De pakkende dichtbundel ‘Rozige maanvissen’ van de Nederlander Sytse Jansma is bekroond met de Poëziedebuutprijs. Na de plotse dood van zijn vriendin schreef Jansma intense, intieme gedichten over zijn rouwproces, waarin hij "de geliefde opnieuw tastbaar en onontkoombaar" maakt, vond de jury.
Orpheus achterna: Nederlander Sytse Jansma wint Poëziedebuutprijs met gedichten over overleden geliefde
Kristien Bonneure
Gepubliceerd:
Sytse Jansma , dichter en beeldend kunstenaar uit Friesland, verloor heel plotseling zijn geliefde. Ze kreeg een hersenbloeding op haar 32e. Eerst schreef Jansma over dat grote trauma in dagboeken en in brieven. Veel later werkte hij die notities uit tot gedichten.
Het resultaat is de aangrijpende, ontroerende dichtbundel ‘Rozige maanvissen’. Die werd al bekroond met de C. Buddingh'-prijs in Nederland, stond op de shortlist voor de Herman de Coninckprijs en wint nu de Vlaamse Poëziedebuutprijs.
dat dit tot de mogelijkheden behoorde, konden we weten toen we aan elkaar begonnen, zonder enige moeite wonderden we het dagelijkse omhoog, verwarmden we de smoor in onze hoofden, wat er toen gebeurde: duizend rode draden als warme lenteregens, drenkten de grond achter je ogen en toen werd je meegenomen, zo is het gegaan, zachter dan dit kan ik niet
Uit 'Rozige maanvissen' van Sytse Jansma
In het spoor van Orpheus
De jury van de Poëziedebuutprijs trekt de vergelijking met de Griekse mythe van Orpheus en Eurydice. "In het spoor van de mythische zanger Orpheus proberen dichters al eeuwenlang de overleden geliefde te redden van de dood en de vergetelheid. Het geloof in de feitelijke onsterfelijkheid mag dan wel een forse deuk gekregen hebben, het geloof in de magie van het poëtische woord blijft overeind."
Ondanks het afscheid blijft de liefde overeind
Jury Poëziedebuutprijs
"De dichter maakt, met behulp van al zijn zintuigen en al zijn talige energie, de geliefde opnieuw tastbaar en onontkoombaar", vond de jury van de Poëziedebuurtprijs. "Het besef van het verlies is onontkoombaar en het rouwproces mondt geleidelijk uit in aanvaarding en loutering. En toch, ondanks het afscheid blijft de liefde overeind: in de herinnering, in de droom, in de poëzie. Zo is het, zo zal het altijd zijn."
In een interview met Meander zegt Sytse Jansma dat hij heeft "ervaren wat de kracht van poëzie is bij zo’n onderwerp als rouw. Het opschrijven van iets heel ergs is nog geen goede poëzie. Je moet er echt mee aan de slag; de taal zo omvormen tot het catharsis oproept bij de lezer. Ik ben blij dat ik de tijd heb genomen, zodat ik met meer afstand naar mijn rouwproces kon kijken."
Fries en Nederlands
Sytse Jansma is tweetalig opgevoed, in het Nederlands en het Fries. Hij publiceerde ook al Friese poëzie. 'Rozige maanvissen' is zijn debuut in het Nederlands. Hij is ook actief als beeldend kunstenaar en werkt vaak over kunstdisciplines heen, met muzikanten en theatermakers. Ook van 'Rozige maanvissen' maakte hij een muzikale voorstelling.
De Poëziedebuutprijs is voor de 9e keer uitgereikt. Dat gebeurde op het literair festival Archipel in Sint-Niklaas. De prijs is een initiatief van Poëziecentrum en deAuteurs. Vorige winnaars/debutanten waren onder meer Astrid Haerens, Simone Atangana Bekono of Radna Fabias, intussen gevestigde namen. Dit jaar waren ook 'Gezwommen worden' van Anke Senden en 'Dobberen' van Sophia Blyden genomineerd.
Praktische info: 'Rozige maanvissen' van Sytse Jansma is uitgegeven bij Atlas Contact.
