De Thaise oud-koningin Sirikit Kitiyakara (93) is "rustig" overleden in een ziekenhuis in Bangkok. Dat meldt het paleis. De echtgenote van wijlen koning Bhumibol kampte sinds vorige week met een bloedinfectie en complicaties. Sirikit gaf de monarchie in de jaren 60 een moderne uitstraling. Ze werd geroemd om haar stijl en elegantie.
"Jackie Kennedy van Azië" is niet meer: Thailand verliest koningin-moeder Sirikit (93)
Sirikits overlijden luidt een periode van nationale rouw in die een jaar zal duren, gevolgd door een crematie en afscheidsceremonie met de hoogste eer. Dat was ook het geval na het overlijden van koning Bhumibol in 2016.
Hun enige zoon, Maha Vajiralongkorn, volgde zijn vader toen op met Suthida Bajrasudhabimalalakshana aan zijn zijde als koningin. Hij is intussen 73 jaar. Het is nog niet duidelijk wie zijn opvolger wordt.
"De mooiste koningin ooit"
In Thailand wordt de koning beschouwd als de vader van de natie en de vertegenwoordiger van het boeddhistische ideaal. De koningin geldt bijgevolg als de moeder van de natie.
Sirikit wordt geboren in 1932 als dochter van prins en diplomaat Nakkhatra Mangkala Kitiyakara en actrice en hofdame Mom Luang Bua Snidvongs. Ze groeit in Europa op.
Haar echtgenoot ontmoet ze in Parijs waar ze studeert. Het is allesbehalve liefde op het eerste gezicht. Bhumibol komt 3 uur te laat op hun afspraakje.
Het was haat op het eerste gezicht
De koningin over haar eerste ontmoeting met Bhumibol
Pas bij hun tweede ontmoeting keert het tij. Als Bhumibol een zwaar auto-ongeluk krijgt, verhuist Sirikit naar Zwitserland om hem bij te staan.
In 1950 trouwt ze op 17-jarige leeftijd, een week voor de officiële kroning van haar man. Ze krijgt de titel Somdet Phra Nang Chao Sirikit Phra Borommarachininat.
Koning Bhumibol en koningin Sirikit krijgen 1 zoon en 3 dochters. Ze reizen de wereld rond. Ze ontmoeten onder anderen de Britse koningin Elizabeth II, Amerikaans president Eisenhower en zanger Elvis Presley.
Van Vanity Fair naar het platteland
In de jaren 60 geeft het koninklijke koppel de Thaise monarchie een modern gezicht. Koningin Sirikit volgt de modetrends, bezoekt jazzconcerten met haar man en poseert in vrouwenmagazines.
Vanity Fair bestempelt haar als de "Jackie Kennedy van Azië", Paris Match heeft het over de mooiste koningin ooit.
Sirikit bezoekt vaak het platteland om zich in te zetten voor thema's als armoede, gezondheid en (opium)verslavingen. Terwijl in Bangkok haar betrokkenheid bij paleisintriges en haar extravagante levensstijl over de tongen rolt, blijft ze populair in de afgelegen gebieden.
Plattelandsmensen zeggen dat ze verwaarloosd worden, wij proberen die leegte te vullen door bij hen te blijven
Sirikit in een gesprek met persbureau AP
Daarnaast zet de koningin zich in voor milieu en natuur. Ze richt onder meer fokcentra op voor wilde dieren en kwekerijen om bedreigde zeeschildpadden te redden.
In Thailand staat de monarchie boven de politiek. Sirikit durft zich - al dan niet subtiel - mengen. Zo woont ze in 2008 de begrafenis bij van een anti-regeringsbetoger die omkomt bij een confrontatie met de politie.
Sirikit begint op latere leeftijd te sukkelen met haar gezondheid. Na een beroerte in 2012 verschijnt de koningin jarenlang niet meer in het openbaar.
Protestgolf
Hoewel het koningshuis gerespecteerd wordt in Thailand, wordt het koningshuis geconfronteerd met protest.
Tienduizenden jonge Thai kwamen in 2020 op straat om politieke hervormingen te vragen, onder meer van de wet rond majesteitsschennis die zou leiden tot een hoge mate van zelfcensuur.
Vorig jaar werd in Thailand nog een man veroordeeld tot 50 jaar cel wegens beledigingen aan het adres van de koning.
