De Europese leiders zijn er op een top in Brussel niet in geslaagd om een politiek akkoord te bereiken over het gebruik van geblokkeerd Russisch geld voor een nieuwe lening aan Oekraïne. Dat was nochtans de ambitie, maar België blijft zich verzetten. Premier De Wever vroeg voor de top harde garanties van de andere lidstaten, maar kreeg die naar eigen zeggen niet. Op de persconferentie achteraf betreurde premier De Wever dat er in buitenlandse pers naar België wordt verwezen als een 'unwilling country'.
"Ik ben niet de bad boy van Europa": premier Bart De Wever verdedigt zijn verzet tegen Europees plan over Russische tegoeden voor Oekraïne
Freek Willems
Gepubliceerd:
Sinds de start van de Russische invasie in Oekraïne in februari 2022 staat zo'n 185 miljard euro van de Russische Centrale Bank geblokkeerd bij Euroclear, een financieel bedrijf met zetel in Brussel.
De winsten op dat geblokkeerde geld worden al langer doorgeschoven naar Oekraïne, maar de Europese Commissie wil nu ook de tegoeden zelf gebruiken voor een nieuwe lening van minstens 140 miljard euro aan Oekraïne. Geld dat Oekraïne dringend nodig heeft, om zich te kunnen blijven verdedigen tegen Rusland en het land draaiende te houden, zolang er geen einde aan de oorlog komt.
De meeste Europese lidstaten lijken het idee van de Commissie te volgen, maar België wil er niet zomaar in mee stappen. Dit is nooit eerder gedaan en de risico's zijn te groot, klinkt het, en daarom vraagt ons land harde garanties van de andere lidstaten dat ze bijvoorbeeld zullen bijspringen als het geld ooit aan Rusland moet worden terugbetaald.
Vage slottekst
Premier Bart De Wever bracht een lijst met voorwaarden mee naar de top, uitgewerkt door juristen, waarvan hij verwachtte dat de andere leiders die zouden goedkeuren. Pas dan zou hij akkoord gaan. Verschillende Europese leiders leken er voor de top van overtuigd dat ze er donderdag zouden uitraken, maar dat is dus blijkbaar niet gelukt.
Met als resultaat een vrij vage slottekst. In de kladversie was er nog sprake van de Russische tegoeden, in de finale tekst geen woord erover. De Commissie kreeg niet de opdracht om een wetsvoorstel over de Russische tegoeden uit te werken, maar wel om "opties" te verkennen om de lening aan Oekraïne te financieren. Ook andere mogelijkheden moeten dus onderzocht worden.
"Ik ben niet de bad boy van Europa"
"Geen tsunami aan enthousiasme"
Premier De Wever deed achteraf op een persconferentie zijn best om niet als de "bad boy" afgeschilderd te worden. "Laat me duidelijk zijn: België wil niet dat er een euro van dat geld terug naar Rusland gaat." Maar hij blijft er bij dat de Europese Unie zich in "onbekende wateren" waagt en benadrukt dat er tijdens de vergadering met de andere leiders geen duidelijke antwoorden op zijn vragen zijn gekomen. "Ik heb geen enkele concrete tekst gezien", klinkt het.
Volgens De Wever is het nog altijd niet duidelijk "of dit wel legaal is". Hij blijft ook hameren op de noodzakelijke garantie dat het geld snel op tafel moet kunnen worden gelegd, als het aan Rusland moet worden terugbetaald. "Om welke reden dan ook, je moet dat geld in een korte tijd paraat hebben." Hij rekent daarvoor op de steun van de andere lidstaten, maar op zijn vraag om garanties kreeg hij naar eigen zeggen "geen tsunami aan enthousiasme".
Open voor andere opties
De Wever hoopt dat de Commissie tegen de volgende top in december concretere teksten zal kunnen voorleggen over het gebruik van de Russische tegoeden. Zelf staat hij naar eigen zeggen ook open voor andere opties, zoals op Europees niveau schulden aangaan om de lening te financieren, zoals ook in de coronaperiode is gebeurd. Al gelooft hij niet dat daar unanimiteit over gevonden kan worden. Een andere mogelijkheid is het geld zoeken bij de zogenoemde 'Coalitie van bereidwilligen'. "45 miljard euro per jaar is toch niet zo veel als je naar die club van landen kijkt?"
Maar De Wever voelt aan dat de Commissie en de andere lidstaten toch vooral zullen inzetten op die Russische tegoeden. Dat de bal aan het rollen is gebracht en niet meer is te stoppen. "Mijn indruk is dat ze ermee zullen doorgaan. Ik denk niet dat ze over de optie van de schulden zullen nadenken. Ik vermoed dat ze met oplossingen gaan komen voor de problemen die ik heb opgesomd en met een concreet voorstel zullen komen."
