Ministers Demir (N-VA) en Crevits (CD&V) voeren nieuw taalplan in: strengere eisen voor anderstalige volwassenen

Het is geen geheim dat Zuhal Demir de Nederlandse taal essentieel vindt voor de integratie van nieuwkomers. Met het plan 'Nederlands werkt!' komt ze nu samen met collega-minister Hilde Crevits met 8 concrete maatregelen die het taalniveau bij anderstalige volwassenen moeten opkrikken.

In de eerste plaats moeten de lessen Nederlands betaalbaar en toegankelijk blijven. Zo zou je bijvoorbeeld op hetzelfde moment een opleiding zorgkunde en een opleiding Nederlands kunnen combineren. Het inschrijvingsgeld blijft 1,5 euro per lesuur.

"We willen absoluut de link maken met werk want we zien een ondervertegenwoordiging van die groep op de arbeidsmarkt. En taal leer je in de eerste plaats op de werkvloer", zegt minister Demir in De Ochtend op Radio 1.

Er is ook extra aandacht voor ouders met schoolgaande kinderen. Wie nog in aanmerking wil komen voor de schoolbonus, moet kunnen aantonen dat hij of zij voldoende Nederlands spreekt, of dat toch wil leren. Ouders die daarin wel initiatieven nemen, krijgen voorrang bij de inschrijving voor volwassenenonderwijs.

"Nieuwkomers moeten Nederlands leren voor henzelf, maar ook voor de toekomst van hun kinderen", aldus Demir. "Een taal leren stopt niet na 16 uur. Ook ouders moeten hun verantwoordelijkheid nemen om met hun kinderen aan de slag te gaan."

Dat uiteindelijk het kind zelf de dupe zou kunnen worden van het afpakken van de schoolbonus, weerlegt de minister. "Het is net in het belang van het kind dat de ouders Nederlands leren."

De schoolbonus dient eerder als stok achter de deur. "Ondanks de pogingen van de afgelopen jaren stellen we helaas vast dat er nog steeds ouders zijn die geen Nederlands kunnen spreken, maar het ook niet willen leren. Daarom zullen ze een getuigschrift moeten voorleggen dat ze Nederlands kunnen of aan het leren zijn."

De minister hint dat ouders niet enkel de schoolbonus kunnen verliezen. "Het kan ook een gelijkwaardig alternatief zijn." Wat dat zou kunnen zijn, is voorlopig niet duidelijk.

Ook het taalniveau gaat omhoog: vanaf 1 september 2027 wordt het minimumniveau verstrengd van A2 naar B1. Kort uitgelegd: met een A2-niveau kan je een eenvoudig gesprek voeren, terwijl je bij B1 ook je mening kan uitdrukken en vlot kan deelnemen aan het professionele leven.

"We zien dat je met een A2 kan overleven, maar niet kan deelnemen aan de samenleving", aldus Demir. "We focussen wel vooral op spreken en luisteren, en niet zozeer op het schrijven. Mensen die hier toekomen kunnen soms niet lezen en schrijven in hun eigen moedertaal."

Om de drempel te verlagen, moeten taallessen voor ouders op sommige plekken ook op of naast de school van hun kinderen georganiseerd kunnen worden. Dat moet tegelijk de band met de school versterken.

De ministers willen ook dat er meer ruimte komt voor Nederlands buiten de klas. Denk aan taalbuddy's of taalwandelingen die in gemeenten worden georganiseerd.

Om daarin tegemoet te komen, wordt er dan weer meer geïnvesteerd in een betere samenwerking tussen lokale besturen en organisaties. Verder krijgen leerkrachten in het volwassenenonderwijs een extra opleiding en ook de kwaliteit van de tests gaat omhoog.

In juli stelde de Vlaamse regering ook al een plan voor om de kennis van het Nederlands op school bij te spijkeren.