Maarallee, een app ontwikkeld door kenniscentrum Scivil uit Leuven en de KU Leuven, wil artificiële intelligentie 'Vlaams' leren begrijpen. Die systemen zijn vaak afgesteld op taalmodellen uit Nederland, waardoor ze Vlaamse accenten en tussentaal niet begrijpen. Iedereen kan via de app stukjes Vlaams inspreken om zo verschillende stemmen, accenten en uitdrukkingen te verzamelen. "We zoeken vooral vrouwen, ouderen en Limburgers."
Leuvense onderzoekers willen AI 'Vlaams' leren begrijpen met app: "Typische Vlaamse gerechten inspreken"
Verstaat een chatbot of AI-applicatie je gesproken berichten soms niet? Het ligt waarschijnlijk niet aan je uitspraak, maar aan de artificiële intelligentie zelf. "Het probleem is dat de meeste AI-systemen zijn opgeleid in de Verenigde Staten", zegt Isaak Vandermaesen van het Leuvense organisatie Scivil. "Daar maken ze geen onderscheid tussen 'Vlaams' en Nederlands. Wie in het Leuvens praat tegen de gps, zal die moeilijkheden ook ondervinden."
Natuurlijk is er wel een groot verschil in accenten, woordkeuzes en uitspraak tussen Nederland en Vlaanderen. Datasets met gesproken Vlaams zijn bovendien zeldzaam, al zeker als het gaat om tussentaal. "Mediafiguren spreken vaak Standaardnederlands, maar een normale Vlaming praat tussentaal met een accent", zegt de onderzoeker. "Dat ontbreekt om de AI-modellen te trainen. We kunnen wel putten uit Vlaamse fictiereeksen of dergelijke, maar die komen tekort."
Vlaamse gerechten
Daarom ontwikkelden kenniscentrum Scivil, KU Leuven en de Vlaamse overheid de app Maarallee. "De app vraagt bijvoorbeeld wat een typisch Vlaams gerecht is", zegt Isaak. "Dat soort opdrachten helpt enorm. Mensen antwoorden in hun eigen accent, en met die data kunnen we aan de slag. Hoe gevarieerder de voorbeelden, hoe beter het model echt Vlaams leert."
Luister: Isaak Vandermaesen legt in 'Nieuwe feiten' uit hoe de app precies werkt
Dat werkt als volgt: AI schrijft de Vlaamse opnames uit zoals het model die begrijpt. Vrijwilligers verbeteren daarna de transcriptie en vertalen opnames die te moeilijk zijn voor het model. De AI leert zo stap voor stap bij van de verbeteringen.
Vrouwen en anderstaligen
De mensen achter de app zoeken zo veel mogelijk mensen om de app te testen. "Een goed werkend spraakherkenningssysteem heeft duizenden uren aan spraak nodig", zegt Hugo Van hamme, expert spraakverwerking aan de KU Leuven. "Naar enkele bevolkingsgroepen zijn we extra op zoek, zoals vrouwen, jongeren, dialectsprekers of anderstaligen. Zonder hen blijft de technologie beperkt bruikbaar."
De info die de app verzamelt, is niet alleen interessant voor wetenschappers. "Spraakherkenning speelt een steeds grotere rol in onderwijs, media, zorg, industrie en dienstverlening", zegt Isaak. "Denk maar aan betere automatische ondertiteling, handsfree-systemen of spraakgestuurde hulpmiddelen voor mensen met een beperking. Zonder al die spraakdata blijft AI een technologie voor enkelingen."
Regionaal nieuws uit Brussel en Vlaams-Brabant
Gepubliceerd:
