De Syrische interim-president Ahmed al-Sharaa is vandaag op bezoek geweest bij president Donald Trump in het Witte Huis. Het bezoek kwam slechts een dag nadat de Verenigde Staten al-Sharaa van de Amerikaanse terreurlijst hebben gehaald. Wat doet een voormalig Al Qaeda-lid bij de Amerikaanse president op de koffie? En wat staat er voor hen op het spel?
Syrische leider al-Sharaa brengt discreet bezoek aan het Witte Huis: wat hebben beide presidenten te winnen?
Het eerste bezoek ooit van een Syrische president aan het Witte Huis verliep vooral discreet. Staatshoofden en regeringsleiders komen - volgens het protocol - aan via de hoofdingang, waar de Amerikaanse president hen persoonlijk op de stoep verwelkomt. Dat gebeurde vandaag niet.
De Syrische president al-Sharaa werd niet via de grote poort onthaald, maar via de ingang van de West Wing. Journalisten waren overigens niet uitgenodigd en er waren ook geen camera's aanwezig tijdens de historische ontmoeting.
Na de ontmoeting verklaarde Trump dat hij "goed overweg komt" met de Syrische interim-president en dat hij vertrouwen heeft dat al-Sharaa zijn ambt naar behoren zal vervullen, ook al heeft hij "een bewogen verleden". "We zullen alles doen wat we kunnen om Syrië te laten slagen", klonk het.
Al-Sharaa zegt dan weer dat hij met Trump heeft gesproken over het versterken van de bilaterale betrekkingen en regionale kwesties.
Trump heeft ook besloten om de Caesar-wet opnieuw met 180 dagen op te schorten. Die wet - die sinds 2019 van kracht is - legde de regering van Bashar al-Assad zware sancties op om Assad onder druk te zetten tijdens de Syrische burgeroorlog.
De Amerikaanse regering besloot in mei al om die wet met 180 dagen op te schorten en is voorstander om de wet voorgoed af te schaffen, maar daar is de goedkeuring van het Congres voor nodig.
Niet meer op terreurlijst
Het eerste bezoek van al-Sharaa is niet de eerste ontmoeting met Trump. Eerder sprak hij wel al op de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York en ontmoette hij Donald Trump in mei in Saudi-Arabië.
“Ik was slechts 19 en had geen beslissingsbevoegdheid”: President al-Sharaa in interview met Fox News over al Qaeda-aanslagen in VS
De naam al-Sharaa prijkte tot voor kort op de Amerikaanse terreurlijst. De huidige Syrische president richtte immers al-Nusra, de Syrische afdeling van Al Qaeda, op. De laatste 10 jaar nam hij meer afstand van Al Qaeda en verenigde hij verschillende rebellengroepen in Hayat Tahrir al-Sham (HTS). Ook die beweging wordt door de EU, de VS en de VN beschouwd als terreurorganisatie. Met HTS bracht al-Sharaa het regime van Bashar al-Assad eind vorig jaar ten val.
Sindsdien probeert hij Syrië uit het internationaal isolement te halen. Hij heeft zijn jihadistische verleden achter zich gelaten en beweert de belangen van alle Syriërs te beschermen.
Toch is het bezoek niet zo uitzonderlijk, vertelt Amerikakenner Björn Soenens in de VRT-podcast 'Het Kwartier'. De VN reageerde immers op net dezelfde manier. Al-Sharaa is niet langer een terrorist en wordt nu internationaal algemeen aanvaard.
Wat hebben de presidenten te winnen?
"In de internationale politiek zijn er geen vrienden, er zijn enkel belangen. En voor Trump ligt dat belang in stabiliteit in het Midden-Oosten", legt Soenens uit. President Trump wil zich internationaal opwerpen als vredestichter en daar is het gesprek erg belangrijk voor.
Daarnaast is het ook een geldkwestie. Een stabiel regime in Syrië zorgt ervoor dat de VS minder dollars hoeft te spenderen aan defensie voor zijn strijd tegen IS. Al-Sharaa liet alvast zijn goede wil blijken door in de aanloop naar het bezoek grootschalige operaties uit te voeren tegen overblijvende IS-cellen in Syrië.
Trump zegt hiermee tegen zijn tegenstanders: Blijf weg, dit is nu onze bondgenoot
Björn Soenens, Amerikakenner
Voor Trump is het bezoek meteen ook een duidelijk signaal naar buitenlandse machten zoals Rusland en Iran, die tijdens het Assad-regime mee aan de touwtjes trokken. Met het bezoek laat de VS zien dat de invloed van Rusland en Iran in het Midden-Oosten is verminderd. "Trump zegt hiermee tegen zijn tegenstanders: Blijf weg, dit is nu onze bondgenoot", aldus Soenens.
Volgens arabist Leo Kwarten wil al-Sharaa voornamelijk dat de laatste sancties tegen Syrië worden opgeheven. De Syrische leider weet dat als hij de Amerikanen niet voor zich kan winnen, het bijzonder moeilijk wordt om de rest van de wereld hun sancties te laten opheffen. "De wederopbouw van Syrië loopt in die zin dus via Washington", vertelt Kwarten.
Al-Sharaa was even te zien bij het Witte Huis na zijn bijeenkomst met president Trump
De vereniging van Syrië
Toch benadrukt Kwarten dat al-Sharaa's belangen niet stoppen bij de heropbouw van het land en de toenadering met het buitenland. Hij moet er ook in slagen om zijn land te verenigen.
De nieuwe regering slaagt er maar niet in om haar autoriteit te vestigen over grote delen van het land, met name het zuiden en het noordoosten, waar respectievelijk de druzen en Koerden in de meerderheid zijn.
Anderzijds zijn er in Syrië nog steeds radicale jihadistische groepen aanwezig. Zij zien zichzelf helemaal niet samenleven met druzen of alawieten. "Al-Sharaa zal dus een sterk beleid moeten voeren dat heel Syrië op een veilige manier onder de vleugels van Damascus brengt", zegt Kwarten.
Al-Sharaa is erg praktisch in zijn aanpak en gaat erg snel. Je zou je kunnen afvragen of hij niet té snel gaat voor zijn aanhangers
Leo Kwarten, arabist en antropoloog
Een bezoek aan de Amerikaanse president bestendigt zijn autoriteit dus ook in het binnenland. Zijn aanhangers zien dan een rebellenleider die erin geslaagd is om op 1 jaar tijd bij Trump aan tafel aan te schuiven.
Toch houdt het bezoek ook risico's in voor al-Sharaa, legt Kwarten uit. "Zijn critici zien hem immers als een afvallige gelovige die op de koffie gaat bij de grote vijand van de islam. "Al-Sharaa is erg praktisch in zijn aanpak en gaat erg snel, waarschuwt Kwarten. "Je zou je kunnen afvragen of hij niet té snel gaat voor zijn aanhangers."
