De Vrouwenraad is bezorgd over de maatregel uit het jeugdhulpplan om zwangere vrouwen verplicht te laten begeleiden als ze hulp weigeren bij bijvoorbeeld een verslaving of intrafamiliaal geweld. "Dwangmaatregelen werken niet", zegt de Vrouwenraad. Bij jeugdrechters klinkt dan weer een ander signaal. "Ook een ongeboren kind kan al trauma oplopen."
Vrouwenraad tegen verplichte hulp voor zwangere vrouwen in probleemsituaties, jeugdrechters zien wel voordelen
Lisa Ceuppens
Gepubliceerd:
In het langverwachte jeugdhulpplan wil minister van Welzijn Caroline Gennez (Vooruit) meer inzetten op preventie. Een van de maatregelen om sneller te kunnen ingrijpen, is de zogenoemde 'ondertoezichtstelling'. Een jeugdrechter kan daarbij zwangere vrouwen die in probleemsituaties zitten, verplichten om zich te laten begeleiden als ze hulp weigeren.
Vrouwenraad: "Dwangmaatregel werkt niet"
Een maatregel die bij de Vrouwenraad niet met veel enthousiasme wordt onthaald. "We delen de ambitie om elk kind een veilige omgeving te geven. Maar we maken ons zorgen over de manier waarop dit juridisch vorm krijgt", zegt Mariam Harutyunyan, voorzitter van de Vrouwenraad.
"Als je ingrijpt in het belang van het ongeboren kind, grijp je automatisch in op het lichaam en het leven van de zwangere vrouw. Het zijn personen met mensen- en patiëntenrechten. We willen vermijden dat je de rechten van de vrouw tegenover die van de baby gaat zetten, want ze zijn onlosmakelijk verbonden."
Veel verontrustende situaties gaan op die manier buiten beeld blijven, en dat is nog gevaarlijker
Mariam Harutyunyan, voorzitter van de Vrouwenraad
Volgens Harutyunyan werkt zo'n dwangmaatregel niet. "In landen waar de maatregel al toegepast wordt - zoals de VS - zie je een tegenovergesteld effect. Vrouwen gaan zorg en hulpverlening mijden uit angst voor een straf of ingrijpen. Op die manier gaan er veel situaties en kinderen buiten beeld blijven, en dat is nog gevaarlijker."
"Het zou beter zijn om bijvoorbeeld te investeren in extra plaatsen voor zwangere vrouwen met een middelenverslaving, want er is weinig aanbod voor hen op dit moment", aldus Harutyunyan.
"Uithuisplaatsing van kinderen moeten we te allen tijde vermijden. Dat is een traumatische ervaring voor zowel de moeder als het kind", zegt Harutyunyan
Jeugdrechters: "Trauma zo vroeg mogelijk voorkomen"
Jeugdrechter Herman Dams nuanceert. "Ook een ongeboren kind kan al trauma oplopen als de moeder een stressvolle zwangerschap heeft door een verontrustende situatie, zoals geweld in een gezin."
"Als mensen de deur dichttrekken en niet geholpen willen worden, vind ik het goed dat een jeugdrechter hulp dwingend kan opleggen."
We kunnen als jeugdrechters op dit moment alleen reactief optreden, als het al te laat is
Herman Dams, jeugdrechter in Antwerpen
"We zijn in onze samenleving met alles te laat. Op dit moment kunnen we als jeugdrechters alleen reactief optreden. We investeren duizenden euro's in plaatsen voor kinderen die trauma's hebben opgelopen, maar niet in preventieve maatregelen om trauma te vermijden. Het is een mooie kans om al heel vroeg zorg te kunnen bieden en trauma te voorkomen", aldus Dams.
Ook de extra plaatsen die er bijkomen, zijn belangrijk, treedt jeugdrechter Luk Versteylen bij. "De extra plaatsen zijn absolute noodzaak. We merken elke dag dat er een tekort is aan plaatsen en ik ben blij om te vernemen dat de minister daar iets aan wil doen. Ook een centraal registratiesysteem zal helpen, want nu is het vaak een onoverzichtelijk kluwen", aldus Versteylen.
