"Bescherm moeder Letland": duizenden protesteren tegen terugtrekking van Letland uit verdrag voor vrouwenrechten

Het Verdrag van Istanbul, officieel het Raadsverdrag van de Raad van Europa inzake voorkoming en bestrijding van geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld, is een internationaal verdrag dat in 2011 werd aangenomen. Het doel van het verdrag is om geweld tegen vrouwen en huiselijk geweld te voorkomen, slachtoffers te beschermen en daders effectief te vervolgen.

Het bevat verplichtingen voor landen om wetgeving aan te passen, hulpdiensten op te zetten en bewustwordingscampagnes te lanceren. Het verdrag geldt als een belangrijke standaard voor mensenrechten en gendergelijkheid in Europa.

Sommige Letse politici zien het Verdrag echter als een bedreiging voor de traditionele gezinswaarden of zijn tegen bepaalde definities van gender en gendergelijkheid die in het document worden aangehaald. Vooral vanuit de conservatieve stroming klinkt er kritiek: ze vinden bovendien dat internationale verplichtingen te veel invloed hebben op binnenlands beleid.

Ook sommige conservatieve partijen redeneren op die manier. De beleidsmakers zijn kritisch over externe druk van internationale organisaties en vinden dat Letland zelf moet beslissen over wetgeving rond gezins- en genderkwesties.

Maar veel Letten zijn tegen, en ook experts en ngo’s waarschuwen dat het de bescherming van slachtoffers van huiselijk geweld kan verzwakken en het imago van Letland bij Europese bondgenoten kan schaden. De protesten in Riga en andere steden laten zien dat veel burgers zich verzetten tegen deze stap en vinden dat Letland juist internationale verplichtingen moet respecteren om mensenrechten en veiligheid te waarborgen.

Beata Jonite van "Centrs Marta", een Letse non-gouvernementele organisatie die zich inzet voor de rechten van vrouwen, jongeren en kinderen, benadrukt dat veel Letten persoonlijk te maken hebben gehad met huiselijk geweld.

"Er zijn hier niet alleen vrouwen en meisjes, maar ook vaders, broers en echtgenoten die opkomen voor hun dierbaren. We zijn hier omdat we om Letland geven en omdat we ons niet willen laten beïnvloeden door desinformatie en propaganda", zegt ze.

Jonite wijst op de kracht van collectieve actie. "Wanneer we ons verenigen voor iets nobels, kunnen we veel bereiken. Onze protesten hebben al invloed gehad op de beslissingen van topfunctionarissen en misschien zelfs op de loop van de geschiedenis."

Ze bekritiseert het uitstellen van de beslissing door de Saeima (het parlement), waardoor de kwestie politiek blijft spelen ten koste van slachtoffers en de reputatie van Letland.

Ook buiten Riga werden protesten gehouden. In Cēsis verzamelden zich meer dan honderd mensen, waaronder senioren, jongeren en gezinnen, die hun bezorgdheid uitten over de terugtrekking uit het verdrag en de veiligheid van slachtoffers van geweld.

Internationaal voerde de Letse diaspora actie in steden als Madrid, Londen, Berlijn, Helsinki, Tallinn, Den Haag, Wenen, Parijs, Vilnius, Oslo en Noord-Amerika. In Brussel legden deelnemers kaarsen en boodschappen bij de ambassade neer.