Paleontologen hebben mogelijk een verklaring gevonden voor de breuken die ze opvallend vaak terugvinden in de staart van 'eendensnaveldino's'. De letsels zouden zijn ontstaan door het gewicht van de mannetjes op de rug van de vrouwtjes, tijdens de paring. "Het kan ons helpen om vrouwelijke dinosauriërs te herkennen", zegt Filippo Bertozzo van het Instituut voor Natuurwetenschappen in Brussel.
Paleontologen verklaren breuken van eendensnaveldino's: "Mannetjes verpletterden de vrouwtjes tijdens het paren"
Wim De Maeseneer
Gepubliceerd:
"Het gewicht van het mannetje rustte tijdens de paring op het bovenste deel van de staart van het vrouwtje, waardoor breuken door overbelasting ontstonden", zegt hoofdonderzoeker Filippo Bertozzo.
"Als onze paringshypothese klopt, kunnen we afleiden dat dinosauriërs met deze verwondingen vrouwtjes waren. Dat zou een doorbraak betekenen."
Het is volgens de paleontologen de meest aannemelijke verklaring voor de vele breuken die zijn gevonden in de staartwervels van hadrosauriërs, of zogenoemde 'eendenbekdino's'.
Hadrosauriërs zijn planteneters met een bek die lijkt op die van eenden. De soort leefde tijdens het Laat-Krijt, de periode vlak voor de grote meteorietinslag 66 miljoen jaar geleden, die het einde betekende van het dinotijdperk. Hadrosauriërfossielen zijn wereldwijd gevonden, waardoor die groep tot de best bestudeerde dino's behoort.
Paringshypothese
Paleontologen hadden al opgemerkt dat veel eendensnaveldino's breuken hadden in de staartwervels. "Dat patroon is zó duidelijk dat we wilden achterhalen wat er precies achter zat", zegt een van de onderzoekers.
"In tegenstelling tot andere dinosauriërs vertonen hadrosauriërs breuken in het staartgedeelte vlak bij de vermoedelijke locatie van de cloaca", zegt paleontoloog Darren Tanke, die heeft meegewerkt aan de studie. Het deed paleontologen in de jaren 80 al denken in de richting van het paargedrag van de dinosoort.
De nieuwe studie, gebaseerd op zo'n 500 gevonden staartwervels van hadrosauriërs, heeft de theorie alleen maar versterkt, zeggen de onderzoekers.
"We hebben elk mogelijk scenario overwogen", zegt mede-onderzoeker Simone Conti. "Van roofdieraanvallen en botsingen binnen kuddes tot zeldzamer gedrag zoals modderbaden, zoals we die kennen bij moderne olifanten. Uiteindelijk bleek de paringshypothese het best te passen bij onze waarnemingen."
Neerwaartse kracht van bovenaf
Het team combineerde statistische analyses met een ingenieurstechniek die voorspelt hoe een structuur zich gedraagt onder mechanische belasting, zoals buiging of breuk. De resultaten toonden aan dat de breuken overeenkwamen met een externe kracht van bovenaf, onder een hoek van 30 tot 60 graden. Die kracht veroorzaakte spanning en leidde uiteindelijk tot breuken in de doornuitsteeksels van de staartwervels.
"Het idee dat een mannetje het vrouwtje verwondt tijdens de voortplanting lijkt misschien evolutionair ongunstig, maar vergelijkbare situaties zien we ook bij moderne dieren, zoals zeeleeuwen, schildpadden en bepaalde vogelsoorten", zegt mede-onderzoeker Gareth Arnott. "Voortplantingsgedrag is een van de meest complexe onderwerpen binnen de dierbiologie, zeker bij uitgestorven soorten."
De onderzoekers benadrukken dat verder onderzoek nodig is om hun theorie te bevestigen. Ze willen ook onderzoeken of ze nog meer verschillen kunnen ontdekken tussen mannelijke en vrouwelijke dinosaurussen en zo meer kunnen leren over hoe dino's leefden.
De studie is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift iScience .
