Slechts 20 procent van Vlaamse scholen biedt vakken in verschillende talen aan: "Blijft een elitair verhaal"

Je hebt er misschien al van gehoord: CLIL (voluit: content and language integrated learning). Dat is een vorm van meertalig onderwijs, waarbij een niet-taalvak in een andere taal dan het Nederlands wordt gegeven. Je krijgt dan bijvoorbeeld aardrijkskunde in het Frans en boekhouden in het Engels. 

Het is een vorm van leren die slechts in 22 procent van de scholen in Vlaanderen wordt aangeboden. Dat hebben onderzoekers van de Vrije Universiteit Brussel (VUB) vastgesteld. 

Uit datzelfde onderzoek blijkt dat CLIL minder wordt aangeboden in scholen met veel kansarme leerlingen: hoe komt dat? "Daar hebben wij momenteel ook nog het raden naar", zegt professor Jill Surmont in De Ochtend, die onderzoek doet naar taaleducatie aan de VUB. 

De onderzoekers hebben wel enkele hypotheses geformuleerd. "We denken dat dat vooral te maken heeft met het feit dat scholen al voor heel wat uitdagingen staan. Om CLIL aan te bieden zijn er nog extra inspanningen nodig."

Want om meertalig onderwijs aan te bieden, moeten scholen ook een parallel Nederlandstalig traject voorzien. Dat wil zeggen dat er vaak meer leerkrachten nodig zijn, een moeilijke uitdaging in tijden van een leerkrachtentekort. 

Nochtans leeft ook het idee dat meertalig onderwijs ook een negatief effect kan hebben. De kritiek luidt dat kwetsbare kinderen vaak een andere moedertaal hebben dan het Nederlands, en dat het voor hen juist een goede zaak is dat de focus in de eerste plaats op het Nederlands ligt. Maar dat spreken de onderzoekers tegen.

"Uit de resultaten die we al hebben uit voortgaand onderzoek in Vlaanderen, maar ook internationaal, zien we dat de kennis van de reguliere instructietaal (dus hier het Nederlands) er helemaal niet onder gaat lijden. In sommige gevallen is dat zelfs zo dat het ook verbetert in Vlaanderen", legt Surmont uit.

"CLIL lijkt nu een extraatje voor sterke leerlingen, terwijl het net bedoeld was voor iedereen", stelt Surmont. "Toen Europa in de jaren 90 CLIL promootte als een manier om jongeren tegen hun 18e drietalig te maken, was dat uitdrukkelijk géén elitair project. Maar de huidige cijfers tonen het tegenovergestelde: CLIL is vandaag vooral weggelegd voor wie het al goed doet."

Leerlingen die het al moeilijker hebben, zullen daardoor later nog minder kansen krijgen, stelt het onderzoek. "We weten dat talenkennis een heel belangrijke factor is op de arbeidsmarkt."

"Daarnaast ligt het ambitieniveau voor vreemde talen in beroepsonderwijs al erg laag. Het is logisch dat ze zich focussen op de praktijkvakken, maar daar biedt CLIL net een heel mooi antwoord. Want je moet niet inboeten op het aantal uren praktijk, maar gaat het in een andere taal onderwijzen. Het is een en-en-verhaal."