"Ik heb moeten dreigen om hem als vermist op te geven, voor ze me vertelden waar hij was." Dat vertelt Enna (29) die dagenlang wel wist dat haar geïnterneerde broer (32) was opgepakt, maar ondanks aandringen niet te horen kreeg waar hij was en wat zijn toestand was. Uiteindelijk wordt duidelijk dat hij in kritieke toestand in het ziekenhuis ligt. Voor ze hem kan bezoeken, wordt hij opnieuw meegenomen door de politie.
Enna weet dagenlang niet waar haar door politie opgepakte broer is: "Moest dreigen hem als vermist op te geven"
Samenvatting:
De broer van Enna, die geïnterneerd was, wordt opgepakt na het schenden van zijn voorwaarden.
Familieleden krijgen dagenlang geen informatie over zijn verblijfplaats of toestand, ondanks herhaalde pogingen bij politie en ziekenhuis.
Pas na lang aandringen wordt duidelijk dat haar broer kritiek in het ziekenhuis ligt en later naar de gevangenis van Turnhout is overgebracht.
Volgens Enna zorgt het gebrek aan informatie en contact voor machteloosheid bij familie: "Zo straf je niet enkel de geïnterneerden, maar ook hun geliefden."
Voor familieleden en partners van geïnterneerden is het vaak niet eenvoudig om informatie te krijgen over hoe het gaat met iemand die opgepakt werd door de politie. Soms zijn er wel degelijk redenen tot bezorgdheid.
Enna's broer (32) heeft een geschiedenis van drugsgebruik en mentale problemen. Maar de politie kon niet zeggen hoe het met hem ging en waar ze hem naartoe had gebracht. Er volgden 3 dagen van onzekerheid.
De zoektocht naar informatie
"Ik heb contact opgenomen met de politie om te vragen waar hij zat. Mijn broer was geïnterneerd en kan dus niet altijd zelf beslissingen nemen of zelf een advocaat om hulp vragen."
Maar de politie kon niet meteen vertellen of de broer van Enna al dan niet werd opgepakt. "Na heel wat telefoontjes vertelde iemand bij de politie me uiteindelijk toch dat hij werd overgebracht naar het ziekenhuis. Zowel onze ouders als ik werden daarvan nooit op de hoogte gebracht."
Privacywetgeving als excuus?
Het ziekenhuis wilde ook niet meteen vertellen of de broer van Enna werd opgenomen. Ook over zijn medische toestand wil het ziekenhuis eerst weinig kwijt. "Dat zou te maken hebben met de GDPR-wetgeving", vertelt Enna, die overigens een zorgvolmacht had voor haar broer. "Pas na lang aandringen werd wél verteld dat mijn broer wel degelijk een patiënt was."
Nog later hoort Enna dat de medische toestand van haar broer kritiek was, maar dat hij niet meer in levensgevaar verkeerde. De broer van Enna worstelde al langer met een verslaving, waardoor ze het ergste vreesde.
Toen hoorde ik dat mijn broer op de dienst intensieve zorg lag, was dat een hele schok voor ons.
Enna (29)
Na verschillende telefoontjes met onduidelijke en verkeerde informatie, wordt Enna doorverbonden met de dienst waar haar broer werd behandeld. "Dat bleek de dienst intensieve zorg te zijn", zegt Enna. "Dat was een schok voor ons."
Het ziekenhuis belooft hen op de hoogte te houden van de situatie. "'s Anderendaags komen we – na een zoveelste telefoontje – te weten dat hij opnieuw werd opgehaald door de politie. Waarnaartoe? Niemand die het wist."
Nog een dag later leverde bellen naar de politie weer niets op. "Ze mochten me niet vertellen waar hij naartoe werd gebracht. Op dat moment heb ik moeten dreigen om hem als vermist op te geven. Dat was technisch gezien ook zo: niemand kon me vertellen waar hij was."
De politie laat daarop wél weten dat de broer van Enna in de gevangenis zat. "Opnieuw wilden ze niet vertellen in welke gevangenis hij zat." Enna beslist dan maar zelf naar gevangenissen te bellen om meer te weten te komen.
Dubbel gestraft
"Na 3 dagen wisten we waar hij zat: in de gevangenis van Turnhout. Zelfs toen konden we geen contact opnemen met mijn broer", vertelt Enna. "Het heeft nog langer geduurd vooraleer we hem rechtstreeks konden spreken."
Het was ook niet de eerste keer dat Enna en haar familie lang in het ongewisse bleven over de toestand van haar broer. "Je staat er telkens machteloos tegenover. We wisten dagenlang niet waar hij was en hoe het met hem was."
Geïnterneerden hebben hulp nodig, geen isolement. Zo straf je niet enkel hen, maar ook hun geliefden
Enna (29)
Dat de politiediensten en ziekenhuizen zich beroepen op de GDPR-wetgeving om geen informatie te verschaffen, vindt Enna bizar. "Dagen- en nachtenlang niet weten waar je familieleden zijn en hoe het met hen gaat. Ik hoop dat ze het zelf nooit moeten meemaken."
"Geïnterneerden zijn een gevaar voor zichzelf en soms ook voor de maatschappij, maar dat betekent niet dat ze geen zorg verdienen. Hen dagenlang afzonderen van hun familie, lijkt me geen gezonde vorm van hulpverlening", besluit Enna. "Zo straf je niet enkel de geïnterneerden – die hulp nodig hebben – maar ook hun familie."
Contact met de buitenwereld
"Het verhaal van Enna en haar broer is schrijnend, maar het is geen alleenstaand geval", weet Linsy Timmermans van het Centrum Algemeen Welzijnswerk (CAW) dat ook geïnterneerden en hun familie begeleidt.
"De naasten van mensen in detentie blijven vaak achter met grote zorgen en vragen. Het is een groep die zelden gezien wordt. Het is ook een feit dat positieve sociale netwerken enorm gezond zijn voor gedetineerden en geïnterneerden. En het is ook goed voor de maatschappij dat die mensen niet geïsoleerd geraken. Vroeg of laat moeten deze mensen kunnen terugkeren naar het gewone leven."
Creatief omgaan met beroepsgeheim
Dat er vaak wordt geschermd met beroepsgeheim en privacywetgeving om geen informatie te delen met familie van geïnterneerden, vindt Timmermans logisch. "Het beroepsgeheim moet gerespecteerd worden, maar zelfs binnen dat kader is er ruimte voor menselijkheid."
Timmermans pleit er daarom voor om creatief om te gaan met het beroepsgeheim.
"Als wij bijvoorbeeld een telefoontje krijgen van een bezorgde ouder die op zoek is naar zijn of haar kind dat op het slechte pad is geraakt, zullen we nooit meteen zeggen waar hij of zij zich precies bevindt. Maar we kunnen wel een boodschap doorspelen en vragen om die ouder gerust te stellen."
Overlappende bevoegdheden
De kwestie ligt niet alleen sociaal en juridisch gevoelig, ook op politiek vlak blijkt het verhaal van Enna en haar broer uiterst complex. Vooral omdat de getuigenis van Enna verschillende bevoegdheden doorkruist. VRT NWS nam contact op met de kabinetten van Zuhal Demir (N-VA), Caroline Gennez (Vooruit), Annelies Verlinden (CD&V) en Frank Vandenbroucke (Vooruit): alle ministers die op Vlaams en federaal niveau deels of volledig bevoegd zijn voor justitie, handhaving, welzijn, gelijke kansen én volksgezondheid. Toch voelt geen enkel kabinet zich geroepen om te reageren op dit verhaal.
