Op het assisenproces tegen de Brusselse IS-strijder Sammy Djedou hebben verschillende slachtoffers pakkende getuigenissen afgelegd. Kahwla (29) vertelde hoe ze in 2014 werd ontvoerd door IS en vervolgens werd gekocht door Djedou als seksslaaf. Ook Nobelprijswinnares en Jezidivrouw Nadia Murad getuigde in Brussel over de gruweldaden die haar zijn overkomen.
Proces Brusselse IS-strijder: Jezidivrouw Khawla (29) getuigt over hoe ze werd gekocht en verkracht
Stef Van Chaze
Gepubliceerd:
Bijgewerkt:
Wie is Sammy Djedou?
Sammy Djedou is afkomstig uit Laken, maar vertrok in 2012 (op 23-jarige leeftijd) naar Syrië om zich aan te sluiten bij terreurorganisatie Islamitische Staat (IS).
Volgens de inlichtingendiensten bekleedde hij een leidinggevende rol binnen de cel die verantwoordelijk was voor het plannen van de aanslagen in Parijs (november 2015) en Brussel (maart 2016). Hij werd daarvoor in 2021 veroordeeld tot 13 jaar gevangenisstraf.
Eind 2016 zou hij om het leven gekomen zijn bij een Amerikaans bombardement in Syrië.
Nadat maandag de volksjury werd samengesteld, is het assisenproces tegen de veroordeelde IS-strijder Sammy Djedou van start gegaan. Het proces in het Justitiepaleis in Brussel zal een week duren, vandaag is zowat de belangrijkste zittingsdag.
En dat heeft alles te maken met de slachtoffers die getuigenissen afleggen tegen Djedou. De man wordt onder meer beschuldigd van het verkrachten en tot (seks)slaaf maken van 3 Jezidivrouwen.
De slachtoffers, sommigen nog minderjarig op het moment van de feiten, zijn nu 27, 28 en 29 jaar oud. 2 van hen hebben zich burgerlijke partij gesteld en getuigen ook op het proces. En dat is niet vanzelfsprekend: de vrouwen zijn tot op vandaag bang voor repercussies van teruggekeerde IS-strijders.
Pakkende getuigenis
Khawla (29) is één van hen. Zij werd begin augustus 2014 ontvoerd toen IS haar dorp binnenviel. "We werden verzameld aan een school waar al onze bezittingen werden afgepakt: gsm's juwelen... Vervolgens werden de vrouwen en de mannen gescheiden en namen ze mijn broers, nonkels en neven mee. Alle mannen werden vermoord."
"Daarna werden mijn zussen en ik gescheiden van mijn moeder en naar een andere school gebracht met nog andere jonge vrouwen en meisjes. Daar werden we vastgehouden. Soms kwamen groepen IS-strijders aan die sommige meisjes meenamen om onkuise dingen te doen."
Soms kwamen groepen IS-strijders aan die sommige meisjes meenamen om onkuise dingen te doen
Khawla (29), slachtoffer
Later werd ze verkocht als (seks)slaaf aan Sammy Djedou. In zijn huis werd ze verkracht tijdens de ramadan, herinnert ze zich. Toen ze zich verzette, werd ze geslagen.
Djedou beval zijn vrouw en een van de andere Jezidimeisjes in het huis om hem te helpen door haar handen en benen vast te binden. Ze kreeg ook plakband over haar mond. Vervolgens maakte hij haar benen los en werd ze verkracht.
Khawla kon aan de gruwel ontsnappen en woont nu in Duitsland, waar ze studeert.
Wie zijn de Jezidi's?
De Jezidi's zijn een etnische minderheid die voornamelijk in het noorden van Irak leeft. Hun geloof bevat elementen van onder meer het christendom, de islam en het jodendom. In 2014 begon IS een grootschalige vervolging van de Jezidi's, die door de terreurgroep als 'ongelovigen' worden beschouwd.
Toen IS in de zomer van 2014 het noorden van Irak binnentrok, werden de Jezidi's dan ook in groten getale vervolgd. Mannen moesten trouw zweren aan IS of werden vermoord. Vrouwen en meisjes werden mishandeld, verkracht en verkocht als seksslavinnen.
