Antwerps cultuurschepen Lien Van de Kelder onder vuur over M HKA-beslissing: "Bent u een apparatsjik van Vooruit?"

Lien Van de Kelder werd dan ook voor het eerst deze legislatuur stevig onder vuur genomen. Want in hoeverre was zij betrokken bij de besluitvorming over het M HKA? En heeft ze wel genoeg gedaan om de instelling als museum in Antwerpen te behouden? Een spervuur van vragen van de oppositiepartijen die in dit dossier een makkelijk slachtoffer vond.

Want de (Vlaamse) minister van Cultuur die de beslissing over het M HKA nam, is Caroline Gennez, partijgenote van Van de Kelder. Zij liet eerst de hakbijl vallen over de nieuwbouw van het M HKA waarvoor de plannen al ver gevorderd waren. Daarna plaatste ze ook de toekomst van het M HKA als museum op de helling want de instelling zou vervellen tot een kunstencentrum.

De schepen werd vooral onder vuur genomen door de linkse partijen in de gemeenteraad. Ook door de PVDA, al is die partij niet altijd even enthousiast over de besteding van overheidsmiddelen buiten de sociale sector. Toch vond Céline Gümüs het jammer dat de investeringen in het nieuwe M HKA geschrapt werden en dat de museumcollectie uit Antwerpen zou verdwijnen.

Gümüs nam het vooral ook op voor het personeel van het museum dat totaal niet betrokken werd bij de besluitvorming. Dat was ook de insteek voor Meyrem Almaci van Groen. Maar zij schakelde nog een versnelling hoger met een rechtstreekse aanval tegen het cultuurbeleid van Vooruit op Vlaams en stedelijk niveau.

Almaci hekelde met gemak de manke communicatiestrategie over het M HKA. Maar ze raakte Van de Kelder op haar zwakke flank want ze vroeg zich af waarom de schepen zich niet met veel verve verzet had tegen de beslissing van de minister, haar partijgenote Caroline Gennez. "Ik had verwacht dat u voor het M HKA zou gevochten hebben en luidkeels geroepen, niet met mij. Bent u een schepen van cultuur of een apparatsjik van Vooruit?" (Apparatsjik is een Russische term die verwijst naar een trouwe medewerker binnen een grote politieke organisatie, zoals een communistische partij, die vooral bevelen uitvoert zonder eigen initiatief, nvdr.)

Almaci draaide het mes nog meer in de wonde door te verwijzen naar uitspraken van de minister in de commissie. Ze heeft daar gezegd dat Antwerpen op de hoogte was van wat er zou beslist worden. Dat was ook de vraag van Pieter De Cock (CD&V). "Wie wist wat wanneer?" De Cock kon zich overigens wel vinden in de toekomstplannen voor het M HKA als kunstencentrum.

Ook Filip Dewinter (Vlaams Belang) toonde zich een weliswaar koele minnaar van een museum voor actuele kunst en ook hij vindt dat de collectie in Antwerpen moet blijven. Maar Dewinter draait al zo lang mee in de politieke mallemolen dat hij ook achterliggende motieven vermoedt. De beslissing tot nieuwbouw voor het M HKA was er één van de vorige minister van Cultuur Jan Jambon (N-VA). Zijn kabinetschef was Herman De Bode die ook voorzitter was van het M HKA en intussen ontslag heeft genomen...

Een afrekening tussen Vooruit en N-VA dus met de focus voor actuele kunst op Gent en Oostende waar N-VA niet mee aan de macht is. Het was een klip waar schepen Van de Kelder behoedzaam rond laveerde. Ze kon, mocht of wou de beslissing van de minister niet betreuren of veroordelen maar liet wel duidelijk verstaan dat het niet haar beslissing was maar dat zij er niets aan kan veranderen. "Ik kan de beslissing niet terugdraaien. Maar ik zal wel mee richting geven aan de uitvoering van de beslissing. Ik heb vertrouwen in de toekomst."

De hele saga rond het M HKA is de zoveelste illustratie van de fricties tussen N-VA en Vooruit die niet alleen in Antwerpen maar ook in de Vlaamse en federale regering samen besturen. Maar de spanningen vertalen zich voorlopig niet in het stemgedrag want een motie van Groen over het behoud van het M HKA als museum werd verworpen.

Dat de spanningen in dit dossier hoog oplopen bewijzen enkele indiscreties van goede bronnen. Daaruit blijkt dat het de N-VA is die er op Vlaams niveau voor zou geijverd hebben dat de geschrapte 130 miljoen voor de nieuwbouw in Antwerpen zou blijven. Die middelen zullen nu onder meer verdeeld worden over de restauratie van de Bourlaschouwburg, versterking van het KMSKA en verfraaiing van het huidige M HKA.

Er ligt nog genoeg conflictstof voor de coalitiepartners op tafel, zo bleek op de gemeenteraad. Zo is er het geringe enthousiasme van de N-VA over de gratis schoolmaaltijden, stokpaardje van Vooruit. Blijkt dat meer dan de helft van het budget dat de stad Antwerpen voorziet om gratis schoolmaaltijden aan te bieden, niet gebruikt wordt, kaartte ook Marij Preneel van Groen aan in de gemeenteraad.

En er is de scherpe tegenstelling tussen beide partijen over de luchthaven van Deurne. Blijft ook de vraag of een Vlaamse regering in besparingsmodus een nieuwbouw voor een museum kan schrappen maar enkele honderden meters daar vandaan wel enkele tientallen miljoenen kan investeren in een fiets- en voetgangersbrug over de Schelde.