Eindelijk een plan voor vervallen villa van nazikopstuk Joseph Goebbels: ontdek hier de donkere geschiedenis van het landgoed

Het was een opmerkelijk bericht in mei vorig jaar: Berlijn bood de villa van nazikopstuk Joseph Goebbels gratis aan. Het terrein, dat maar liefst 17 hectare groot is, gaf de deelstaat al langer kopzorgen en dat had uiteraard alles te maken met de figuur van Goebbels.

Al jaren probeerde Berlijn een nieuwe bestemming te vinden voor de villa, maar zonder al te veel succes. Noch de gemeente Wandlitz, noch Brandenburg, noch Duitsland wilde zich over het landgoed ontfermen en dus verkommerde de villa verder en verder. 

In een laatste wanhopige poging bood de Berlijnse minister van Financiën de villa dus aan, desnoods gratis. "Als dat niet lukt, rest ons niks anders dan hem te slopen", klonk het. Een uitspraak die niet in goede aarde viel bij de burgemeester van Wandlitz, die vreesde dat het in handen van extreemrechts zou komen. Ook slopen was voor hem geen optie: "De vernietiging van historisch materiaal is niet goed voor onze samenleving."

Het is nu de gemeente Wandlitz die het complex zal overnemen. De komende twee jaar zullen er rondleidingen en evenementen plaatsvinden, en in die tijd zal er nagedacht worden over een verder plan. Zo ligt er bijvoorbeeld een plan op tafel om op het terrein kantoren, een gezondheidscentrum of een hotel te vestigen. Tot 2027 zal Berlijn de kosten van het onderhoud op zich nemen, goed voor ongeveer 200.000 euro per jaar. 

Aan de villa kleeft natuurlijk een donker en bewogen verleden. Nazikopstuk en propagandaminister Joseph Goebbels kreeg het landgoed in 1936 in handen en was daar - volgens wat hij in zijn dagboek schreef - zeer opgetogen mee. Het ging over een stuk van maar liefst 17 hectare in een bosrijk gebied in Wandlitz, vlak aan het meer Bogensee.

In 1939 liet hij er de Waldhof am Bogensee bouwen, een villa met maar liefst 30 kamers, een filmzaal en later ook een bunker - voor het geval dat. De kostprijs? 2,6 miljoen Reichsmark (nu ongeveer 65 miljoen euro), al liet hij het op kosten van filmstudio UVA bouwen. 

Goebbels gebruikte het landgoed voor uitjes met zijn gezin, om er prominente figuren te ontvangen en als plek voor zijn affaires. Hij zou er in 1943 ook zijn beruchte "Sportpalast"-toespraak geschreven hebben.

In 1945 beroofde Goebbels zichzelf, zijn vrouw en hun zes kinderen van het leven in Hitlers bunker. Tot vlak ervoor verbleef hij in villa-Waldhof.

Na de Tweede Wereldoorlog werd het terrein heel even gebruikt als hospitaal, daarna vestigde de FDJ (Freie Deutsche Jugend, de jeugdafdeling van de DDR) een school in de intacte gebouwen. 

Na de val van de Muur in 1989 kwam het gebouw opnieuw in handen van Berlijn, maar in 2000 raakte de villa in onbruik en verkommerde het gebouw langzaamaan.