Elke dag zien we beelden van oorlog in het nieuws. Dat roept veel vragen op. Wat drijft landen en groepen om te vechten? Welke regels gelden in tijden van conflict? En hoe kunnen we spanningen oplossen zonder geweld? In de EDUbox 'Oorlog en vrede: Samen sterker door meer inzicht in conflict' leren jongeren oorlog beter begrijpen en ontdekken ze hoe ze zelf kunnen meebouwen aan een vreedzame toekomst.
Oorlogen ontstaan niet zomaar. Achter elk conflict schuilen verschillende verhalen, belangen en emoties. Om te begrijpen waarom landen of groepen soms zo heftig reageren, is het belangrijk om uit te zoomen en verschillende perspectieven te verkennen.
De EDUbox Oorlog en vrede: Samen sterker door meer inzicht in conflict helpt jongeren stap voor stap om die complexiteit te doorgronden en bewuster naar de wereld te kijken. Zo krijgen ze ook meer grip op hun eigen gevoelens bij beelden van oorlog en geweld.
De box is een digitaal lespakket voor leerlingen van het secundair onderwijs dat tekst, video’s, opdrachten en een interactieve tool combineert. Jongeren ontdekken hoe ze vanuit verschillende invalshoeken naar oorlog kunnen kijken, maken kennis met het oorlogsrecht en leren wat het betekent om actief bij te dragen aan weerbare vrede.
Hoe is de EDUbox Oorlog en vrede opgebouwd?
De EDUbox Oorlog en vrede bestaat uit vijf delen, die leerlingen in twee à drie lesuren kunnen doorlopen.
Eerst even dit
Aan het begin van deze EDUbox vragen we aandacht voor een veilige leeromgeving. Het thema oorlog en geweld kan sterke emoties of herinneringen oproepen, en de meningen hierover lopen soms sterk uiteen. Daarom moedigen we leerlingen aan om respectvol met elkaar om te gaan en de ervaringen van klasgenoten te erkennen.
Deel 1: Oorlog en vrede ontrafeld
Het eerste deel verkent de twee centrale begrippen: oorlog en vrede. Leerlingen ontdekken vier veelvoorkomende oorzaken van oorlog, leren moderne wapens en strategieën kennen en krijgen een beeld van de impact van oorlog op jongeren. In een video getuigen Wafa (13) uit Syrië, Julian uit Oekraïne en Roman (14) uit Afghanistan over het dagelijks leven in tijden van oorlog.
Vervolgens verkennen ze het begrip defensie en denken ze na over wat er – naast militaire bescherming – nog nodig is om vrede te bevorderen. Ze maken kennis met het begrip weerbare vrede en leren hoe vrede versterkt kan worden op drie niveaus: op lokaal niveau, in onze democratie en op internationaal niveau. Tot slot maken de leerlingen kennis met het ontstaan van het Rode Kruis en internationaal humanitair recht.
Deel 2: De vier scherven van een conflict
In deel twee leren jongeren dat oorlog niet vanuit één perspectief te begrijpen is. Ze maken kennis met de vier ‘scherven’, vier invalshoeken die samen een completer beeld geven: het heden, het verleden, het wettelijk kader en de rol van anderen. In enkele video’s geeft VRT NWS-journaliste Inge Vrancken meer toelichting bij de scherven.
De leerlingen duiken ook dieper in het internationaal humanitair recht. Marijke Peys van het Rode Kruis legt in een video de drie basisprincipes uit, in enkele opdrachten oefenen de leerlingen ze in. De leerlingen staan tot slot ook stil bij hun eigen blik: iedereen kijkt immers door een persoonlijke bril, gekleurd door waarden, overtuigingen en ervaringen.
Deel 3: Aan de slag
In het derde deel passen de leerlingen de nieuwe inzichten toe in een interactieve tool. Daarin onderzoeken ze een verzonnen conflict: de oorlog in Ardanië. Ze analyseren verschillende bronnen en beantwoorden per scherf enkele vragen. Hun antwoorden worden gebundeld in een socialmediapost voor een jongerennieuwskanaal. Voordat ze aan deze opdracht beginnen, legt journaliste Louise Hoedt uit hoe de redactie van nws.nws.nws rapporteert over moeilijke onderwerpen als oorlog en conflict.
Deel 4: Oorlog, vrede en jij
In deel vier ontdekken jongeren wat ze zelf kunnen doen om aan vrede te bouwen en hoe kleine acties samen een groot verschil kunnen maken.
Deel 5: Meer weten
Tot slot bundelen we een reeks verdiepende links, zorgvuldig geselecteerd voor jongeren die meer willen weten over het thema.
Laat je inspireren door enkele fiches uit de EDUbox:
Slide 3
Slide 5
Slide 19
Slide 21
Slide 29
Slide 31
Slide 37
Slide 46
Slide 54
Slide 58
Slide 64
Aan de slag met de EDUbox Oorlog en vrede
De EDUbox Oorlog en vrede is gratis beschikbaar in de catalogus als:
downloadbare pdf (voor zelfstandig groepswerk in de klas)
interactieve website (voor zelfstandig groepswerk in de klas)
Binnenkort volgt ook een handleiding voor leerkrachten boordevol extra informatie, praktische tips, onderwijsdoelen en suggesties voor differentiatie.
Waarom deze EDUbox nu belangrijk is
In een tijd waarin jongeren dagelijks geconfronteerd worden met beelden van oorlog en conflict, is het belangrijk om hen te helpen die gebeurtenissen beter te begrijpen. De EDUbox Oorlog en vrede biedt daarvoor een helder kader. De box leert jongeren om verder te kijken dan zwart-witdenken, om de onderliggende oorzaken, belangen en emoties in conflicten te herkennen, en om inzicht te krijgen in hoe vrede tot stand kan komen en worden bewaakt.
Met de steun van sterke partners
De EDUbox Oorlog en vrede is het resultaat van een samenwerking van VRT met Vlaams Vredesinstituut , Rode Kruis-Vlaanderen , DGD , BELvue museum en De Aanstokerij Dankzij hun expertise helpt dit lesmateriaal jongeren om meer grip te krijgen op de thema's oorlog en vrede. De interactieve tool werd ontwikkeld door Tree company .
Blijf op de hoogte
Een overzicht van alle bestaande EDUboxen vind je in onze catalogus . Op deze plek kan je alle EDUboxen gratis downloaden of meteen gebruiken.
Zit je met vragen en wil je meer informatie? Mail ons op edubox@vrtnws.be.
Benieuwd wat EDUbox in de toekomst brengt? Schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief NWS voor het Onderwijs en volg 'VRT voor leerkrachten' op Instagram en Facebook .
