Onderzoeksschip Belgica 2 zal volgend jaar opnieuw uitvaren, bijna 2 jaar na stillegging

400 vierkante meter aan laboratoria en geavanceerde apparatuur ligt al anderhalf jaar aan de ketting in Zeebrugge. Het oceanografische onderzoeksschip Belgica II was eind 2021 klaar voor gebruik en had al een hele resem missies uitgevoerd voor Belgische en internationale onderzoeksteams.

Maar in juni 2024 kwam daar (tijdelijk) een einde aan door een conflict met rederij Genavir, die het schip bemant en onderhoudt. Enkele bemanningsleden hadden een klacht ingediend omdat de rederij internationale arbeidsregels geschonden zou hebben. Het schip verloor zijn vergunning, en de rederij kloeg dan weer onze overheid aan. In dat kluwen werd de Belgica een spookschip.

Zowel federaal minister Vanessa Matz (Les Engagés), bevoegd voor het wetenschapsbeleid, als de CEO van Genavir zeggen nu dat er een akkoord bereikt is dankzij de constructieve houding van alle betrokkenen. Na het winteronderhoud kan het schip weer varen, 240 dagen per jaar - dat zijn er 80 meer dan vóór de stillegging.

Michel Van Camp, directeur van het Koninklijk Belgisch Instituut voor Natuurwetenschappen, is opgelucht dat er na anderhalf jaar zoeken een oplossing is. "Ik denk eerst en vooral aan de wetenschappers, vooral de jonge, die de Belgica broodnodig hadden om hun studies te voeren. Zij hebben 4 jaar om hun doctoraatsstudie uit te voeren, dus lang konden we niet wachten."

In de tussentijd was het roeien met de riemen die ze hebben. Zo werden enkele Vlaamse schepen ingeschakeld, en dat zal ook de komende maanden nog gebeuren, maar dat loste niet alles op. "Het probleem is dat onze collega’s al een volle agenda hadden, dus het was moeilijk”, vertelt Van Camp.

Bovendien heeft het schip nog een andere taak. "Wij moeten mee toezicht houden over louche schepen die in de buurt van onze energie-infrastructuur varen. Dat doet defensie ook, maar hoe meer van onze aanwezigheid in onze wateren, hoe beter."

"We hebben ook wettelijke verplichtingen, studies die we moeten uitvoeren, bijvoorbeeld naar de invloed van windmolens en zandwinning op het milieu."

Het was niet voor het eerst dat er problemen waren met de Belgica. In 2023 bleek al dat het schip door geldtekort minder kon uitvaren dan gehoopt. Jammer voor een schip dat, met een kostprijs van 54 miljoen euro, bij het beste van de Europese vloot hoort.

De Belgica 2 is namelijk ontworpen volgens de strengste internationale normen en kan tot 28 wetenschappers aan boord nemen. Ze kan 30 dagen onafgebroken op zee blijven, met een actieradius die ver voorbij de Noordzee reikt, tot aan de Atlantische Oceaan, de Middellandse Zee, de Zwarte Zee en zelfs de Arctische wateren.

Ook Defensie gebruikt het als hulpschip en opleidingsplatform voor de Belgische marine.