Democraten winnen overtuigend gouverneursverkiezingen in New Jersey en Virginia

In New Jersey won de Democratische kandidate Mikie Sherrill. Ze nam het op tegen de Republikeinse Jack Ciattarelli. Omstreeks 6 uur Belgische tijd stond Sherrill in de tellingen bij nieuwszender CNN aan de leiding met 56 procent, Ciattarelli volgde met 43 procent. Bijna alle stemmen zijn geteld.

Sherrill wordt de opvolgster van de Democraat Phil Murphy. New Jersey staat traditiegetrouw als een democratische staat bekend. Toch voelden de Republikeinen zich in de aanloop naar deze verkiezingen gesterkt door Donald Trump, omdat hij er goede resultaten haalde bij de presidentsverkiezingen vorig jaar.

In Virginia nam de gematigde Democratische kandidate Abigail Spanberger het op tegen de zeer conservatieve Republikein Winsome Earle-Sears. De peilingen voorspelden een overtuigende overwinning van de Democraten.

Volgens nieuwszender CNN ligt Spanberger inderdaad op kop met 57 procent van de stemmen, terwijl de Republikein Earle-Sears blijft steken op 43 procent. Ook hier zijn bijna alle stemmen geteld. Met de overwinning van Spanberger krijgt de staat voor het eerst een vrouwelijke leider.

In Virginia wonen veel federale ambtenaren (de staat grenst aan Washington D.C.) en dat kan in het voordeel van Spanberger gespeeld hebben. Volgens peilingen geven de meeste Amerikanen de Republikeinen namelijk de schuld van de shutdown, de gedeeltelijke sluiting van de federale overheid. Bovendien kon Earle-Sears maar op matige bijval rekenen van president Trump.

Deze gouverneursverkiezingen zijn de laatste voor de gedeeltelijke parlementsverkiezingen van eind volgend jaar, de zogenoemde midterms. Voor zowel de Democraten als de Republikeinen zijn ze dus een interessante graadmeter.

In beide staten gingen de Democraten dus met een duidelijk overwinning aan de haal. Voor hen is het een signaal dat ze de shutdown goed hebben aangepakt en ermee kunnen doorzetten.

Voor de Republikeinen betekent deze uitslag een "stukje afstraffing", vertelt VRT NWS-correspondent in de VS Thomas De Graeve. "Bij de exitpolls werd gevraagd aan de kiezers wat de motivatie was om te gaan stemmen. Heel veel mensen gaven aan dat ze een signaal wilden geven dat ze het niet eens waren met het huidige beleid", legt hij uit.

"Daar lees je dus uit dat deze verkiezing toch voor een stuk tegen Donald Trump was."

In de staat California werd afgelopen nacht ook gestemd over een ander heet hangijzer: de hertekening van het kiesdistrict. De inwoners van California hebben gestemd voor zo'n hertekening in het voordeel van de Democraten, een initiatief geleid door Democratisch gouverneur Gavin Newsom.

Die hertekening van politieke lijnen is een tegenreactie op gelijkaardige pogingen van conservatieve (Republikeinse) staten in een poging om meer controle over het Huis van Volksvertegenwoordigers. 

De VS is verdeeld in kiesdistricten (congressional districts), elk met ongeveer evenveel inwoners. Om de 10 jaar, na de volkstelling (census), worden die districten hertekend om bevolkingsverschuivingen te weerspiegelen. Wanneer politici de grenzen manipuleren om zichzelf te bevoordelen, heet dat gerrymandering. Zo kan een partij meer zetels winnen dan ze eigenlijk zou verdienen op basis van het totale aantal stemmen.

Momenteel hebben de Republikeinen een kleine meerderheid van 5 zetels in het Huis van Afgevaardigden, dat uit 435 leden bestaat.

Als de Democraten bij de verkiezingen van 2026 een meerderheid in dat Huis behalen, kunnen ze Trumps agenda minstens twee jaar lang afremmen. Bovendien zouden ze dan het toezicht op zijn regering kunnen leiden, iets wat kan variëren van onderzoeken met dagvaardingen tot zelfs een afzettingsprocedure.