Democratisch boegbeeld Nancy Pelosi kondigt afscheid van Amerikaanse politiek aan

Nancy Pelosi wordt al jarenlang gezien als dé machtigste vrouw in de Amerikaanse politiek. Ze leidde de Democratische fractie in het Huis 20 jaar, waarvan 8 jaar als Speaker of the House (de voorzitter van het Huis van Afgevaardigden).

Als voorzitter van het Huis speelde Pelosi een doorslaggevende rol bij de invoering van verschillende belangrijke wetten, waaronder de Affordable Care Act (ook wel bekend als Obamacare). Ze was ook een van de grootste fondsenwervers in de partij: ze haalde meer dan 1,3 miljard dollar op voor Democratische campagnes.

Haar afscheid kondigt de politica zelf aan, met een filmpje op sociale media waarin ze haar thuisstad San Francisco aanspreekt. "Ik wil dat jullie de eersten zijn om te weten dat ik me niet herverkiesbaar zal stellen", zegt Pelosi. 

Pelosi's politieke loopbaan begon relatief laat. Geboren in een politiek actief gezin in Baltimore – haar vader en broer waren beiden burgemeester – volgde ze eerst het traditionele pad voor vrouwen van haar generatie.

Ze studeerde politieke wetenschappen in Washington D.C. en verhuisde daarna met haar man Paul Pelosi naar San Francisco, waar ze jarenlang thuisbleef om hun 5 kinderen op te voeden. Tegelijkertijd raakte ze actief in de Democratische Partij door het grote familiehuis beschikbaar te stellen voor fondsenwervingsbijeenkomsten.

In 1981 werd ze de eerste vrouwelijke voorzitter van de Democratische Partij in Californië. Enkele jaren later stelde ze zich kandidaat voor een vrijgekomen zetel in het Congres. Die verkiezing won Pelosi en zo stapte ze op 47-jarige leeftijd het Capitool binnen. 

Nadien klom ze al snel op binnen de Democratische fractie en in 2002 werd ze fractieleider voor de Democraten. In 2007 schreef ze geschiedenis als eerste vrouwelijke speaker van het Huis van Afgevaardigden. Ze bekleedde de positie tot 2011 en later opnieuw van 2019 tot 2023. 

Pelosi ontpopte zich in het Huis ook tot een van de felste tegenstanders van Donald Trump, vooral tijdens diens eerste termijn als president.

Ze leidde als voorzitter de 2 afzettingsprocedures tegen Trump en werd zo een van zijn grootste politieke vijanden. Trump noemde haar meermaals een "gruwelijk wezen" en gaf haar de bijnaam "Crazy Nancy". 

De politica liet haar afkeer voor de huidige president meermaals duidelijk blijken, zoals tijdens zijn State of the Union in 2019, toen ze op een nogal sarcastische manier applaudisseerde voor hem. Een jaar later verscheurde ze zelfs zijn speech voor de camera. 

De vijandigheid met Trump kostte Pelosi tweemaal bijna het leven. Op 6 januari 2021 vandaliseerden opgehitste MAGA-aanhangers haar kantoor tijdens de Capitoolbestorming, in een poging om de bevestiging van de verkiezingsuitslag door het Congres tegen te houden. "Waar is Nancy?" en "breng haar naar hier", werd er door de meute gescandeerd. Pelosi en de andere congresleden konden tijdig geëvacueerd worden. 

In 2022 brak een man in bij het huis van de Pelosi's in San Francisco en viel hij Paul Pelosi - toen 82 jaar oud - aan met een hamer. Hij liep daarbij een schedelbreuk en ernstige verwondingen aan zijn arm op, maar overleefde de aanval. De aanvaller, een aanhanger van de extreemrechtse complottheorie QAnon, bekende op zoek te zijn geweest naar Nancy Pelosi en gaf toe dat hij haar wilde gijzelen. 

Hoewel Nancy Pelosi wordt gezien als een van de meest invloedrijke politici van haar tijd, bleef haar carrière niet zonder controverse. Vooral de beschuldigingen van handelen met voorkennis achtervolgen haar al jaren.

Critici wijzen op de opvallend goed getimede aandelenhandel van haar echtgenoot, Paul Pelosi, in onder meer technologiebedrijven als Nvidia en Microsoft. Die investeringen vielen soms samen met beleidsbeslissingen waarover het Congres net had gestemd of zou stemmen. 

Dat leidde tot vragen of de Pelosi's konden profiteren van informatie die niet publiek beschikbaar was. Pelosi zelf ontkende dat ze ooit invloed had op de beleggingen van haar man en benadrukte dat ze geen wetten had overtreden, maar de publieke verontwaardiging voedde een bredere discussie over of Congresleden überhaupt in aandelen zouden mogen handelen.

Daarnaast werd Pelosi door tegenstanders vaak afgeschilderd als het toonbeeld van de politieke elite: rijk, machtig en vervreemd van gewone Amerikanen. Conservatieven bekritiseren haar als symbool van liberale en "elitaire" waarden en heel wat van haar eigen partijleden vinden dat ze te lang heeft vastgehouden aan de macht. Sinds Trump de presidentsverkiezingen vorig jaar won, klinkt de roep om vernieuwing binnen de Democratische Partij ook steeds luider.