Van de Kelten tot de Kempen: vandaag wordt Halloween zowat overal gevierd, maar waar komt het vandaan?

Vandaag is het 31 oktober oftewel Halloween, een woord dat is afgeleid van 'All hallows eve', de avond voor Allerheiligen. Voor die gelegenheid versieren veel mensen hun huis met uitgeholde pompoenen, heksen op bezemstelen of nep-skeletten, of wonen ze - al dan niet zelf verkleed - een halloweenfeestje bij.

In veel gemeenten worden griezeltochten georganiseerd. In Merksplas, in de Antwerpse Kempen, bouwden enkele inwoners zo zelfs een eigen Halloweenhuis.

Toch is Halloween niet zomaar een commercieel bedenksel. Het feest vindt zijn oorsprong zowat 2.000 jaar geleden bij de Kelten, die toen nog grote delen van Europa bevolkten. Op 1 november vierden zij Samhain, een feest dat het einde van de zomer en het begin van de duisternis en de kou inluidde.

Het was hun jacht- en oogstfeest, hun dodenfeest. Op die dag was volgens de Kelten de grens tussen de werelden van de doden en de levenden het dunst. Er werden grote vuren aangestoken en stropoppen verbrand om de ronddolende kwade geesten, waarin zij geloofden, te verdrijven.

Toen de Romeinen de gebieden van de Kelten veroverden en koloniseerden, raakte het heidense feest vermengd met het Romeinse 'Pomona'-feest. Dat was een oogstfeest ter ere van Pomona, de godin van vruchten en fruitbomen.

Later, bij de opkomst van het christendom, werd daaraan de christelijke traditie toegevoegd om op 2 november, met Allerzielen, de doden te herdenken.

In Engeland, Wales, Schotland en Ierland had men intussen de gewoonte om op die dag in lompen rond te lopen en om 'soul cake', ofwel zielenbrood, te smeken. Dat is een soort rozijnenbrood dat in die tijd werd gebakken om aan de armen uit te delen.

Wellicht is dat de oorsprong van de zogenoemde 'trick or treat', de traditie waarbij kinderen vermomd van huis tot huis trekken om snoep of een andere traktatie vragen.

Met het bij elkaar komen en versmelten van volkeren en culturen over de eeuwen heen, kwamen de verschillende rituelen stilaan bij elkaar.

De hongersnood in Ierland, in de 2e helft van de 19e eeuw, dreef de Ieren naar het nieuwe continent Amerika. Ze namen Halloween mee, waardoor het feest deel ging uitmaken van de Amerikaanse cultuur.

In de Angelsaksische wereld had men ook de gewoonte om rapen of bieten uit te hollen en te gebruiken als lantaarn. Eens in de Verenigde Staten gebruikten ze pompoenen, omdat die groter en makkelijker uit te hollen waren.

De uitgeholde pompoen groeide over de jaren heen uit tot hét symbool van Halloween.

Vervolgens waaide Halloween, in een nog meer verwaterde vorm, terug over naar onze contreien.

Met het begin van de winter en met de oogst heeft Halloween vandaag nog maar weinig te maken. Nu is het een dag om te griezelen en om pret te hebben, om bang te zijn en bang te maken.