Wie na zijn 75e verjaardag een nieuwe elektronische identiteitskaart (eID) krijgt, mag die kaart 30 jaar lang houden. Handig, want op jongere leeftijd vervalt een eID voor volwassenen al na 10 jaar. Maar mensen die zo'n kaart met een verlengde geldigheid willen gebruiken om een elektronische handtekening te zetten of zich digitaal te identificeren, moeten hun eID tóch na 10 jaar laten vervangen. Consumentenprogramma 'WinWin' zoekt uit hoe dat komt.
Identiteitskaart van 75-plussers is 30 jaar geldig, maar dat leidt tot problemen met vliegreizen en itsme
Harald Scheerlinck
Gepubliceerd:
'WinWin' is het consumentenprogramma van VRT op Radio 2 en VRT 1. Xavier Taveirne maakt jouw leven met slimme tips en goed advies net iets betaalbaarder. Heb je een vraag, tip of probleem? Mail naar winwin@radio2.be.
Een tiental jaar geleden heeft de federale overheid beslist dat de eID voor 75-plussers voortaan 30 jaar geldig blijft in plaats van 10 jaar. "Een maatregel om de administratieve last voor de burgers, maar even goed voor de gemeentebesturen, te verlagen", legt Koen Schuyten, de woordvoerder van de Federale overheidsdienst (FOD) Binnenlandse Zaken, uit.
"Soms is het voor deze mensen moeilijker om zich nog naar het gemeentehuis te verplaatsen en op die leeftijd verander je ook niet zo sterk meer van uiterlijk." Het klinkt als een handige maatregel, maar in de praktijk ondervinden 75-plussers met zo'n eID die langer geldig blijft allerlei praktische problemen.
Geen itsme of digitale handtekening meer
Zo stoot de moeder van Chris Van Thielen uit Leuven op een probleem met itsme, de app waarmee je je online kunt identificeren op allerlei (overheids)platformen. "Mijn moeder is 92 en de itsme-app werkt plots niet meer. Alsof ze te oud is geworden om de app nog te mogen gebruiken. Dat kan toch niet?"
Er bestaat inderdaad geen maximale leeftijd om de app te gebruiken. En gelukkig maar. Maar wat is dan wél het probleem? Op de chip van je eID staan twee elektronische certificaten opgeslagen: een handteken- en authenticatiecertificaat. Dat eerste gebruik je om met behulp van een kaartlezer een elektronische handtekening te zetten.
Het authenticatiecertificaat zorgt ervoor dat je je met behulp van diezelfde kaartlezer kunt aanmelden op platformen als Tax-on-web, My eBox of Mijn Gezondheid.
De certificaten op een eID vervallen na 10 jaar om veiligheidsredenen. Ook bij kaarten die 30 jaar geldig blijven. Daarom zal je na 10 jaar toch een nieuwe eID moeten aanvragen als je digitaal actief wilt blijven
Koen Schuyten, woordvoerder FOD Binnenlandse Zaken
Het document op zich mag voor 75-plussers dan wel 30 jaar lang geldig blijven, de twee certificaten vervallen wél al na 10 jaar. "Dat gebeurt om veiligheidsredenen. Als je dus met zo'n eID na 10 jaar nog een elektronische handtekening wil plaatsen of je ergens online wil aanmelden, moet je daarom toch een nieuwe identiteitskaart aanvragen bij je gemeentebestuur. Dat is wel gratis", licht de woordvoerder van de FOD Binnenlandse Zaken toe.
Even illustreren met een voorbeeld. Stel: Franz Kafka uit Begijnendijk wordt op zijn 77e uitgenodigd om een nieuwe eID af te halen op het gemeentehuis omdat zijn vorige vervallen is. Die nieuwe kaart blijft dan 30 jaar lang geldig, maar als Kafka na zijn 87e ook nog zijn bankzaken of belastingen online wil regelen of ergens een digitale handtekening wil zetten, dan moet hij alsnog terug naar het gemeentehuis voor een nieuwe identiteitskaart.
Je kan je account op itsme ook activeren met je bankkaart en het bakje van je bank. Daarvoor heb je dus geen eID nodig
Hannah Cloetens, woordvoerder itsme
Een bijkomend probleem is dat je vaak niet op de hoogte wordt gebracht van het feit dat jouw certificaten zijn vervallen. "Gemeentebesturen zijn op de hoogte en hebben lijsten van de mensen wier certificaten wanneer verlopen. Sommige gemeenten waarschuwen die mensen daar ook actief voor, andere niet. Je moet het dus vaak zelf goed in de gaten houden", aldus Koen Schuyten.
Oplossing voor itsme
Als je een eID met een geldigheid van 30 jaar hebt en de itsme-app werkt niet meer, dan hoef je niet noodzakelijk naar het gemeentehuis voor een nieuwe kaart. "Als je klant bent bij een van de 4 grootbanken (Belfius, KBC, ING of BNP Paribas Fortis), kan je je account ook activeren met behulp van je bankkaart en "het bakje" van je bank. Dan heb je je eID daar niet voor nodig", laat Hannah Cloetens van itsme weten.
Let op bij vliegreizen
Griet Van Dyck uit Turnhout en haar man signaleren dan weer een probleem bij het maken van een vliegtuigreis. "Wanneer je online wil inchecken, moet je ook de vervaldatum van je eID doorgeven. Maar wij konden geen 30 jaar verder in de tijd scrollen. We konden de echte vervaldatum gewoonweg niet invullen."
Volgens de FOD Binnenlandse Zaken mag dat echter geen problemen opleveren voor je vlucht. "Die eID is perfect geldig, dus om te reizen mag dat geen enkel probleem zijn. De systemen van luchtvaartmaatschappijen zouden daar bovendien gewoon op aangepast moeten zijn. Die langere geldigheidsduur bestaat al meer dan 10 jaar. De kaart zal niet geweigerd worden, maar als je dit probleem ondervindt, meld dat dan even aan jouw luchtvaartmaatschappij."
