Jamaica is uitgeroepen tot rampgebied na de doortocht van orkaan Melissa. Het eiland zal de aangerichte schade onder andere vergoeden door gebruik te maken van rampenobligaties, ook wel 'catastrofe-obligaties' of 'cat bonds' genoemd. Als belegger speculeer je dan op natuurrampen en menselijk leed. "Toch is dat niet per definitie onethisch", zegt hoogleraar Wiskunde Wim Schoutens.
Rampbeleggers speculeren op natuurrampen zoals in Jamaica: "Niet per definitie onethisch"
Kristien Amerijckx
Gepubliceerd:
Wat zijn rampenobligaties?
Rampenobligaties, ook wel 'catastrofe-obligaties' of 'cat bonds' genoemd, zijn een speciaal type obligatie dat wordt uitgegeven om het risico van natuurrampen of andere grote rampen te helpen afdekken. Ze worden vaak gebruikt door verzekeringsmaatschappijen en herverzekeraars.
"Bij een gewone obligatie investeer je een bedrag, krijg je een jaarlijkse coupon en op de vervaldag krijg je je geld terug", legt Schoutens uit. "Bij rampenobligaties hangt het ervan af of een specifieke gebeurtenis zich voordoet, ook wel een trigger."
Die trigger is heel precies omschreven. Voor Jamaica gaat het om een orkaan die een bepaald traject moet volgen, in een specifiek gebied moet komen en een bepaalde luchtdruk moet hebben. "Als die condities zich voordoen, zijn investeerders hun geld volledig kwijt", aldus Schoutens.
Maar als de ramp niet gebeurt, krijgen ze wel een redelijk hoge coupon. "Soms krijgen de investeerders rond 10% per jaar voor het geïnvesteerde bedrag, dus dat is wel een hoge winst."
Waarom gebruiken verzekeraars rampenobligaties?
Vooral herverzekeraars geven zulke obligaties uit. Gewone verzekeraars hebben bij grote rampen niet altijd genoeg kapitaal om iedereen uit te betalen. Daarom verzekeren zij zich opnieuw bij herverzekeraars, die op hun beurt het risico doorschuiven naar de financiële markten.
"Het zijn die herverzekeraars die deze catastrofe-obligaties naar de financiële markten brengen om investeerders te zoeken die die risico's op zich willen nemen", zegt Schoutens.
Hoe werkt een obligatie?
Een belegger leent geld aan een overheid of een bedrijf, in ruil voor regelmatige renteuitbetalingen (coupons), meestal halfjaarlijks of jaarlijks. Op de vervaldag krijg je het geleende bedrag terug, tenzij het land of het bedrijf failliet gaat.
Een voorbeeld van een obligatie is de Belgische staatsbon. De overheid leent dan geld bij haar burgers en betaalt hier een afgesproken rente op. Op het eind van de afgesproken termijn krijg je het ingelegde bedrag terug.
Maakt de klimaatverandering rampenobligaties populairder?
"Over de impact van klimaatverandering op deze markt bestaat verdeeldheid. "De financiële markten zijn redelijk objectief. Het gaat over echt geld, dus men probeert die risico's heel juist in te schatten", stelt Schoutens. "Als extreme klimaatscenario's correct zouden zijn, zouden investeerders veel hogere coupons eisen dan die 10 procent per jaar."
Is het niet onethisch om te speculeren op menselijk leed?
"Of iets al dan niet ethisch is, is heel subjectief en peroonlijk", zegt Wim Schoutens. Als de rampenobligaties er niet zouden zijn, zouden veel slachtoffers van rampen niet worden uitbetaald."
"Investeren in wapens bijvoorbeeld werd lange tijd gezien als onethisch. Maar nu er wapens worden geleverd aan Oekraïne, vinden sommige mensen het net wél een goede zaak. het hangt dus af van je eigen standpunt of je zo'n investering al dan niet ethisch vindt".
