Alleen in een lege Koninklijke Vlaamse Schouwburg (KVS), naast Jan Decleir. Dat stond niet op mijn bingokaart voor 2025. Maar daar zat ik dan, op de generale repetitie van 'Alkibiades', een theatervoorstelling die je niet mag missen.
Hoe ik samen met Jan Decleir een onvergetelijke avond met zijn dochter Sofie beleefde
Het stuk is gebaseerd op de monumentale roman van Ilja Leonard Pfeijffer over Alkibiades. "De mooiste man van Griekenland", schrijft hij. Een androgyne, briljante politicus die 2.400 jaar geleden de Atheense politiek op zijn kop zette tijdens de oorlog met Sparta.
Na zijn dood gleed Athene af in chaos en burgeroorlog. Was Alkibiades de verrader die zijn stad uitleverde aan de vijand? Of was hij juist de visionair die alles deed om Athene te redden?
In deze bewerking kruipt Sofie Decleir in de huid van de omstreden politicus. En dat is waarom Jan Decleir daar naast mij zat, in die lege KVS. Hij kwam op de vooravond van de première supporteren voor zijn dochter. Geloof me: als je leest hoe zij het ervan afbracht, wil jij dat ook doen.
Sofie Decleir is betoverend
Alkibiades begint zijn betoog aan een make-uptafel. Dat is niet toevallig: zijn leven is één grote metamorfose. Hij is én generaal én de verdediger van de democratie én hoer én verrader. Kostuums en schmink helpen Decleir om al die facetten vorm te geven.
Ze speelt niet alleen Alkibiades in al zijn gedaantes, maar spreekt ook de stemmen in van bijna alle andere personages: stiefvader Pericles, echtgenote Hipparete, filosoof Socrates. Hun gezichten verschijnen op grote verticale schermen - sereen en goed voor de afwisseling. Het houdt vaart in de tekst.
Als Jan Decleir de koning van het theater is, dan is Sofie de kroonprinses
Mathieu Lonbois
"Als ik jou hoor spreken, raak ik zozeer betoverd dat ik vergeet wie ik ben", zegt Socrates vanop het scherm tegen zijn geliefde Alkibiades. Dat gevoel herken ik.
Decleir schakelt moeiteloos tussen personages en overtuigt in élke rol. Ik huil mee met de gebroken man, ik lach om de sarcastische politicus die zijn tegenstanders met de grond gelijkmaakt.
Ik sidder voor de meedogenloze generaal: in zijn donderende stem hoor ik echo's van vader Jan, die in het stoeltje naast mij goedkeurend knikt. Als Jan Decleir de koning van het theater is, dan is Sofie de kroonprinses.
De tekst zet je bewust op het verkeerde been
Decleir vertelt zo meeslepend dat ik bijna vergeet wat Alkibiades nu eigenlijk zegt. Dat is gevaarlijk, want zo werken populisten. Ze bespelen je emoties om de waarheid te verdoezelen. Net dat is waar deze voorstelling ons zo treffend voor waarschuwt.
Ilja Leonard Pfeijffer houdt ons een duistere spiegel voor, maar misschien is het voor ons nog niet te laat
Mathieu Lonbois
Die pluimen steek ik op de hoed van de auteur, Ilja Leonard Pfeijffer. Ook in zijn roman bouwt hij paginalange argumenten op die je helemaal overtuigen - om ze daarna in 2 zinnen volledig onderuit te halen. De waarheid? Die bestaat niet meer. Fake news!
'Alternatieve feiten' bestonden dus ook al, 2.400 jaar geleden. Toen hebben ze de democratie volledig uitgehold. Het is een duistere spiegel die Pfeijffer ons voorhoudt, maar misschien is het voor ons nog niet te laat.
De sterke regie doet de rest
900 bladzijden in een voorstelling van 2 uur gieten is een huzarenstuk. Complimenten aan Koen van Kaam, die naast de tekstbewerking ook de regie deed. Hij houdt je bij de les door te spelen met vertelvormen: een college over democratie, een pleidooi in de rechtbank, een scène die zo uit 'Star Wars' lijkt geplukt.
Van Kaam is één van de drijvende krachten achter Zuidpool, het Antwerpse gezelschap dat nu al voor de tweede keer het vertrouwen van Pfeijffer kreeg. In 2020 schreef hij 'De aanzegster' op maat van Sofie Decleir. Dat zegt genoeg.
Je denkt nu misschien dat Sofie Decleir alleen op het podium staat, maar nee. Ze krijgt ondersteuning van de livemuziek van Jorgen Cassier. Tegenspeelster Mona Lahousse loopt vrijwel de hele tijd rond op het podium. Maar heel eerlijk? Zij is geen match voor Alkibiades.
'Alkibiades' van Zuidpool gaat op tournee door Vlaanderen en Nederland. Tickets zijn bijna overal uitverkocht, maar vandaag kondigt Zuidpool een extra datum aan in de Bourla in Antwerpen, op 18 februari 2026. Snel zijn is de boodschap.