In de Congolese hoofdstad Kinshasa veroorzaken erosie en overstromingen grote ellende. De regen van de nacht van dinsdag op woensdag heeft talloze huizen doen onderlopen. Wegen op de heuvelachtige wijken zijn door erosie weggespoeld. Een combinatie van klimaatverstoring, armoede en manke ruimtelijke planning en afvalverwerking.
Kinshasa loopt onder na één nacht zware regenval: een gevolg van klimaatverstoring en een grote afvalberg
Katrien Vanderschoot
Gepubliceerd:
De zware regenval van dinsdag op woensdag in de Congolese hoofdstad Kinshasa en omgeving was een van de eerste buien van het regenseizoen. Maar het was meteen raak. Op maar liefst 7 plaatsen waren er grondverzakkingen. Wegen spoelden weg, de ravijnen op sommige heuvels sleten nog tientallen meters verder uit. In verschillende wijken moesten inwoners halsoverkop hun huis verlaten.
Charles moest met zijn hele familie onderdak zoeken in een kerk. Hij is een van de miljoenen inwoners van Kinshasa die al dagelijks te maken hebben met armoede, verkeersinfarcten en corruptie. Hij stuurde een filmpje uit zijn wijk, helemaal in het water.
Overbevolkt en volgebouwd
Kinshasa is een hoofdstad die de voorbije tientallen jaren uit haar voegen is gebarsten. De bevolking is minstens vertienvoudigd sinds de onafhankelijkheid. Mensen zijn ook massaal vanuit het binnenland afgezakt, op zoek naar werkgelegenheid en veiligheid, ver van de conflictgebieden in het oosten. Ook de aanstelling van huidig president Félix Tshisekedi had een aanzuigeffect. Zijn aanhangers uit de provincie Kasaï hebben de wijk Limete, waar vader Etienne Tshisekedi woonde, overspoeld.
De stadsplannen dateren nog altijd uit de tijd van de koloniale periode en de bouwvoorschriften zijn niet gereglementeerd. Van ontharding is geen sprake, integendeel, zegt Inge Van Cauwenberg, die in Kinshasa woont en werkt. "Er wordt zonder bouwplannen en regels gebouwd. Waar vroeger villa's stonden voor 1 of 2 gezinnen, schieten nu flatgebouwen uit de grond voor 10 tot 30 gezinnen, zonder rioleringsplannen. Alles wordt dichtgebouwd, om toch maar geen modder voor de eigen deur te hebben." Dat heeft gevolgen voor de inwoners, want bij de kleinste regenbui staan de straten blank.
Dichtbevolkte wijken in de heuvels, zoals Mont Ngafula, kampen bovendien al jarenlang met het fenomeen van de ravijnen. Hele wegen zijn tientallen meters uitgesleten en het ene na het andere huis verdwijnt in de diepte. De regen van dinsdagnacht heeft opnieuw bressen geslagen in de straten en het wegdek meegesleurd.
Afvalhoop
Een andere oorzaak van de miserie is de afvalberg. Overal in Kinshasa wordt het vuilnis op straat gegooid. "De Congorivier kan het vuilnis nog slikken, maar de kleine rivieren zitten vol met plastic. Op sommige riviertjes kan je lopen, omdat er zoveel vuil in zit", zegt Inge Van Cauwenberg. "Mensen beseffen niet dat ze door alles weg te gooien, het probleem nog erger maken."
Er zijn wel schoonmaakbedrijven, maar die werken vooral in dienst van politici. "Soms leveren ze goed werk af, maar er verdwijnt ook heel veel geld in de zakken en dan komt er van een grondige schoonmaak voor de gewone burgers niets terecht."
De impact van de regenbuien, die steeds erger worden door de klimaatontregeling, kan alleen maar door structurele ingrepen worden opgelost. Betere ruimtelijke ordening, een degelijk afvalbeleid met bewustmakingscampagnes, en vooral meer perspectieven voor de gelukszoekers die massaal in de Congolese hoofdstad opeengepakt zitten.
"Mensen komen met de droom dat het beter leven is in Kinshasa, velen zijn ontgoocheld of pikken wat van de kruimeltjes mee die er te rapen vallen, maar men zou kansen moeten creëren in de provincies, om mensen ginder te houden."
