Omstreden 'Chat Control', waarbij je berichtjes worden gecontroleerd op beelden van kindermisbruik, wordt geschrapt

In 2022 presenteerde de Europese Unie een wetsvoorstel om de verspreiding van beelden van kindermisbruik tegen te gaan. In dat voorstel stond ook een omstreden maatregel die de afgelopen jaren voor veel discussie zorgde.

Die maatregel zou online platformen, zoals Signal en WhatsApp, verplichten om via een technologie in privégesprekken van gebruikers te zoeken naar beelden van kindermisbruik. De online platformen zouden die inhoud dan kunnen melden bij de juiste instanties.

De EU kon rekenen op de steun van kinderrechtenorganisaties om de maatregel door te voeren, maar niet iedereen was even positief. Verschillende techbedrijven hebben zich de voorbije jaren verzet tegen het voorstel en tegenstanders benoemden de maatregel tot 'Chat Control'.

Ook in het Europese Parlement was er veel kritiek en vooral bezorgdheid over de technologie om privégesprekken te scannen. Onder meer Duitsland sprak van een "disproportionele breuk" op de privacy. 

De verschillende standpunten in het parlement hebben geleid tot "bijzonder moeilijke" onderhandelingen tussen de 27 EU-lidstaten over het wetsvoorstel. Voor sommige lidstaten was het de vraag of kinderbescherming de toegang tot privéberichten rechtvaardigt.

Na jarenlange discussies heeft Denemarken - op dit moment voorzitter van de Raad van de EU - besloten om die omstreden maatregel uit het wetsvoorstel te schrappen.

Zo hoopt Denemarken dat het wetsvoorstel tegen online kindermisbruik snel wordt goedgekeurd. En dat is dringend, want in april 2026 lopen de huidige regels rond het opsporen van beelden van kindermisbruik af. "Dat konden we ons niet veroorloven", zegt de Deense minister van Justitie, Peter Hummelgaard.

Zonder 'Chat Control' lijkt het wetsvoorstel meer op de regelgeving die nu al van kracht is. Platformen mogen beelden van kindermisbruik opsporen, maar het is niet verplicht. Dat is niet voldoende, volgens Denemarken. "Het is niet de offensieve aanpak die we nodig hebben, maar het is beter dan een echte terugval."

Een rapport van de Britse organisatie Internet Watch Foundation (IWF) uit 2024 schatte dat 62 procent van beelden van kindermisbruik gehost wordt op servers binnen de EU.

Child Focus betreurt dat de omstreden maatregel van tafel is geveegd. Dat zegt CEO Nel Broothaerts. "Daar zaten echt kansen in om het online minder makkelijk te maken om beelden van kindermisbruik te delen. En Child Focus is altijd voorstander geweest om na te denken hoe we die verspreiding moeilijker kunnen maken."

Broothaerts vindt dat de discussie rond 'Chat Control' enorm gepolariseerd is. "Ik betreur het dat die term er is gekomen door tegenstanders. Er is de indruk gewekt dat het de bedoeling was dat élk gesprek gescand en gelezen zou worden. Ofwel was je voor privacy en tegen kinderbescherming of omgekeerd. Je kon geen middenweg meer kiezen."

"Dat is niet het geval. In het laatste voorstel zouden beelden uit privégesprekken vergeleken worden met een database van beelden van kindermisbruik en als er gelijkenissen zijn, worden die beelden niet verstuurd. Door die database worden enkel soortgelijke beelden gescand en niet eender welke foto in een gesprek."

Ook dat was dus een stap te ver voor tegenstanders. Child Focus hoopt dat de strijd tegen online kindermisbruik nu niet stilvalt. "Je kan even makkelijk een foto van kindermisbruik delen als een foto van een bord spaghetti. Die drempel ligt te laag en ik hoop dat we blijven nadenken om die drempel op te trekken."