Minder inbraken en meer drugsdeals: 10 jaar Brusselse criminaliteit in beeld

De federale politie houdt de criminaliteitscijfers van alle lokale politiezones in ons land bij per categorie en aantal aangiftes. Het gaat in Brussel dus om opgetelde cijfers van de 6 hoofdstedelijke politiezones. De cijfers voor 2025 zijn nog niet rond, dus het rapport kijkt enkel naar de evolutie tussen 2014 en 2024, met telkens de eeuwwisseling als ijkpunt.

Het goede nieuws: in die periode gingen bepaalde vormen van criminaliteit fors omlaag. Er waren vorig jaar nog maar half zo weinig meldingen van terrorisme of extremisme dan in 2014. Vandalisme, zoals graffiti, zakte evengoed. Woninginbraken zijn er nu een derde minder dan in 2014. En waar autodiefstal rond de eeuwwisseling nog veelvoorkomend was, met bijna 7.000 aangiftes per jaar, liggen vandaag de cijfers daar 6 keer zo laag. Wie zich toch wil behoeden voor zo'n diefstal, koopt best geen Toyota. Dat is nu het meest gestolen automerk vóór Volkswagen en Peugeot.

De tanende interesse van dieven voor auto's uit zich trouwens breder. Carjacking zakte sinds 2000 al met een factor 10 naar tegenwoordig minder dan 30 gevallen per jaar. Garagediefstal, waarbij daders een wagen stelen die in een garage of carport geparkeerd is, maakte een gelijkaardige terugval. Ook diefstal uit geparkeerde wagens, sackjacking (uit rijdende wagens aan bijvoorbeeld een verkeerslicht, red.) en zelfs het beschadigen van auto’s verloren de laatste 10 jaar aan populariteit.

Voor de diefstal van bromfietsen is die daling nog niet ingezet, en voor fietsen al helemaal niet: daar is het aantal geregistreerde diefstallen bijna verdubbeld op 10 jaar tijd. In 2014 telden de Brusselse politiediensten opgeteld 2.832 gestolen fietsen, vorig jaar al 4.684. Ter vergelijking, in het jaar 2000 waren dat er nog maar 791.

Algemeen zijn diefstalcijfers wel over alle categorieën heen gezakt. Het aantal diefstallen met geweld ligt nu flink lager dan 25 jaar geleden. Bij handtassenroof zakten de aangiftes zelfs met ruim 90 procent sinds 2000 en met driekwart op tien jaar tijd. Vorig jaar waren het er nog 121. Grijpdiefstal, van bijvoorbeeld gsm’s, geld of bankkaarten, zakte lichter met een vijfde minder aangiftes op 10 jaar tijd. Dat waren er vorig jaar nog altijd meer dan 2.400.

Zakkenrollerij fluctueert tenslotte fel: na een piek in 2019 kwam het tijdens de covidcrisis tot een dip, maar intussen is alweer 2 jaar sprake van meer dan 16.000 aangiftes per jaar. Dat is een verdubbeling ten opzichte van het jaar 2000.

Diezelfde ‘coronaknik’ in de cijfers zie je ook bij winkeldiefstallen en bij gewapende diefstallen. Beiden liggen nu opnieuw op hun oude niveau. Gewapende diefstal op straat - wat voor alle duidelijkheid behalve over een geweer ook over een mes kan gaan - neemt zelfs licht toe. In winkels wordt ten slotte vooral voeding gestolen. Daarna volgen kleding en schoonheidsproducten.

Gelijktijdig met de diefstalcijfers daalt trouwens het aantal meldingen van verloren voorwerpen in Brussel. De lagere inbraak- en diefstalcijfers staan wel in contrast met toenemende cybercriminaliteit: de aangiftes over betaalkaartfraude zijn in Brussel verdubbeld sinds 2014, bij phishing gingen die zelfs maal 5. In absolute cijfers waren er vorig jaar 140 gevallen van phishing in Brussel bekend.

Het zijn net dat soort lagere cijfers die soms op een duidelijke trendbreuk wijzen. Nergens valt dat meer op dan bij drugsfeiten in Brussel. De verkoop van cocaïne is op 10 jaar tijd bijna verviervoudigd: van 197 aangiftes in 2014 naar al 708 vorig jaar. Ter vergelijking, in het jaar 2000 waren in heel Brussel nog maar 2 verkopen van cocaïne geteld.

Bij de cocaïneverkopen van vorig jaar zijn opgeteld 508 verdachten geïdentificeerd. Dat waren meestal mannen (499) en meestal waren zij meerderjarig (480). Dat geldt trouwens ook voor de algemene drugsfeiten van vorig jaar: zowel het bezit als transport van drugs is overwegend een mannenzaak. Het drugsbezit neemt niet even snel toe, maar wel licht. Daarvan telde Brussel al ruim achtduizend feiten vorig jaar.

De verkoop van synthetische drugs ging sinds 2014 maal 3 in Brussel. Bij grote hoeveelheden cannabis was dat in die periode zelfs maal 10. Opgeteld met cocaïne kom je uit bij zeker 897 vastgestelde deals in 2024, of net geen 2,5 per dag.

Het rapport maakt nog niet duidelijk welke impact deze toenemende drugshandel heeft op andere criminaliteit in de stad. Wel is duidelijk dat het aantal witwaspraktijken fors toeneemt, naar meer dan 1.000 vastgestelde feiten vorig jaar, en dat vorig jaar al 19 opzettelijke ontploffingen aan gebouwen zijn uitgevoerd.

De handel in illegale vuurwapens stijgt al een tijd gestaag. Pas sinds vorig jaar is ook de wapendracht of het vervoer daarvan zichtbaar, met 73 vastgestelde vuurwapens in het straatbeeld. Het bezit van illegale vuurwapens, maar ook gijzelingen of martelingen, neemt daarentegen nog niet toe. Het aantal schietpartijen is niet afzonderlijk geregistreerd.

Opvallend is ten slotte een piek in de corruptiecijfers in 2021, 2022 en 2023. Toen waren er respectievelijk 34, 43 en zelfs 53 gevallen van publieke omkoping in Brussel, wat wil zeggen dat een ambtenaar geld heeft aanvaard om een opdracht uit te voeren. Voordien, en opnieuw vorig jaar, schommelde dat cijfer altijd rond de 20 gevallen per jaar.

De Brusselse politie komt nu ook veel vaker tussen bij familiale moeilijkheden: sinds de coronacrisis in 2020 is het aantal sociale interventies al gegroeid naar meer dan 1.500 vorig jaar. Vroeger waren dat er gemiddeld maar 300.

In absolute cijfers is er geen zichtbare stijging van fysiek, emotioneel of seksueel geweld tussen partners of gezinsleden. Wel neemt het aantal aangiftes van psychisch geweld ten aanzien van kinderen toe.

Seksueel geweld in de openbare ruimte lijkt ten slotte te dalen, maar stijgt tegelijk licht op het openbaar vervoer. Voor andere zedenfeiten is een lichte stijging merkbaar in de aangiftes sinds 2 à 3 jaar.