Buitenspelen is cruciaal voor het immuunsysteem van jonge kinderen. In aanraking komen met modder, wilde planten en mos heeft positieve effecten op de gezondheid. Dat vertelt Irina Spacova, onderzoekster aan de Universiteit Antwerpen in De Wereld Vandaag op Radio 1. "Scholen kunnen de steun goed gebruiken om hun speelplaatsen te vergroenen."
Waarom kinderen in de modder mogen spelen: "Een té steriele omgeving is slecht voor het immuunsysteem"
Emilie Joubert
Gepubliceerd:
Een frisse neus halen, ravotten en echt in aanraking komen met de natuur. In Finland proberen de kleuterscholen elke speeltijd er zo uit te laten zien. Niet alleen voor de speelpret, maar om de kinderen meer in contact te brengen met bacteriën en schimmels.
En daar zit een wetenschappelijke redenering achter. "Als je als kind in een té propere omgeving opgroeit, mist je immuunsysteem een zekere training, een soort van gewenning. Dat zou kunnen leiden tot allergieën en auto-immuunziektes", aldus Spacova.
Waarom kinderen zich vuil mogen maken in de natuur: "Er is veel meer schrik dan nodig tegenwoordig"
Scholen op de goede weg
Niet alleen in Finland, maar ook hier zouden scholen steeds meer inzetten op groene speelplaatsen. Onder andere bij basisschool De Zandloper in Nijlen zet het bestuur graag in op biodiversiteit en buiten vertoeven: "We hebben bijvoorbeeld tegels onthard omdat we echt willen inzetten op die groene omgeving. De kinderen trekken hier zoveel mogelijk naar buiten. Om les te krijgen, maar even goed om te spelen en zich vuil te maken", getuigt directeur Roel Thys.
En volgens Spacova is dat een trend. "We zien dat steeds meer Vlaamse scholen hun speelplaatsen willen vergroenen en omvormen tot natuurlijke ruimte."
Scholen doen daar vaak beroep voor op Milieuzorg op School, 'MOS'. Maar Jo Brouns, minister van Omgeving, schrapte de structurele financiering van MOS. "Dat is heel spijtig", vindt Spacova." Misschien lijkt het niet meer nodig omdat veel scholen goed bezig zijn, maar toch blijft het belangrijk omdat het zeker geen gemakkelijke opdracht is. Dan is dat steuntje van MOS meer dan welkom."
Hygiëne versus immuunsysteem?
Hygiëne blijft belangrijk, benadrukt Spacova. Maar we mogen ook niet bang zijn van wat modder. "Na het buitenspelen kan je gewoon je handen wassen. Maar we hebben meer gebalanceerd contact nodig met de natuur en biodiversiteit. Onze steden zijn veel sterieler dan de natuurlijke omgevingen waarin we als mens geëvolueerd zijn."
"Je kan het immuunsysteem zien als een leerling die naar school moet gaan. En als ons systeem de lessen in contact met diverse omgevingen mist, kan het niet goed functioneren. En dat kan leiden tot een verhoogd risico op allergieën of ontstekingen."
We hebben meer gebalanceerd contact nodig met de natuur en biodiversiteit. Onze steden zijn veel sterieler dan de natuurlijke omgevingen waarin we als mens geëvolueerd zijn
Irina Spacova, onderzoekster Toegepaste Microbiologie en Biotechnologie aan de Universiteit van Antwerpen
Toch is er nog discussie in de wetenschap. "De ene theorie stelt dat ons immuunsysteem zich evolutionair heeft ontwikkeld. De andere hypothese is dat blootstelling aan natuurlijke omgevingen met diverse micro-organismen cruciaal is voor het immuunsysteem. Denk bijvoorbeeld aan de bacteriën in de bodem, op planten enzovoort. Wanneer jonge kinderen met deze microben in contact komen, door buiten te spelen, weten we dat het immuunsysteem van deze kinderen beter gereguleerd is."
Wat zeggen kinderen zelf over buitenspelen?
