Het staakt-het-vuren dat 1 maand geleden inging in Gaza houdt stand, al is het bijzonder fragiel. De humanitaire situatie is er nog steeds rampzalig en zowel Hamas als het Israëlische leger hebben voorwaarden geschonden. De vraag is nu vooral hoe Hamas en Israël een overeenkomst kunnen vinden over de volgende stappen.
Na 1 maand houdt staakt-het-vuren in Gaza (maar net) stand: "Het gaan nog lastige gesprekken worden"
Afgelopen weekend droeg Hamas nog 1 lichaam over aan Israël, in het kader van de deal die Hamas en Israël een maand geleden sloten. Zo zijn 20 gijzelaars die nog in leven waren overgedragen aan Israël, en 24 van de 28 lichamen. Israël wacht dus nog op 4 lichamen.
Dat is in principe een schending van het akkoord, want de uitwisseling had al achter de rug moeten zijn. Volgens Hamas is het moeilijk om de lichamen te recupereren onder het puin.
Israël heeft intussen al duizenden Palestijnen vrijgelaten, zoals afgesproken, maar heeft het staakt-het-vuren ook al geschonden met verschillende (dodelijke) aanvallen en onvoldoende humanitaire hulp.
Wat hadden Israël en Hamas concreet afgesproken?
In het akkoord dat op 10 oktober inging, spraken Israël en Hamas af dat:
er een onmiddellijk staakt-het-vuren zou ingaan,
Hamas alle 48 resterende Israëlische gijzelaars zou vrijlaten, zowel de levende als de dode,
Israël een groot aantal Palestijnse gevangenen zou vrijlaten,
het Israëlische leger zich uit een deel van de Gazastrook zou terugtrekken,
Israël meer humanitaire hulp zou toelaten in de Gazastrook.
Gazanen nog steeds in nood
Zodra het akkoord inging, trokken veel Gazanen terug naar huis, of wat daarvan overblijft. Maar lang niet allemaal. "Nog steeds meer dan de helft van Gaza is onder volledige controle van het Israëlische leger, tot aan de zogenaamde gele lijn. Daarachter mogen Palestijnen zich niet begeven. Dus lang niet iedereen kan terug naar huis", zegt Nasrah Habiballah, correspondente in Israël.
Vermoedelijk liggen 10.000 vermiste Gazanen nog onder het puin, maar er is geen materiaal om puin te ruimen.
Nasrah Habiballah, correspondent
"In de delen waar het wel kan, is het puin ruimen. Volgens een schatting van de Verenigde Naties ligt er 60 miljoen ton puin." Dat is een moeizaam proces. "Er is maar beperkt zwaar materiaal aanwezig, want Israël wil er geen binnenlaten", vertelt Habiballah. "Er zijn nog 10.000 Gazanen vermist, zij liggen vermoedelijk onder dat puin."
Ook humanitaire hulp raakt moeilijk het gebied in, zeker zogenaamde dual-use-producten. "Dat zijn spullen waarvan Israël zegt dat ze ook gebruikt kunnen worden op een gevaarlijke manier, zoals bepaalde tenten. Israël wil die tentstokken niet binnenlaten."
En de voedseltekorten blijven groot. "We zien dat er meer voedsel beschikbaar is, maar nog niet voldoende volgens hulporganisaties daar."
Vredesplan nog lang niet af
Toch blijft het fragiele staakt-het-vuren overeind, volgens Habiballah. "De druk vanuit het buitenland om het akkoord door te zetten is heel groot, vanuit de Verenigde Staten op Israël en vanuit bemiddelaar Qatar op Hamas."
Maar een langdurige vrede blijft onzeker. "De eerste fase is bijna ten einde. Daarna moet er onderhandeld worden aan de hand van het plan van president Trump. Dan gaat het bijvoorbeeld om de ontwapening van Hamas, een verdere terugtrekking van Israëlische leger, en de vraag wie Gaza mag besturen."
"Dat gaan nog lastige gesprekken worden, omdat de partijen daar zo anders naar kijken."
Het staakt-het-vuren in Gaza houdt stand, maar de situatie is precair, volgens correspondente Nasrah Habiballah.
