Raad van State: "Draai strengere regels voor lage-emissiezones niet terug"

De Raad van State heeft een negatief advies gegeven over het afschaffen van de strengere LEZ-regels (lage-emissiezones) in Antwerpen en Gent. De Vlaamse regering had eerder beslist dat de verstrenging, die normaal op 1 januari 2026 zou ingaan, niet doorgaat. Volgens de Raad van State kan die beslissing de volksgezondheid schaden, en moet de overheid maatregelen nemen om dat effect op te vangen.

Ward Schouppe

ma 27 okt. 2025 12u58

De Raad zegt niet dat de schrapping uitgesloten is, wel dat de bescherming van de volksgezondheid negatief beïnvloed wordt. De effecten moeten in kaart gebracht worden. Vlaanderen moet ze opvangen met flankerende initiatieven. Het advies is niet bindend, dat betekent dat de regering ze niet hoeft te volgen. Al is het wel wenselijk om mogelijke andere rechtszaken in de toekomst te vermijden.

"We gaan dit grondig bestuderen", zegt minister Jo Brouns (CD&V) in een korte reactie. "Het is een genuanceerd advies. Er is ruimte om de motivering binnen de schoot van de regering aan te scherpen en de vooropgestelde timing (1 januari 2026, nvdr.) te respecteren. Ik neem dit op binnen de regering."

"Nood aan duidelijkheid voor de lokale besturen"

Als Vlaanderen het advies naast zich neerlegt, kunnen procedures volgen. Er wordt verwezen naar de situatie in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Een alternatieve meerderheid in het parlement wilde er de verstrenging van de LEZ uitstellen. De Raad van State gaf een negatief advies. De regering zette door met de plannen. De zaak kwam voor het Grondwettelijk Hof. Daar haalden buurtbewoners en milieuverenigingen hun slag thuis. De beslissing werd geschorst.

Zo'n scenario kan ook in Vlaanderen. "De kans bestaat dat tegenstanders stappen ondernemen als de regering de plannen uitrolt", zegt de Gentse schepen Filip Watteeuw (Groen). "Vlaanderen moet het huiswerk opnieuw maken. Dat gebeurt 2 maanden voor de maatregel van kracht zou gaan. De onduidelijkheid is groot. Dit was te vermijden, de regering is verplicht om mee voor gezonde lucht te zorgen."

Amper een thema in Antwerpen, voer voor debat in Gent

In Vlaanderen bestaan 2 lage-emissiezones. "We stemmen ons beleid af op de Vlaamse plannen en hopen dat de minister snel een definitief besluit communiceert", klinkt het bij de Antwerpse schepen Karim Bachar (Vooruit). Het uitstel van de verstrenging is er minder een onderwerp van debat, in Gent is dat een andere zaak. Zeker voor de groenen is het een belangrijk symbooldossier.

In Gent belooft het bestuursakkoord een evaluatie van de LEZ. Voor Gent en Groen houden in de tekst ook mogelijkheid open om de zone af te schaffen, als uit het onderzoek zou blijken dat die weinig impact zou hebben. Watteeuw benadrukte eerder al dat die evaluatie er enkel kan komen als er juridische duidelijkheid is over de uitrol in Vlaanderen. De evaluatie werd daarom al uitgesteld, tot grote onvrede van de oppositie.

Wat betekent de schrapping van de strengere LEZ-regels concreet?

Als Vlaanderen de strengere LEZ-regels intrekt, betekent het dat dieselwagens met een Euro 5-norm de zones in Antwerpen en Gent vanaf 1 januari 2026 in mogen blijven rijden. Het gaat om dieselwagens ouder dan 2015. Vlaanderen belooft wel een tweejaarlijkse grondige evaluatie van de luchtkwaliteit, er kunnen dan mogelijk ook verdere versoepelingen komen.