Verpleegster vrijgesproken in beroep na dood 77-jarige in woonzorgcentrum Zaventem

De verpleegster had zich in oktober 2021 vergist bij het invullen van de medicatiefiche van de bewoonster, die na een verblijf in het ziekenhuis terechtkwam in het woonzorgcentrum in Zaventem. De nieuwe bewoonster diende eenmaal per week het medicijn Ledertrexate te krijgen, maar op het medicatieschema werd een kruisje gezet in de kolom ‘dagelijks’.

De toestand van de 77-jarige vrouw ging na de dagelijkse toediening van het medicijn snel achteruit en in december 2021 werd ze met spoed opgenomen in het ziekenhuis, waar ze overleed aan acute complicaties door overdosering. De fout in het medicatieschema werd meteen opgemerkt door het ziekenhuispersoneel en het autopsierapport en het toxicologisch onderzoek bevestigden het verband tussen de foute dosering en het overlijden van de vrouw.

De verpleegster die een kruisje had gezet in de foute kolom werd in eerste aanleg schuldig verklaard aan onopzettelijke doodslag, maar kreeg de gunst van opschorting. Schuldig, maar geen straf dus.

Volgens de correctionele rechtbank had de vrouw wel degelijk een fout gemaakt, maar was een straf niet aan de orde. De verpleegster tekende echter beroep aan om een vrijspraak te bekomen. Op het proces in beroep wezen zowel de verdediging als de nabestaanden van het slachtoffer op de rol van de arts die de medicatie toediende en op de verantwoordelijkheid van het woonzorgcentrum.

“Dat mijn cliënte een fout kruisje heeft geplaatst op die fiche is duidelijk en daar heeft ze nooit omheen gedraaid”, pleitte de advocaat van de verpleegster. “Maar er zijn meerdere teamvergaderingen geweest waarbij de dokter gewoon een nieuw recept ondertekende. Heeft niemand zich toen vragen gesteld? Zodra die man dat recept ondertekent, zou de verantwoordelijkheid van mijn cliënte toch moeten vervallen? Of baseert de arts zich blindelings op die medicatiefiche, zonder zijn patiënten grondig te onderzoeken?”

Volgens de verdediging was de verpleegster dan ook niet strafrechtelijk verantwoordelijk voor de dood van de 77-jarige patiënte en diende de vrouw dan ook te worden vrijgesproken.

Het hof volgde de redenering van de verdediging. Volgens de rechters was het inbrengen van de medicatie in het informaticasysteem louter een administratieve taak.

“Het ‘aftekenen’ van de medicatiefiches door de behandelend arts is geen loutere formaliteit, maar vormt een goedkeuring van het daarin vervatte medicatieschema, dat uitgevoerd wordt onder de verantwoordelijkheid van de arts”, staat er te lezen in het arrest. “Een verpleegster heeft immers niet de bevoegdheid om een voorschrift te maken. De rol van de beklaagde beperkte zich ertoe de medicatiefiche van het ziekenhuis over te nemen in het digitaal systeem. De medicatiefiche die gegenereerd werd in het woonzorgcentrum werd voorgelegd aan de arts, die deze voor akkoord ondertekende na de opname van de bewoonster en die nieuwe voorschriften uitschreef op basis waarvan de behandeling met twee dosissen per dag werd voortgezet.”

Volgens het hof van beroep werd dan ook niet aangetoond dat het overlijden van de bewoonster in het woonzorgcentrum werd veroorzaakt door een gebrek aan voorzorg en voorzichtigheid dat kan worden toegeschreven aan de verpleegster, die uiteindelijk werd vrijgesproken.