Meer dan de helft van de wereldwijde ontbossing gelinkt aan Belgische consumptie, komt door onze liefde voor chocolade. “We eten het graag en terecht, maar die consumptie heeft een keerzijde”; zegt Hans Moyson, woordvoerder van WWF. Volgens het Wereldnatuurfonds is politieke en economische actie nodig om onze 'chocoladevoetafdruk' te verkleinen, al kunnen ook consumenten met bewuste keuzes een duidelijk signaal geven.
De bittere bijsmaak van Belgische chocolade: cacaoproductie grote bron van ontbossing
Kasper Nollet
Gepubliceerd:
Samenvatting:
Meer dan de helft van de Belgische bijdrage aan wereldwijde ontbossing is gelinkt aan onze consumptie van chocolade, volgens een rapport van WWF.
"We eten graag en terecht chocolade, maar die consumptie heeft een keerzijde", zegt Hans Moyson, woordvoerder van WWF.
De Europese ontbossingswet moet producten die bijdragen aan ontbossing uit de markt weren, maar de invoering is al meerdere keren uitgesteld.
COP30, dat plaatsvindt in de Braziliaans hoofdstad Bélém, "aan de poort van het Amazonewoud", zal ontbossing hoog op de agenda hebben staan.
"We verliezen in recordtempo onze tropische bossen", steekt Hans Moyson van WWF van wal. "Vorig jaar alleen al ging 6,7 miljoen hectare bos verloren – dat is ongeveer 2 keer de oppervlakte van België."
En dat is heel slecht nieuws voor klimaat en milieu. "Bossen zijn een echte schatkamer van biodiversiteit en grondstoffen. Denk aan cacao, koffie en medicinale planten", vertelt Moyson. "Ze spelen ook een cruciale rol in het regelen van ons klimaat: ze zorgen voor verkoeling en nemen CO₂ op."
Het recordverlies aan tropisch oerbos in 2024 is voornamelijk te wijten aan bosbranden. In 2024 verwoestten branden 5 keer zoveel tropisch oerbos als in 2023. Die blijken onlosmakelijk verbonden met landbouw: in tropische en subtropische gebieden worden de meeste branden opzettelijk aangestoken, om zo nieuw landbouwgebied te creëren.
In veel gevallen is dat landbouwgebied voor voedselproductie bedoeld, waaronder cacao. En België als heus chocoladeland importeert flink wat cacao. De cijfers liegen er niet om: ons land importeert bijna 10 procent van alle cacao wereldwijd, waarvan we zo’n 61 procent weer uitvoeren.
Het gevolg daarvan is dat meer dan de helft — 50,8 procent — van de ontbossing die gelinkt is aan Belgische consumptie, rechtstreeks samenhangt met de productie van cacao.
Hoe duurzaam is jouw favoriete chocolade?
Kan cacao op een duurzame manier geoogst worden? Zeker, zegt Moyson. "Er bestaan vormen van regeneratieve landbouw, waarbij je cacao produceert zonder dat de biodiversiteit eraan moet geloven."
Maar er zijn ook wetgevende instrumenten daarvoor zegt hij, zoals de Europese ontbossingswet die eind volgend jaar in werking moet treden. "Die zou ervoor zorgen dat producten die bijdragen aan ontbossing niet meer op onze markt mogen terechtkomen."
Beleidsmaatregelen zijn belangrijk, maar als consument kan je ook een verschil maken in de winkel, vertelt Moyson . Een handig hulpmiddel daarbij is de Chocolade Scorecard, die wordt opgesteld door een internationale groep wetenschappers en middenveldorganisaties. Die geeft een duidelijk overzicht van hoe merken scoren op het vlak van duurzaamheid.
"Als je alle parameters bekijkt – van pesticidegebruik tot transparantie en ontbossing – dan komt het Nederlandse merk Tony's Chocolonely er doorgaans goed uit", zegt Moyson.
Het Belgische Côte d’Or, dat deel uitmaakt van het Amerikaanse concern Mondelez, weigerde mee te doen aan de Scorecard. "Dat is op zich al veelzeggend", volgens Moyson. "Het jaar ervoor scoorden ze trouwens niet goed."
COP30 wordt belangrijk voor ontbossing
Meer dan de helft van alle cacao wereldwijd komt uit West-Afrika, waar kleinschalige boeren vaak nauwelijks kunnen rondkomen. Na ontbossing zijn de bodems eerst vruchtbaar, maar al snel dalen de opbrengsten door uitputting, ziektes en klimaatverandering.
Daardoor wordt de cacao minder waard en raken veel telers hun inkomen kwijt. Op zoek naar nieuwe, vruchtbare grond kappen ze opnieuw bos, waardoor de productie zich steeds verplaatst en ontbossing blijft toenemen. Zo verloor Ivoorkust al 94 procent van zijn bossen, en nu dreigen ook de tropische wouden van Liberia en het Congobekken hetzelfde lot te ondergaan.
Voor Moyson is het van groot belang dat wetgevende initiatieven zoals de Europese ontbossingswet succes hebben. Maar de inwerkingtreding van die wet is al een aantal keren uitgesteld door de Europese Commissie. "Op COP30, de jaarlijkse klimaattop die dit jaar plaatsvindt aan de poorten van het Amazonegebied, zal ontbossing een van de grote gespreksthema’s zijn", besluit Moyson. Het is volgens hem te hopen dat landen daar een en ander overeenkomen.
De Europese ontbossingswet is een van de pijlers van de Europese Green Deal. Hij moet het Europese aandeel in de klimaatverandering en de biodiversiteitscrisis verkleinen. De VN schat dat er de voorbije 30 jaar 420 miljoen hectare woud verdwenen is door ontbossing. Dat is een gebied groter dan de EU. Twee derde daarvan moest wijken voor palmolie of soja.
