Hoewel Israël voor de derde keer aanvallen op Gaza heeft uitgevoerd sinds het staakt-het-vuren, zal het niet (opnieuw) tot een volledige oorlog komen. Dat zeggen Inge Vrancken en Koert Debeuf, allebei kenners van het Midden-Oosten. "Dit is een bestand dat Israël niet wou, maar Trump heeft duidelijk gemaakt dat steun uit de VS stopt als het land de oorlog hervat."
"Staakt-het-vuren met optie tot escalaties": hoe het bestand in Gaza niet aan diggelen ligt, ondanks nieuwe aanval van Israël
Jarno Treuttens
Gepubliceerd:
Gisterenavond rond 17 uur kondigde het kantoor van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu aan dat het leger "krachtige aanvallen" zou uitvoeren op Gaza. Al snel breekt paniek uit in de bezette enclave. Op de live-uitzending van het Qatarese nieuwsmedium Al Jazeera zijn drones op de achtergrond te horen. Een tweetal uur later volgen de eerste meldingen van bombardementen.
Al even snel reageert de extremistische Palestijnse groepering Hamas: "Wij willen het staakt-het-vuren respecteren". Maar dat is volgens Israël eerder niet gebeurd. Hamas zou zich niet houden aan de afgesproken voorwaarden.
Zo duurt het voor Israël te lang om de vermiste (en gedode) gijzelaars terug te geven en zouden Hamasstrijders Israëlische troepen hebben aangevallen. Inmiddels is de dood van 1 Israëlische soldaat bevestigd.
VS: "Staakt-het-vuren houdt stand"
"Betekent dit nu het einde van het staakt-het-vuren?", vroeg VRT-journalist en Midden-Oostenexpert Inge Vrancken zich gisteren luidop af. "Dat zal afhangen van de Amerikanen." Het antwoord van over de Atlantische Oceaan laat niet lang op zich wachten.
De VS zou op de hoogte zijn geweest van de aanvallen, vice-president JD Vance bedaart de gemoederen: "Het staakt-het-vuren houdt stand. Dat betekent niet dat er hier en daar geen kleine schermutselingen zullen zijn." Ook president Donald Trump is van mening dat het bestand niet is geschonden.
Bekijk het gesprek met Inge Vrancken in Terzake gisteravond:
Bestand al vaker geschonden
"Volgens de Palestijnen en sommige VN-waarnemers heeft Israël het bestand al 125 keer geschonden", zegt Vrancken. "Dit is de derde grote escalatie. Hamas en andere critici zeggen dat Israël een voorwendsel zoekt om de oorlog voort te zetten."
Trump heeft zeer duidelijk gemaakt dat de Amerikaanse steun wordt stopgezet als Israël de oorlog hervat
Prof. Internationale Politiek Koert Debeuf (VUB)
"Dit was een bestand dat Israël eigenlijk niet wou. Het werd opgelegd door de Amerikaanse president. Je ziet de voorbije 2 weken dat de Amerikanen er altijd in geslaagd zijn om ervoor te zorgen dat - ondanks de opflakkeringen - iedereen zich toch nog aan dat fragiele bestand houdt", aldus Vrancken.
Netanyahu schippert
"De Israëlische premier Benjamin Netanyahu wil een harde vuist maken, maar het bestand ligt niet aan diggelen", zegt professor Internationale Politiek en Midden-Oostenkenner Koert Debeuf (VUB). "Dat doet hij omdat hij intern onder druk staat van de extreemrechtse vleugel van zijn regering. Als het van die ministers afhing, was de oorlog weer in volle kracht begonnen."
Ook Debeuf ziet dat Netanyahu moet schipperen. "Trump heeft zeer duidelijk gemaakt dat de Amerikaanse steun wordt stopgezet als Israël de oorlog hervat." Zo ver ziet Debeuf het dus niet gaan. "Absoluut niet", stelt hij stellig.
De realiteit in Gaza is dus als volgt: een staakt-het-vuren met de mogelijkheid tot escalaties. "Het klinkt bijzonder paradoxaal", erkent Debeuf. "Maar geen enkele partij heeft er baat bij dat die oorlog in zijn volledigheid weer uitbarst."
Fase 2 van vredesonderhandelingen onder druk
Die precaire situatie maakt het uiteraard bijzonder moeilijk om over te gaan naar fase 2 van het 20-puntenplan van Trump om een langdurige vrede tot stand te brengen. "Het vertrouwen tussen beide partijen is nul", zegt Debeuf. "Hamas weet dat de enige manier om dit te doen slagen druk is van buitenaf", van de VS dus. "Echte onderhandelingen over vrede zie ik niet gebeuren met deze Israëlische regering en Hamas."
Debeuf verwijst naar de situatie op de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever. Vorige week keurde het Israëlische parlement nog een motie goed voor de annexatie van het Palestijnse gebied. "De situatie daar is onderbelicht, maar het geweld er laait verder op. Israël maakt verder werk van de kolonisatie van de bezette Westelijke Jordaanoever."
Officieel is dat Palestijns grondgebied, maar kolonisten - een 800.000-tal - wonen er in verschillende kolonies, verspreid over het grondgebied. "Dat maakt een tweestatenoplossing onmogelijk", aldus Debeuf.
