"Knokke Off" is geen plagiaat van misdaadroman van Piet Baete, oordeelt rechter: "Verhaallijnen zijn onvergelijkbaar"

Volgens auteur Piet Baete zijn zowel de personages als het plot van "Knokke Off" schaamteloos gekopieerd uit zijn misdaadroman "Verzwijg me niet", die in 2011 verscheen. Baete beschuldigde de makers van de serie begin dit jaar van plagiaat. Nadat een poging tot dialoog op niets uitgedraaid was, stapte Baete naar de rechter tegen productiehuis Dingie. 

Hij eiste via zijn advocaat dat de serie offline gehaald werd, en dat de reeks niet meer werd uitgezonden. 

De rechtbank geeft Baete geen gelijk. De rechter heeft de serie en de roman vergeleken en is tot de conclusie gekomen dat er geen sprake is van een "niet geautoriseerde adaptatie". Bij een adaptatie - een bewerking van een werk dat beschermd wordt door het auteursrecht - moet er een toestemming zijn van de auteur.

Er is pas sprake van bescherming door het auteursrecht als het werk origineel is en een persoonlijke stempel van de auteur draagt. "Het auteursrecht biedt geen bescherming voor ideeën, gedachten, principes, methodes en dergelijke die geen concrete vorm hebben gekregen."

De gelijkenissen die de auteur opgeworpen heeft, zijn "vergezocht, gekunsteld en niet origineel". "Thema’s zoals menselijke zwakheden en ondeugden (zoals ontrouw, afgunst, verslaving, geweld, egotripperij, schijnheiligheid, elitair gedrag en misprijzen voor ‘lagere komaf’) zijn courant in de literatuur en vormen geen unieke creatieve vondst die getuigt van een persoonlijke stempel."

Volgens de rechter is het boek "een klassieke whodunit, waarin de omstandigheden van een moord en het gerechtelijk onderzoek centraal staan". Knokke, inclusief het bourgeois milieu met stereotypes en excessen, is daarbij het decor, benadrukt de rechter.

"De serie kent een heel ander thema, met name het dagelijkse leven van een groepje begoede jongeren in Knokke tijdens de zomer." Daarbij spelen vooral thema's als oppervlakkige zelfgenoegzaamheid, generatieconflicten, mentale druk op jongeren, hypocrisie en de vlucht naar drank en drugs. "De verhaallijnen zijn onvergelijkbaar en er spelen andere thema's."

De gemeenschappelijke factor tussen de twee is het decor van Knokke, maar dat is volgens de rechter "gemeengoed, dat deel uitmaakt van het algemeen publiek bekend domein". Het is dan ook niet te monopoliseren via het auteursrecht, benadrukt de rechtbank. 

Het productiehuis had op zijn beurt een schadevergoeding geëist voor "tergend en roekeloos geding", maar ook dat heeft de rechter afgewezen. Toch reageert de maker nu vooral opgelucht op het vonnis. "Het is een last die van mijn schouders valt. Ik hoop dat we het nu vooral achter ons kunnen laten, zodat we met z'n allen verder kunnen."

Er kan nog beroep aangetekend worden.