Meesterverteller Johan Petit eert in 'O superman' de prutser in elk van ons

Theatermaker Johan Petit (51) is een meesterlijke verhalenverteller. Hij is geboren in Borgerhout en woont er nog altijd. Gevolg daarvan: zijn verhalen komen in een aandoenlijk sappig Aantwaarps. Love it or hate it. 

Bij Martha!tentatief , waar hij samen met Bart Van Nuffelen artistiek leider is, maakt hij sinds 1996 voorstellingen. Klein Jowanneke was het hoofdpersonage van verschillende succesvolle voorstellingen. Petit heeft een trouwe aanhang. Getuige daarvan ook deze tournee: veel zalen waren al van voor de première volledig uitverkocht. 

Zijn verhalen, uit zijn en anderen hun leven gegrepen, zijn dan ook zeer herkenbaar. Startpunt van deze voorstelling: een schrift waarin hij al zijn hele leven uitspraken noteert die hem bijgebleven zijn. Omdat ze levenswijsheden bevatten, of gewoon omdat ze goed klinken (een zekere muzikaliteit of ritme bezitten) of omdat ze een combinatie van beide zijn. 

Zoals die van "neef Bert", die mij meteen deed glimlachen. "Ne pinot gris, dat smaakt altijd. Dat is een aangename druif. Daar kunde weinig mee verkeerd doen." Een van de vele uitspraken die tijdens de voorstelling op een scherm geprojecteerd worden. Maar essentieel is natuurlijk dat je Petit deze woorden hoort uitspreken. Hij laat ze walsen, zoals een goede wijn, zodat ze -net zoals die wijn- extra zuurstof en meer betekenis krijgen.

In Wilrijk en Borgerhout (de 2 plekken waar ik ging kijken) is het overduidelijk een feest van herkenning voor de toeschouwers. Zo heeft Petit het onder meer over een stunt met zijn fiets aan het restaurant Yam Thai ("dat ooit nog van Nathalie Meskens geweest is") en de Merksemse rijschool en het gelijknamige filiaal in Mortsel. Hij legt hij uit wat het verschil is tussen bloemige en vastkokende patatten en waarom hij zo'n fan is van ecologisch snutten. 

Petit spreekt je als toeschouwer rechtstreeks aan. Zo neemt hij je met enkele zinnen meteen mee naar een bepaalde plek of situatie. En meer dan zijn stem en zijn mimiek heeft hij daar niet voor nodig. 

Petit noemt de verhalen uit zijn boekje een soort "poëtische comedy". Niet voor niets heeft hij er naar eigen zeggen ooit ook mee in The Joker (een bekend café in Antwerpen waar stand-upcomedians optreden, red.) gestaan. 

En die term past eigenlijk ook heel goed bij deze voorstelling. De levenswijsheden die Petit debiteert, brengt hij met een enorm gevoel voor zelfrelativering. Daardoor wordt er zoveel gelachen dat het eerder lijkt alsof je in een comedyvoorstelling zit. 

Tegelijk zijn er ook langer uitgesponnen verhalen, over zijn schooltijd en over de mensen die hij ontmoet. Petit zegt letterlijk dat hij zich steeds minder aantrekt van wat anderen van hem denken. Dat hij wel gelooft in de goedheid van mensen, dat hij wel nog hoop heeft, iets wat velen naïef noemen. Hij omarmt het allemaal en zijn warme enthousiasme waarmee hij alles vertelt, werkt aanstekelijk. 

Want Petit heeft zichzelf dan wel vaak 'ne prutser' gevoeld, hij is er niet snel ontgoocheld door geraakt. Integendeel. En dat de "kortere wegen die hij dacht te nemen, meestal langere wegen bleken te zijn" heeft hem zelden gestoord. Hem niet. Zijn gezinsleden daarentegen... 

Tussen de try-outs en de première heeft hij duidelijk ook nog "geprutst" aan de tekst. Dat leidt ertoe dat Petit wel eens over zijn woorden struikelt, de draad zelfs een beetje lijkt kwijt te raken (of zelfs dat geniaal goed speelt - want is dat niet wat prutsers doen?). Het geeft het geheel alvast een gezellig chaotisch karakter. 

Bij momenten heb je eerder het gevoel op café te zitten met die vriend die altijd de ene anekdote na de andere uit zijn mouw schudt. De grote boog die naar een ultiem eindpunt toewerkt, hoef je in deze voorstelling dan weer niet te zoeken. Al is ook dat geen probleem, entertainend blijft Petit sowieso. 

Daarvoor wordt hij gelukkig bijgestaan door 2 getalenteerde jonge makers: actrice en muzikante Kato Van Ermen en drumster Engel Peet. Want 100 minuten alleen op het podium staan en blijven boeien, is natuurlijk niet evident. 

Van Ermen en Peet, allebei zo'n 25 jaar jonger dan Petit, geven het geheel kleur met sfeervolle instrumentale composities. 

Maar ook met een stevig hertimmerde versie van 'Sweet dreams' van Eurythmics (de bijpassende beelden ziet u er tegen dan vanzelf bij). Het 'Dit is de pauze'-lied is hilarisch. De cover van 'O superman' van Laurie Anderson breekbaar (en hulde hier ook voor het gebruik van 2 melodica's, een instrument dat mij dan weer meteen terugbrengt naar mijn kindertijd). Want niets is onmogelijk in het universum van Johan Petit.