Van 'six seven' tot 'kaolo': waarom gebruiken jongeren zulke vreemde woorden?

'Wayo, die meisje is tantoe knap, niet? Bro, 'k vind ze zes zeven'. Het zou zomaar uit de mond van je tiener kunnen komen. Jongeren spreken vandaag een taal die voor volwassenen vaak onbegrijpelijk lijkt.

"De exacte betekenis van zulke woorden is vaak ondergeschikt", zegt doctor in de taalkunde Melissa Schuring in 'De wereld van Sofie' op Radio 1. "Wat telt, is dat je toont dat je mee bent, dat je weet wat er leeft in je groep."

Volgens haar gebruiken jongeren woorden als 'six seven' vooral om 'cool' te klinken, zelfs als ze niet precies weten wat het betekent. "Dat is helemaal niet vreemd", zegt ze. "Ook bij Engelse woorden weten jongeren soms niet exact wat ze betekenen, maar ze gebruiken ze omdat ze er stijlpunten mee scoren."

Over de oorsprong van 'six seven' bestaan meerdere theorieën. "Enerzijds zou het komen van een filmpje van rapper Skrilla, die daarbij een handgebaar maakte met de handpalmen omhoog", legt Schuring uit. "Daarin zou 'six seven' verwijzen naar seks hebben — maar dan 'zozo', niet geweldig."

Andere verklaringen linken het aan de basketbalwereld. "Er was een speler die six foot seven groot was, dus ruim 2 meter. Dat werd later als metafoor gebruikt voor 'groot' of 'groots', ook in figuurlijke zin."

Toch, benadrukt Schuring, gebruiken jongeren het woord meestal zonder die achtergrondkennis. "Het gaat om de toon, de attitude, de groepscode."

Jongerentaal verandert razendsnel en wordt vandaag sterk beïnvloed door sociale media. "TikTok en memes spelen een grote rol", zegt ze. "Jongeren verwijzen naar beelden, geluiden of inside jokes. Wie de meme kent, begrijpt de code. Wie dat niet doet, staat erbuiten."

"Jongerentaal is een manier voor jongeren om zich af te zetten tegen volwassenen." Die dynamiek is volgens haar typisch voor jongerentaal. "En hoe meer wij het oppikken, hoe sneller zij weer iets nieuws verzinnen."

Naast 'six seven' duiken ook woorden als 'kaolo' en 'tantoe' overal op. "Dat zijn versterkers", legt ze uit. "Jongeren gebruiken ze zoals wij 'heel' of 'super' zouden gebruiken. Ze zeggen bijvoorbeeld 'kaolo lekker' of 'tantoe leuk'."

"'Kaolo' komt uit het Surinaams en betekent letterlijk 'poepgaatje', maar dat is niet hoe jongeren het vandaag gebruiken", duidt ze. "Voor hen betekent het gewoon 'heel erg'. Het klinkt stoer, niet vulgair."

'Tantoe' komt dan weer uit het Papiaments, waar het eveneens 'heel erg' betekent. "Beide woorden zijn geëvolueerd tot krachttermen binnen jongerentaal."

Hoewel jongeren voortdurend online zijn, valt het gebruik van Engels best mee. "Uit ons onderzoek blijkt dat Vlaamse jongeren in slechts 3% van hun zinnen een Engels woord gebruiken", vertelt Schuring.

"Dat lijkt weinig, maar we denken dat het meer is omdat Engelse woorden opvallen. Als iemand zegt 'Oh my God' of 'nice', hoor je dat meteen. Maar lidwoorden als 'de' of 'het' vallen je niet op."

Bovendien spelen jongeren met de uitspraak of intonatie. "Ze zeggen 'cooool' of 'niiiice' met overdreven toon, of ze gebruiken Engelse woorden anders. 'Literally' is bijvoorbeeld geen tegenstelling van figuurlijk meer, maar een versterker: 'Ik heb dat letterlijk 2 minuten geleden gedaan'."

"Het gebruik van Engels is strategisch", besluit Schuring. "Ze doen het om nadruk te leggen of om bij de groep te horen." Volgens haar is dat precies wat jongerentaal zo boeiend maakt. "Taal is voor jongeren geen vast systeem, maar een middel om identiteit uit te drukken. En zodra wij het begrijpen, gaan zij alweer verder."