Influencer krijgt werkstraf voor video's waarin jonge meisjes punten krijgen op uiterlijk

Op TikTok, Instagram en YouTube heeft de Gentse influencer vele tienduizenden volgers. In zijn video's geeft hij grote sommen geld, spelconsoles of elektrische steps weg. In ruil daarvoor moeten jongeren opdrachten uitvoeren of vragen beantwoorden. 

Klinkt onschuldig, maar in een van zijn formats moeten de minderjarigen, die vaak heel jong zijn, punten geven op het uiterlijk van een leeftijdsgenoot. In een ander format moeten ze hun exen bij naam noemen, hoe meer ze er kunnen opsommen, hoe meer ze kunnen verdienen. 

Zoiets deed hij ook met twee meisjes van 12 en 13. 

Op 27 mei 2024 stapt de mama van een meisje van 12 naar de politie, omdat de influencer een video van haar dochter van 12 online gezet had, zonder toestemming. In het filmpje kreeg het meisje van een andere deelnemer een score van 1/10 voor haar uiterlijk. De video werd massaal bekeken, er volgden veel kwetsende commentaren en ook op school werd het meisje gepest en vernederd door de video. 

Iets minder dan een jaar later neemt de politie contact op met de ouders van een meisje van 13 dat in een video geantwoord had op de vraag hoeveel ex-vriendjes ze had. Ook hier was er nooit toestemming gevraagd om de video te maken en online te zetten. 

In eerste instantie werd de man vervolgd voor belaging, maar de rechtbank herkwalificeerde de feiten als "het onrechtmatig verwerken van persoonsgegevens". 

De influencer wierp tijdens het proces op dat hij niet wist dat hij strafbare feiten pleegde, en dat er dus sprake is van rechtsdwaling. Maar daar was de rechter het absoluut niet mee eens. "Er mocht verwacht worden dat hij, alleen al op basis van zijn eigen gezond verstand en moreel kompas, wist dat hij toestemming moest hebben."

Het openbaar ministerie had op het proces een celstraf van één jaar gevraagd, met voorwaarden, en een boete. "Hij had alleen oog voor het aantal clicks en het vergroten van zijn fanbase."

Hij wordt nu veroordeeld tot een werkstraf van 60 uur. Als hij die niet uitvoert, moet hij een boete van 4.000 euro betalen. Aan de slachtoffers moet hij een schadevergoeding betalen. 

"Hij beging een grove onachtzaamheid bij het inschatten van de potentieel schadelijke gevolgen voor de betrokken meisjes na het plaatsen van de video's", zegt de rechter. Ook op het proces zelf was de rechter al heel streng voor de influencer: "U verwacht dat de mensen 'o tof' gaan zeggen als een meisje van 13 vijf exen noemt? U komt toch niet van een andere planeet? U bent toch geen kleuter?", vroeg de rechter toen. 

"Zeker als online content creator/vlogger had hij het risico op dergelijke schadelijke gevolgen voor kwetsbare minderjarigen moeten kennen. Het lijdt geen twijfel dat deze onzorgvuldige houding in belangrijke mate zal ingegeven zijn door de drang naar succes en het bekomen van financieel voordeel."

De rechter heeft bij het toekennen van de straf ook rekening gehouden met de gevolgen voor het meisje dat punten kreeg op haar uiterlijk. "De psychische en sociale impact daarvan was ingrijpend. Ze wilde op een gegeven moment niet meer buiten komen, schaamde zich om haar familie te zien, vertoonde vermijdend gedrag, kampte ook met zelfmoordgedachten, ..."

Tegelijk heeft de rechter ook rekening gehouden met de jonge leeftijd van de dader, met zijn blanco strafblad, met zijn sociale situatie en met het feit dat hij wel schuldinzicht lijkt te hebben. Hij pakt zijn video's die hij nu post "op een correcte manier aan" en heeft een managementbureau dat ook waakt over de beelden. 

In het vonnis kijkt de rechter ook naar het bredere plaatje. "De feiten vormen een maatschappelijke kwaal", klinkt het.

Voor de rechter dient de straf dan ook als afschrikking "om te vermijden dat andere influencers, verblind door de drang naar succes, bekendheid, populariteit en/of financiële voordelen, zouden overwegen om gelijkaardige content te verspreiden waarbij minderjarigen te kijk worden gezet en ten prooi kunnen vallen aan de publieke hoon."