Homohuwelijk voorlopig veilig in de VS: Hooggerechtshof beslist erkenning niet te herzien

In 2015 oordeelde het Amerikaanse Hooggerechtshof in de zaak Obergefell v. Hodges dat koppels van hetzelfde geslacht het recht hebben om te trouwen. De rechters baseerden zich daarvoor onder meer op de Equal Protection Clause binnen het 14e Amendement van de Amerikaanse grondwet. De uitspraak bracht de legalisering van het homohuwelijk in alle 50 staten van de VS met zich mee.

Dat was niet naar de zin van Kim Davis, een lokale ambtenaar in de staat Kentucky. In de dagen na Obergefell v. Hodges weigerde zij om huwelijksvergunningen goed te keuren voor koppels van hetzelfde geslacht. Volgens Davis ging dat in tegen haar religieuze overtuigingen en handelde zij "onder het gezag van God". Davis noemde de uitspraak van het Hooggerechtshof ook "juridische fictie".

Een van de koppels besloot naar de rechter te stappen, die in het nadeel van Davis oordeelde. Zij moest zelfs enkele dagen naar de gevangenis. Ondertussen heeft het Amerikaanse gerecht Davis al een boete van 360.000 dollar opgelegd, vanwege de emotionele schade die zij het koppel heeft toegebracht.

De rechtszaak sleept ondertussen al jaren aan. Noch bij de federale rechtbank, noch bij het hof van beroep kreeg Davis gelijk. Daarom besloot ze aan het Hooggerechtshof te vragen om haar zaak te bekijken.

Met een meerderheid van 5 tegen 4 hoge rechters besloot het Hooggerechtshof echter om de zaak naast zich neer te leggen. Een uitgebreide verklaring voor die beslissing kwam er niet. Davis zal dus toch de schadevergoeding moeten betalen.

Binnen de LGBTQIA+-gemeenschap in de VS klinkt een collectieve zucht van opluchting. "De beslissing van het Hooggerechtshof bevestigt opnieuw een eenvoudig feit: gelijke bescherming door de wet geldt voor iedereen, niet alleen voor sommigen", klinkt het vanuit Lambda Legal, een advocatengroep voor holebi-gemeenschap.

Belangengroepen vreesden namelijk dat het Hooggerechtshof (met 6 conservatieve en 3 liberale rechters) de zaak zou aannemen om Obergefell v. Hodges te herbekijken, wat de erkenning van het homohuwelijk opnieuw in gevaar zou brengen. Zeker na de afschaffing van het recht op abortus onder Roe v. Wade is zo'n scenario niet ondenkbaar.

Analisten wijzen er echter op dat weinig hoge rechters de wil tonen om het homohuwelijk opnieuw onder de loep te nemen. De conservatieve rechter Amy Coney Barrett gaf in het verleden bijvoorbeeld aan dat 'Obergefell v. Hodges' "concrete vertrouwensbelangen" met zich meebrengt, wat betekent dat heel wat zaken verstoord en in de problemen zouden komen als die uitspraak wordt geschrapt. In de VS wonen ondertussen al meer dan 800.000 getrouwde koppels van hetzelfde geslacht.

De beslissing om de rechtszaak van Davis af te wijzen, betekent echter niet dat het homohuwelijk volledig is veiliggesteld. Juridische experten geloven dat de rechtszaak van Davis legaal gezien niet sterk genoeg was om Obergefell v. Hodges opnieuw onder de loep te nemen. De rechters zouden dan eerst moeten erkennen dat Davis als werknemer binnen de overheid het recht heeft om wetten te negeren, wat een moeilijk te verantwoorden standpunt is.

Tegenstanders van het homohuwelijk geven aan dat ze zich zullen blijven inzetten om Obergefell v. Hodges ongedaan te maken. Ook een van de advocaten van Davis belooft niet op te geven. "De vraag is niet óf het Hooggerechtshof Obergefell zal schrappen, maar wanneer."

In 2022 keurden het Congres en president Joe Biden wetgeving goed om het homohuwelijk deels te beschermen. De federale wet dwingt geen enkele Amerikaanse staat om paren van hetzelfde geslacht te laten trouwen, maar verplicht de staten wel om alle huwelijken te erkennen die legaal in een andere staat zijn gesloten. Ze beschermt ook de bestaande huwelijken tussen mensen van hetzelfde geslacht en geldt eveneens voor interraciale koppels.