar eten en praten. Maar het is op dit moment onmogelijk voor Soedanezen om dit te doen."