Jongeren uit conflictgebieden overnachten in In Flanders Fields Museum Ieper en werken mee aan vernieuwing van museum

"Meer dan 100 jaar na de Eerste Wereldoorlog zijn er wereldwijd nog altijd oorlogen bezig", begint Wouter Sinaeve, educatief medewerker van het In Flanders Fields Museum. "We zien ook een wapenwedloop en massaal militarisme en nationalisme. We hebben dus nog veel werk met ons museum. En we hebben jongeren nodig om mee aan de kar te trekken." 

"Ons museum zoals het er nu uitziet, dateert al van 2012. We willen het vernieuwen tegen 2029. Jongeren zijn dé doelgroep die we absoluut willen bereiken. En daarom nemen we een groep jongeren nu al, vanaf het begin van het vernieuwingsproces, mee in dit verhaal."

Die groep jongeren, dat is de OKAN-klas (onthaalonderwijs voor anderstalige nieuwkomers) van Ieper en het vierde jaar Beeldende en Audiovisuele Kunsten van de Ieperse Heilige Familie. Zij brachten de nacht door in het oorlogsmuseum in de Ieperse Lakenhallen.  

"Ik heb veel dode mensen gezien", vertelt De Afghaanse Asma Ali Khil (15), die vluchtte voor de taliban en nu in de OKAN-klas les volgt. Samen met klasgenoten uit Somalië, Togo, Portugal, Syrië, Frans-Guyana, Polen en Oekraïne verkende ze gisteravond het museum.

Het oorlogsleed uit de Eerste Wereldoorlog was pijnlijk herkenbaar voor velen van hen. “Mijn nonkel en andere familie zijn nog in Afghanistan, ze durven amper buitenkomen”, vertelt Asma. “In mijn thuisland zag ik zelfs hoe iemand op straat doodgeschoten werd. Ik kon er amper 3 jaar naar school gaan, mijn grote zus leerde zelfs helemaal niks. Ik ben blij dat ik in België ben. Nu kan ik lezen en schrijven.”

“Asma spreekt goed Nederlands”, zegt Nathalie Bugingo (37), adjunct-coördinator van OKAN SMSI. “Ze heeft zich goed geïntegreerd. Ik ben supertrots op onze leerlingen. Wie oorlog meemaakte, mag daar altijd over praten met ons. Willen ze niet, dan is dat ook oké. Open wonden mogen we niet nog groter maken.” Nathalie weet waarover ze spreekt. Ze is als kind de genocide in Rwanda ontvlucht samen met haar ouders. 

“Ik vind het fantastisch dat het museum ook de input wil van onze leerlingen”, zegt Nathalie. “Een stuk van het verhaal van WO I is ‘ontheemd zijn’, geen wortels meer hebben. Dat dit actueel en verschrikkelijk blijft, tonen onze leerlingen. Ze zijn naar België gekomen in de hoop dat het anders kan, dat het ook anders moet. Ze geloven in een betere toekomst. Dat kan een plaats krijgen in het nieuwe In Flanders Fields Museum.”

Naast de OKAN-klas nam ook het vierde jaar Beeldende en Audiovisuele Kunsten van de Ieperse Heilige Familie deel aan de bijzondere museumnacht. “We leren veel bij”, zegt Djoyleen Langenberg (15) uit Dranouter. “Eigenlijk vind ik het museum wel goed zoals het nu is: mooi ingericht en dit gebouw is hiervoor heel geschikt. Ik hoop dat ze de ouderwetse stijl behouden, want dat past bij de Eerste Wereldoorlog.”

Ook Hélène Vandenberghe (15) uit Ieper is best tevreden over de huidige inrichting. “Er is goed over nagedacht, er is interactie, bezoekers kunnen allerlei dingen bekijken en beluisteren. Het is nu al super, dus ik weet niet wat wij nog gaan veranderen.”

Museum, Heilige Familie en OKAN SMSI blijven de komende drie jaar samen reflecteren over de betekenis van oorlog en herdenking vanuit een hedendaagse context en de leefwereld van de jongeren. Ze bezoeken nog betekenisvolle WO I-locaties, krijgen historische duiding en doen creatieve sessies.

“De interactie tussen beide groepen stimuleert wederzijds begrip en toont hoe erfgoededucatie jongeren kan verbinden over taal- en cultuurgrenzen heen”, besluit OKAN-coördinator Stephanie Bossu.