Spotgoedkope Chinese juwelen kosten je je gezondheid: "Schade kan blijvend zijn"

"Goedkope oorbellen en kettingen zijn populairder dan ooit. Maar achter die schijnbare koopjes kunnen ernstige gezondheidsrisico's schuilgaan", waarschuwt de FOD Volksgezondheid. "We willen consumenten bewust maken van wat ze dragen."

Zware metalen horen niet thuis in juwelen. Europa heeft daarvoor strikte normen opgelegd. De Federale Milieu-Inspectie bewaakt die normen streng en voert daarom maandelijkse controles uit op zendingen die vanuit Azië worden ingevoerd.

Uit die controles is nu gebleken dat bijna 3 op de 10 onderzochte juwelen dit jaar te veel lood of cadmium bevatten. Dat is vooral het geval bij goedkope juwelen die via Chinese webshops het land binnenkomen. 

Die zware metalen kunnen giftig zijn bij langdurig contact met de huid, wanneer je ze in je mond stopt of erop kauwt. 

Lood en cadmium zijn zware metalen die zich langzaam in het lichaam ophopen en zo blijvende gezondheidsschade veroorzaken, zelfs bij lage doseringen. Ze kunnen bijvoorbeeld een effect hebben op de vruchtbaarheid en de ontwikkeling van de foetus bij zwangere vrouwen. 

Maar dat is niet alles. Cadmium richt ook schade aan in de nieren en longen en kan bij langdurige blootstelling botontkalking en kanker veroorzaken. Het zou ook genetische afwijkingen veroorzaken. 

Lood veroorzaakt dan weer ernstige en onomkeerbare neurologische schade. Het kan bij kinderen leiden tot ontwikkelingsstoornissen, concentratieproblemen en een verlaagd IQ. Bij volwassenen kan het leiden tot bloedarmoede en hoge bloeddruk. 

"Het gevaar is vaak niet zichtbaar", waarschuwen de inspecteurs, "maar de schade kan blijvend zijn."

De FOD Volksgezondheid roept iedereen op om alert te zijn bij aankopen, zowel online als fysiek.

Daarom kies je best voor betrouwbare verkopers. "Binnen de EU gelden strengere veiligheidsnormen. Controleer grondig de herkomst en de samenstelling van het product", klinkt het. "En wees wantrouwig bij extreem lage prijzen of onbekende webshops."

Wees ook alert bij het dragen van juwelen. Draag niet voortdurend hetzelfde juweel om langdurig huidcontact te vermijden, en draag ze niet in geval van wondjes of geïrriteerde huid. Bewaar juwelen ook buiten het bereik van kinderen en maak tieners bewust van de risico's van goedkope accessoires die ze dag en nacht dragen. 

Gooi verdachte juwelen niet zomaar in de vuilnisbak, maar vraag bij de gemeente hoe je ze correct kan inleveren. Zo komen zware metalen niet in het milieu terecht. Meld verdachte producten via het contactcenter van de FOD Volkgsgezondheid . 

Aziatische producten overspoelen onze markt. Vorig jaar werden in de Europese Unie meer dan 4,6 miljard e-commercepakketten verwerkt. Oftewel: 12 miljoen per dag.

90 procent van de pakketten met een waarde van minder dan 150 euro kwam uit China. Ook ons land ontsnapt niet aan die groeiende trend. Maar: veel van die geïmporteerde producten voldoen niet aan de Europese veiligheidsnormen. 

Jean-Luc Crucke, federaal minister van Mobiliteit, Klimaat en Ecologische Transitie (Les Engagés), noemt de uitdaging enorm. Er is meer nodig om die zee van goedkope Aziatische producten het hoofd te bieden.

"Er zijn te weinig controles en te weinig afschrikkende sancties wanneer bedrijven de regels overtreden", klinkt het. "Daarnaast is er een gebrek aan communicatie met consumenten wanneer een product niet aan de eisen voldoet."

Crucke komt daarom met een grootschalig actieplan. Zo wil de minister de controleacties met de helft verhogen, en gerichter optreden tegen risicoproducten zoals fantasiejuwelen, maar ook tegen textiel met PFAS of hormoonverstorende stoffen, en plastic gebruiksvoorwerpen zoals speelgoed voor kinderen. Ons land werkt daarvoor nauw samen met Europa. 

De minster wil ook dat er strenger kan worden opgetreden tegen bedrijven die de regels overtreden, zoals hogere boetes, maar ook dat het mogelijk is producten terug te roepen of te vernietigen. Ons land onderzoekt ook de mogelijkheid om frauduleuze pagina's of websites te blokkeren bij herhaalde overtredingen of bij ernstig gevaar voor consumenten. Een maatregel die tot nu toe nog nooit werd genomen. 

De minister wil ook dat er een openbaar waarschuwingsportaal komt, waar consumenten kunnen nagaan welke producten uit de handel zijn genomen, en dat er een terugbetaling komt.

“Zware metalen horen niet thuis in sieraden", besluit Crucke. “Met meer controles, strengere boetes en duidelijke communicatie beschermen we de gezondheid van onze burgers — vooral die van kinderen en zwangere vrouwen.”