De Amerikaanse president Donald Trump dreigt ermee om "militaire actie" te ondernemen in Nigeria. Volgens hem vindt daar een "genocide op christenen" plaats. Nigeria kampt al jaren met jihadistische groeperingen die terreur zaaien en een aanslepend conflict tussen moslimherders en christelijke boeren. De slachtoffers zijn echter niet alleen christenen.
Trump dreigt met militaire actie in Nigeria en beschuldigt het land van een "genocide tegen christenen"
Trees Vanhoutte
Gepubliceerd:
"Als de Nigeriaanse overheid blijft toestaan dat christenen vermoord worden, dan zal de VS onmiddellijk alle financiële hulp aan Nigeria stopzetten en het is goed mogelijk dat we zullen binnenvallen 'met wapens in de aanslag' om de islamitische terroristen die deze gruwelijke wreedheden plegen volledig uit te roeien." Dat schreef Trump vorige week op zijn socialemediaplatform Truth Social.
Dit weekend herhaalde hij de oproep en zei hij dat hij het Pentagon gevraagd had om zich voor te bereiden op "een mogelijke actie" tegen wat hij "de massamoord op christenen in Nigeria" noemt. Hij zette het land - net als tijdens zijn eerste termijn - weer op de Amerikaanse lijst van landen waar er geen religieuze vrijheid geldt.
De uitspraken van Trump maken niet duidelijk waar hij het precies over heeft. Geweld is al decennialang een groot probleem in Nigeria. Het land telt 220 miljoen inwoners, ongeveer evenveel moslims als christenen. In het noorden van het land is het grootste deel van de bevolking moslim en daar zijn jihadistische groeperingen zoals Boko Haram en ISWAP actief.
Volgens mensenrechtenorganisaties zoals Human Rights Watch en Amnesty International vallen deze terreurgroepen burgers aan die hun ideologie niet volgen, zowel christenen als moslims. Boko Haram heeft al tientallen kerken en moskeeën aangevallen. Sinds 2023 zijn er al zeker 10.000 mensen vermoord en honderden ontvoerd.
Wie is Boko Haram?
Boko Haram is een jihadistische terreurbeweging die in 2002 werd opgericht in het noordoosten van Nigeria door Mohammed Yusuf. De naam betekent vrij vertaald "westerse educatie is verboden". De groep verzet zich tegen westerse invloeden en wil een islamitische staat vestigen gebaseerd op een strikte interpretatie van de sharia. Sinds 2009 voert Boko Haram een gewapende opstand tegen de Nigeriaanse staat, waarbij intussen al tienduizenden mensen zijn omgekomen en miljoenen ontheemd raakten.
In 2015 splitste een deel van de beweging zich af en sloot zich aan bij Islamitische Staat onder de naam ISWAP (Islamic State West Africa Province). Terwijl Boko Haram vooral willekeurige aanvallen uitvoert op burgers, richt ISWAP zich vaker op militaire doelen. Beide groepen zijn actief in het noordoosten van Nigeria en in grensgebieden met Tsjaad, Niger en Kameroen.
Conflict tussen boeren en herders
Trump lijkt dan ook eerder te doelen op het geweld tussen herders en boeren in de zogenaamde Middle Belt. Daar botsen nomadische Fulani-herders (meestal moslim) al decennialang met christelijke boeren. De herders zijn afkomstig uit het noorden van Nigeria, maar trekken zuidwaarts op zoek naar vruchtbare grond en water om hun vee op te laten grazen.
Door de klimaatverandering, ontbossing en sterke bevolkingsgroei in Nigeria worden grond en water steeds schaarser. Dat leidt tot steeds meer confrontaties met de boeren die in het gebied wonen. Jaarlijks vallen daarbij honderden doden en vinden er verschillende aanslagen plaats op zowel kerken als moskeeën. De Nigeriaanse overheid slaagt er meestal niet in om op tijd in te grijpen, waardoor de verschillende gemeenschappen vaak zelf hun toevlucht zoeken in zelfverdediging en wraakacties.
Tussen januari 2020 en september 2025 zijn in Nigeria meer dan 20.000 mensen omgekomen bij bijna 12.000 aanvallen op burgers. Dat blijkt uit cijfers van ACLED, een onafhankelijke Amerikaanse organisatie die wereldwijd gewelddadige conflicten in kaart brengt. Van die aanvallen waren er 385 expliciet gericht op christenen, dus waarbij de religieuze identiteit van het slachtoffer een drijfveer was. Bij die aanvallen werden 317 mensen gedood.
In dezelfde periode registreerde ACLED echter ook 196 aanvallen op moslims, waarbij 417 dodelijke slachtoffers vielen. De drijfveer achter de rest van het dodelijke geweld is moeilijk te achterhalen. "Nigeria is te groot en te divers om religie als dé oorzaak van het geweld te zien", zegt ACLED-analist Ladd Serwat tegen persagentschap AP over de cijfers. Volgens Serwat is het daarom niet correct om van genocide te spreken. "Wat we hier zien zijn massamoorden, maar niet de gerichte uitroeiing van één specifieke groep."
Nigeria ontkent genocide, maar verwelkomt hulp tegen terrorisme
De Nigeriaanse regering ontkent de beschuldigingen van Trump. President Tinubu zei afgelopen weekend dat zijn regering zich net inspant om de godsdienstvrijheid in zijn land te beschermen. "Nigeria wordt afgeschilderd als een religieus intolerant land, maar dat strookt niet met de werkelijkheid en gaat voorbij aan onze constante en oprechte pogingen om de vrijheid van godsdienst van alle Nigerianen te beschermen."
"Er is geen genocide aan de gang in Nigeria", zegt ook de woordvoerder van het Nigeriaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. "We erkennen dat er mensen vermoord worden, maar dat zijn niet enkel christenen. Het grootste deel van de slachtoffers zijn geen christenen." De overheid zegt ook te willen samenwerken met de VS om terrorisme te bestrijden, maar wil geen "eenzijdige acties die de soevereiniteit van het land ondermijnen".
Christenen in Nigeria reageren op uitspraak van Trump: "Dit zal nog lang blijven duren"