De Verenigde Naties beschouwt de vervolging van Jezidi's door IS als genocide.
Ook Hanaa werd slachtoffer van Djedou. Zij werd 2 jaar lang tot slaaf gemaakt en 2 tot 3 keer per week verkracht. Tegelijk dwong de vrouw van Djedou haar om te bidden, huishoudelijke taken uit te voeren, hen te bedienen en de Koran uit het hoofd te leren.
Nobelprijswinnares
Om hun verhalen kracht bij te zetten, sprak Nadia Murad, Jezidivrouw en zelf slachtoffer, de rechtszaal toe via videoverbinding. Murad won in 2018 de Nobelprijs voor de Vrede voor haar strijd tegen seksueel geweld op vrouwen in oorlogen.
IS viel in augustus 2014 haar dorp binnen in de regio Sinjar, getuigde ze. "We werden naar een school gebracht waar de vrouwen en kinderen werden gescheiden van de mannen. Ik zag mijn broers weggevoerd worden op vrachtwagens, in de verte hoorde ik de geweerschoten."
"Daarna doodde IS ook de oudere vrouwen, inclusief mijn moeder. Ze lieten hen achter in massagraven. In 1 dag verloor ik mijn moeder en 6 broers."
Ik heb meer familieleden verloren door IS, dan dat er IS-leden verantwoordelijk zijn gehouden voor hun daden
Nadia Murad, Jezidivrouw
De jongere vrouwen werden vervolgens gekidnapt. "IS organiseerde slavenmarkten waar vrouwen en kinderen, sommigen amper 9 jaar oud, werden gekocht en verkocht, soms voor 20 dollar. Vervolgens werden ze tot slaaf gemaakt, mishandeld en verkracht."
Murad getuigt in Brussel om de terreurgroep verantwoordelijk te stellen voor zijn daden, klonk het. "Ik heb meer familieleden verloren door IS, dan dat er IS-leden verantwoordelijk zijn gehouden voor hun daden. Het is niet alleen mijn verantwoordelijkheid, maar die van de hele internationale gemeenschap om gerechtigheid te brengen voor de Jezidi's."
Waarom wordt Djedou nog vervolgd en waarom hier?
Hoewel de feiten in Irak en Syrië plaatsvonden, wordt Djedou toch in België vervolgd. Het federaal parket heeft in 2021 een gerechtelijk dossier geopend op basis van internationale verdragen en het Belgisch strafrecht.
De man zal zelf echter niet voor de rechter verschijnen. Djedou werd in 2016 vermoedelijk gedood bij Amerikaanse bombardementen in Syrië. Maar omdat daar geen formeel bewijs van is gekomen en er nooit een lichaam werd gevonden, wordt hij bij verstek toch vervolgd.
Waarom wordt Sammy Djedou alsnog vervolgd?
En dat is belangrijk voor het parket wegens verschillende redenen. Zo is het de eerste keer dat een Belgische IS-strijder terechtstaat voor de genocide op de Jezidi's. Het proces kan ook een belangrijk precedent zijn, want er lopen nog 15 onderzoeken in ons land.
Elders in Europa, onder meer in Duitsland, Zweden en Nederland, vonden al rechtszaken plaats over gelijkaardige feiten.
Tegelijk wil Justitie met het proces ook het leed van de slachtoffers en van de Jezidi-gemeenschap erkennen.
Wat mogen we nog verwachten?
Volgende week komt er nog een belangrijke procesdag aan. Dan getuigt Sonia Mejri, ex-vrouw van een IS-commandant, vanuit de gevangenis in Frankrijk. Zij is de eerste vrouw die in Frankrijk terechtstaat voor genocide op de Jezidi's.
Ook de moeder van Sammy Djedou komt volgende week aan het woord. Djedou werd geboren in een katholiek gezin en heeft een Belgische moeder en een Ivoriaanse vader. Pas in zijn puberteit bekeerde hij zich tot de islam en werd hij radicaler.
Volgende week donderdag 13 november zal de jury moeten beslissen over het lot van Djedou. Hij riskeert een levenslange celstraf.
Beluister hier de podcast 'Onder ons: crimi' over het proces tegen Sammy Djedou
Regionaal nieuws uit Brussel en Vlaams-Brabant
Gepubliceerd:
