Zonnepanelen boven fruitplantages: pcfruit in Sint-Truiden test uit of het te combineren valt

De zonnepanelen boven de frambozen zijn geen klassieke zonnepanelen die op gebouwen worden geplaatst. Deze exemplaren bestaan uit kleine paneeltjes met daartussen doorzichtig materiaal dat zonlicht doorlaat. Dat is essentieel voor eender welk gewas. Al is er gekozen voor frambozen, omdat die fruitsoort van nature minder licht nodig heeft.

Het onderzoek maakt deel uit van een groter project van de KU Leuven, de Boerenbond en pcfruit naar agrivoltaics, het dubbel gebruik van landbouwgrond voor zowel voedselproductie als het opwekken van zonne-energie. "Voeding is belangrijk, energie is belangrijk, dus waarom deze zaken niet combineren", zegt Vlaams minister van Landbouw Jo Brouns (CD&V). "De zonnepanelen wekken niet alleen energie op, ze kunnen het kleinfruit ook beschermen tegen hevige regenval, hagel en zonnebrand."

"Landbouwgrond wordt bovendien steeds schaarser", zegt Brouns. "Het is niet de bedoeling dat we deze gronden gaan gebruiken om zonnepanelen te plaatsen. Door zonnepanelen boven gewassen te plaatsen als overkapping, maak je dubbelgebruik van eenzelfde grond. Volgens mij is dit de toekomst voor duurzame voedselproductie."

Nu wordt er in Haspengouw vaak gebruik gemaakt van plastieken regenkappen om het fruit te beschermen tegen neerslag of zonnebrand. Volgens gedeputeerde Inge Moors (CD&V) zouden de zonnepanelen de overkappingen kunnen vervangen. "De overkappingen hebben een impact op het landelijke karakter van de streek. De agrivoltaics in mijn ogen wat minder."

"Op dit moment testen we het uit boven kleinfruit", gaat Moors verder. "In Vlaanderen wordt kleinfruit geteeld op ongeveer 70 hectare. 45 hectare daarvan ligt in Limburg. Het is dus een goeie zaak dat dit onderzoek in Limburg plaatsvindt. Fruittelers staan vandaag de dag erg open voor innovatie. Uit het onderzoek zal moeten blijken of de agrivoltaics hen de investering waard is."

Dany Bylemans van pcfruit is enthousiast over onderzoek. Hoewel de zonnepanelen veel voordelen hebben, zijn er ook uitdagingen. "De zonnepanelen beschermen de gewassen tegen hevige neerslag", zegt hij. "Doordat er onder andere minder regen tot bij de planten kan, verkleint ook de kans op schimmels die net van vochtige omstandigheden houden."

"De panelen beschermen ook tegen zonnebrand, maar doordat ze een deel van het zonlicht blokkeren, zal de fruitproductie wel lager liggen. Met de technologie die vandaag op tafel ligt, kunnen enkel schaduwminnende planten goed gedijen onder de zonnepanelen. Er zou sprake zijn van een productieverlies van slechts 5 procent."

Zonnepanelen boven peren plaatsen, is voorlopig geen optie. Door de panelen zou de productie met 20 procent kunnen dalen. Maar met nieuwe technologieën is het in de toekomst misschien wel mogelijk.

"We werken nu al samen met een bedrijf dat aan zonnepanelen werkt die uit een soort folie bestaan en daardoor veel zonlicht kunnen doorlaten", zegt Bylemans. "Tegen begin volgend seizoen hopen we zo een installatie boven een perenplantage te plaatsen. Door verschillende types zonnepanelen uit te testen, kunnen we uitzoeken welke variant het meest geschikt is voor de Belgische situatie."