Terwijl in Brazilië volop wordt onderhandeld over een nieuw klimaatakkoord, probeert in eigen land Elise Descheemaeker (26) op haar manier haar steentje bij te dragen. Ze woont in 1 van de 3 Vlaamse ecodorpen, een gemeenschap die grotendeels zelfvoorzienend is. Het is haar manier om om te gaan met klimaatangst.
Elise (26) lijdt aan klimaatangst en leeft in een ecodorp: "Helpt me om de moed niet te verliezen"
Tussen veld en dorp ligt 'Het Abtshof', een ecodorp in het Limburgse dorpje Borlo (Gingelom), dat voor een 20-tal bewoners hun thuis is. Ook voor Elise Descheemaeker (26) is dit al 3 jaar zo.
Voor Elise is het duurzaam leven in het ecodorp haar manier om zich te engageren voor het klimaat. "Er is een heel hoopvolle periode geweest met veel klimaatmarsen en aandacht voor het klimaat, maar nu is dat niet meer zo", vertelt Elise. "Dus probeer je als individu bepaalde keuzes te maken. Voor mij is één van die keuzes om hier in 'Het Abtshof' mij te engageren. Een plek waar we met verschillenden ons steentje willen bijdragen aan het klimaat."
Wat is een ecodorp?
"In een ecodorp woont een gemeenschap van minimaal 10 personen samen. Hun doel en visie is om een gemeenschap op te fleuren", duidt Luk Jonckheere, medeoprichter van Global Ecovillage Network Belgium.
Ecodorpen vertrekken vanuit 4 aspecten: ecologisch, sociaal, economisch en wereldbeschouwing. "Bij het ecologische aspect gaat het om de natuur goed te bewaren. Dat kan door lokale voedselproductie, groen bouwen en een duurzame wateraanpak. Het sociale aspect draait om gemeenschapsversterking. Bij het economische aspect kijkt de gemeenschap naar economie op lokaal en globaal niveau. Sommige ecodorpen werken met ruilsystemen. Wereldbeschouwing krijgt vorm via spirituele invulling."
In de praktijk ligt de nadruk vaak op 2 of 3 pijlers, niet altijd op alle 4. De uitbouw van het dorp kan variëren van tiny houses, tenten tot een ecologische gerenoveerde vierkantshoeve zoals 'Het Abtshof'.
Gemeenschapsvorming
Binnen de gemeenschap neemt iedereen enkele taken op zich. Elise staat in voor de administratieve zaken en houdt zich bezig met groepsprocessen in de bewonersgroep. "Een voorbeeld daarvan is dat we via themagroepjes kijken hoe we kunnen omgaan met conflicten in de groep", vertelt Elise.
De bewoners leven dicht bij elkaar en daarom is een sterke gemeenschap noodzakelijk. "Het is belangrijk dat er binnen de bewonersgroep een cultuur aanwezig is waarin we open kunnen praten – ook als er iets wringt. Met een sterke groep kunnen we ons beter organiseren en samen duurzame acties ondernemen. Een vraag die hier leeft, is hoe kunnen we onze watervoorziening duurzamer aanpakken?"
Elise heeft klimaatangst en vindt steun in duurzaam ondernemen en klimaatgesprekken met haar medebewoners. "Samenleven met mensen die het klimaat ook belangrijk vinden, helpt mij om de moed niet te verliezen. Ik vind het belangrijk om daarover uit te wisselen met mijn medebewoners. Het gaat tenslotte over onze Moeder Natuur, onze aarde", vertelt Elise.
Wat is klimaatangst en wat kun je eraan doen?
"Klimaatangst is de blijvende angst voor de negatieve gevolgen van klimaatverandering. Het is een recente term die nog volop onderzocht wordt", vertelt klimaatsocioloog Ewoud Vandepitte (UGent).
"Het gaat om een onaangenaam gevoel, dat vele vormen kan aannemen", legt Vandepitte uit. "Het kan gaan om concrete angst voor het verlies van je woonst, omgeving of gezondheid tot sterke bezorgdheid over toekomstige generaties. In milde vorm is het een logische, wereldwijde reactie op klimaatverandering en groeiende onzekerheid."
Er is geen pasklare oplossing voor klimaatangst, maar actie ondernemen helpt. "Een groep die in actie komt, kan een bron van hoop zijn. Of het nu gaat om het delen van moeilijke klimaatemoties of het ondernemen van duurzame initiatieven", besluit Vandepitte.
Klimaat is intussen nog steeds in het nieuws. Momenteel is in Belém in Brazilië de 30e VN-klimaattop bezig. Maandag begint het echte werk: dan starten de onderhandelingen om de klimaatdoelstellingen voor 2035 vast te leggen.
Duurzaam samenleven
In de buitenkeuken, die vooral in gebruik is in de zomer, staat een gerecupereerde oven van een andere hoeve. Kleding wassen gebeurt in het wasgebouw. "Een gedeelde wasmachineruimte raad ik iedereen aan. Met 4 wasmachines is de was snel gedaan", zegt Elise.
Groenten en fruit komen rechtstreeks van het veld en uit de serres. "Op dat vlak proberen we zelfvoorzienend te zijn. Voor de groenten lukt dat al redelijk goed. We hebben ook heel veel bessen en klein fruit", vertelt Elise.
Niet alleen de bewoners lusten graag een stuk fruit. "Bij de boomgaard liggen stapeltjes takken waar egeltjes kunnen schuilen. Daardoor gebeurt het weleens dat een deel van de oogst verloren gaat. Maar doordat we geen commercieel project zijn, is daar ruimte voor", lacht Elise.
Is het een druppel op een hete plaat? Elise twijfelt niet aan de impact van haar keuzes, maar plaatst ze wel in perspectief. "Ik denk dat het ook afhangt van waarom je het doet. Als je denkt: ik doe dit om in mijn eentje klimaatverandering tegen te gaan – tja, dat zal niet gebeuren. De problematiek is gewoon te complex. Maar het is wel een begin, en dat mag je niet vergeten", besluit Elise.
"De poorten van onze vierkantshoeve staan wagenwijd open, ook voor wie er helemaal anders over denkt":
Belgodyssee
Dit artikel is verschenen in het kader van de Belgodyssee-wedstrijd. 7 weken lang brengt VRT NWS elke zaterdag een portret van een inspirerende jongere, met een boeiend verhaal, een uitzonderlijk talent, een uitgesproken mening. De portretten worden geschreven door studenten journalistiek.
De wedstrijd is een initiatief van het Prins Filipfonds (beheerd door de Koning Boudewijnstichting), de RTBF en de VRT, in samenwerking met Knack en L’Avenir en met steun van de kanselarij van de eerste minister. De beste portretten kunnen een stage bij de deelnemende nieuwsmerken winnen.
Regionaal nieuws uit Limburg
Gepubliceerd:
