In Israël zitten nog altijd 95 Palestijnse artsen en andere zorgmedewerkers in de cel, sommigen van hen al sinds de eerste weken van de oorlog. De oproep tot hun vrijlating klinkt de laatste maanden steeds luider. Wie zijn die zorgverleners, waarvan worden ze verdacht en kan Israël hen zomaar opsluiten?
Nog altijd 95 Palestijnse zorgverleners achter de tralies in Israël: "Duidelijke schending van het internationaal recht"
Mats Switsers
Gepubliceerd:
Afgelopen maandag verzamelden meer dan 30 dokters, ziekenhuismedewerkers en activisten zich voor het St. Thomas Hospital in Londen en riepen ze op tot de onmiddellijke vrijlating van de 95 Palestijnse artsen en andere zorgmedewerkers die in Israël in de cel zitten. Eerder werden ook in steden als Madrid en Jakarta al protesten gehouden.
De actievoerders verzetten zich tegen de willekeurige detentie van zorgmedewerkers. Velen van hen worden al maanden zonder aanklacht of proces in erbarmelijke omstandigheden vastgehouden, op basis van de controversiële 'Incarceration of Unlawful Combatants Law'.
Wat is de 'Incarceration of Unlawful Combatants Law'?
De 'Incarceration of Unlawful Combatants Law' geeft het Israëlische leger verregaande bevoegdheden om iedereen uit Gaza vast te houden die ervan wordt verdacht deel te nemen aan vijandelijkheden tegen Israël of een bedreiging te vormen voor de staatsveiligheid. Die detentie kan voor onbepaalde tijd worden verlengd, zonder dat daar bewijs voor moet worden geleverd. Oorspronkelijk werd de wet in 2002 in het leven geroepen om strijders die door Israël als terrorist werden beschouwd zonder aanklacht of proces vast te kunnen zetten.
Volgens Healthcare Workers Watch (HWW), dat het protest in Londen samen met Amnesty International organiseerde, werden de meeste zorgverleners gevangengenomen tijdens hun dienst. Ze werden door het Israëlische leger ontvoerd uit hun operatiezaal of ambulance en overgebracht naar Israëlische gevangenissen. Zowel HWW als andere mensenrechtenorganisaties verzamelden eerder al getuigenissen over martelingen in die gevangenissen.
Dr. Rebecca Inglis van HWW zegt: "De detentie van bijna 100 zorgmedewerkers door Israël is een duidelijke schending van het internationaal humanitair recht. We maken ons ernstige zorgen over hun welzijn, zeker gezien het uitgebreide bewijs dat Palestijnse gedetineerden worden gemarteld terwijl ze in Israëlische detentie zitten."
Daarnaast zijn ook nog 5 zorgmedewerkers overleden of gedood tijdens hun gevangenschap. 5 anderen worden dan weer vermist.
Wie wordt vastgehouden?
In totaal gaat het om 80 zorgwerkers uit Gaza en 15 uit de Westelijke Jordaanoever. Zij hebben gemiddeld zo'n 511 dagen in gevangenschap doorgebracht. Sommigen van hen zitten al sinds de eerste weken van de oorlog gevangen.
Bij de Gazaanse zorgwerkers gaat het om 31 verpleegkundigen, 15 medewerkers van het management van ziekenhuizen, 14 paramedici, 2 apothekers en 1 medisch technicus. 1 van de 80 gevangenen is een vrouw.
Een van de gevangengenomen dokters is Hussam Abu Safiya, een Palestijnse kinderarts en directeur van het Kamal Adwan-ziekenhuis in Noord-Gaza. Hij werd op 27 december 2024 brutaal gearresteerd door Israëlische troepen die het ziekenhuis binnenvielen. Op dat moment was het Kamal Adwan-ziekenhuis een van de laatste operationele ziekenhuizen van de regio.
Sinds zijn arrestatie komen er berichten binnen over fysiek geweld, weigering van medische zorg en gebrek aan legale bijstand. Vorige week heeft een Israëlische rechtbank zijn opsluiting nog eens met 6 maanden verlengd op grond van de 'Incarceration of Unlawful Combatants Law', wat opnieuw tot verontwaardiging leidde bij verschillende mensenrechtenorganisaties.
Israël drijft de spot met het zogenaamde vredesakkoord dat het heeft ondertekend door Palestijnse gevangenen te blijven vasthouden
Kristyan Benedict, crisismanager Amnesty International UK
Volgens Kristyan Benedict, crisismanager van Amnesty International UK, "drijft Israël de spot met het zogenaamde vredesakkoord dat het heeft ondertekend door Palestijnse gevangenen, onder wie medici, illegaal te blijven vasthouden zonder andere reden dan politieke druk".
"Dr. Hussam Abu Safiya nam geen levens, maar redde ze. Zijn opsluiting, zonder aanklacht of proces en onder omstandigheden die neerkomen op mishandeling, is een ernstig onrecht en een flagrante schending van het internationaal recht", aldus Benedict.
Het zorgstelsel van Gaza in puin
Naast het doelbewust vasthouden van artsen en gezondheidsmedewerkers heeft Israël de afgelopen 2 jaar ook systematisch aanvallen uitgevoerd op de gezondheidsinfrastructuur in de Gazastrook en de Westelijke Jordaanoever. Het gaat dan om het bombarderen van ziekenhuizen en het vernietigen van ziekenhuisapparatuur.
Minstens 94 procent van de ziekenhuizen in Gaza is beschadigd of verwoest en de meeste medische centra zijn niet meer operationeel. Daarnaast zijn tijdens de oorlog zeker 1.722 bekwame artsen en verplegers gedood. De combinatie van dat alles heeft de druk op het al kwetsbare zorgsysteem nog meer verhoogd.
Kan staakt-het-vuren standhouden als hulpverleners niet worden vrijgelaten?
De vraag rijst of het staakt-het-vuren wel stand kan houden zolang de fundamenten van de Palestijnse gezondheidszorg in puin liggen en tientallen zorgverleners zonder proces gevangen blijven. Kan er sprake zijn van stabiliteit of herstel wanneer het medische personeel dat levens probeert te redden zelf wordt vastgehouden?
Tedros Adhanom Ghebreyesus, directeur-generaal van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), waarschuwde gisteren nog dat de humanitaire hulp aan Gaza "slechts een fractie is van wat nodig is", terwijl de organisatie probeert het zorgstelsel in de regio weer op te bouwen.
Naar schatting 25 procent van de gewonden – zo’n 30.000 mensen – liep ingrijpende verwondingen op en zal langdurige revalidatie nodig hebben, zorg die op dit moment nauwelijks kan worden geboden.
