Dit Roeselaarse bedrijf bestelde 50 elektrische vrachtwagens: "In het begin was er argwaan, maar daarna wil je geen andere meer"

"Je hoort niets, enkel de wind", vertelt een glunderende Rik Deboiserie achter het stuur van een pas geleverde elektrische Mercedes-Benz eActros 600-truck. Rik werkt al 20 jaar bij Eutraco en maakt als werkplaatsverantwoordelijke de vrachtwagens klaar voor gebruik.

Sinds kort heeft hij vooral zijn handen vol met elektrische exemplaren. Het transportbedrijf uit Roeselare bestelde vorig jaar namelijk in één keer 50 Mercedes e-trucks. Prijskaartje: 14 miljoen euro.

De trucks zullen tegen het einde van het jaar allemaal geleverd zijn. Hun vloot zal dan voor een derde uit volledig elektrische vrachtwagens bestaan. Momenteel heeft het bedrijf er al 7 in gebruik genomen.

De trucks hebben een batterijcapaciteit van zo'n 621 kilowattuur (kWh), goed voor ritten van 500 tot 600 kilometer, afhankelijk van het verkeer, het weer en het gewicht van de goederen.

De cabine is exact dezelfde als die van een dieselvariant, de batterijen zitten in 3 delen verspreid achteraan de trekker. In totaal weegt de trekker ongeveer 11 ton, wat 2 tot 3 ton zwaarder is dan een dieselvoertuig.

"Vanmorgen vertrok ik, weliswaar met een lege oplegger, van de vestiging in Roeselare naar die in Willebroek - een traject van ruim 120 kilometer. Maar volgens de gegevens van de vrachtwagen heb ik maar voor 70 kilometer energie verbruikt. Een pak zuiniger dus", legt Rik uit. 

Na de rit hangt hij de vrachtwagen aan de snellader die bij het bedrijf staat. De stekker is exact dezelfde als degene die je bij een gewone elektrische auto zou gebruiken om snel te laden: een stekker met daaronder 2 extra pinnen. 

In een half uur gaat de batterij van 55 naar 80 procent. "Vrij snel toch", vindt Rik.

Om hun omslag naar elektrisch in te zetten, bracht Eutraco vooraf in kaart welk percentage van de vloot elektrisch zou kunnen rijden. "Onze chauffeurs rijden gemiddeld 350 kilometer per dag", duidt Joakim Van Gasse, head of facilty bij Eutraco.

"We hebben dan naar een aantal vaste routes gekeken waarvan we zeker zijn dat die niet meer dan dat rijden, om die vervolgens te elektrificeren. Dat gaat vooral om routes in het binnenland en van en naar Noord-Frankrijk."

Voor de langere routes, naar Zuid-Frankrijk of Duitsland bijvoorbeeld, doet het bedrijf wel nog beroep op hun vrachtwagens op diesel. Die zogenoemde 'range anxiety' (angst voor lange afstanden) vormt voor veel transporteurs vandaag nog een obstakel in de omschakeling naar elektrisch.

Een ander heikelpunt is de hoge aankoopprijs van elektrische vrachtwagens. Die kosten tot 3 keer meer dan een gewone dieselvrachtwagen.

Toch blijft de prijs voor de klant dezelfde, belooft Eutraco. Het bedrijf rekent er in de eerste plaats op dat elektrische trucks 8 jaar meegaan, in plaats van de gebruikelijke 5 jaar voor dieselvrachtwagens.

Verder drukt het de kosten door de batterijen van hun vrachtwagens op te laden met stroom die het bedrijf zelf opwekt via zonnepanelen op hun gebouwen. Tegelijk investeert Eutraco in elektriciteitsopslag.

Publiek laden voor vrachtwagens kan dan ook nog niet overal in Vlaanderen en is relatief duur vanwege de hoge stroomprijzen. Eutraco wil daarom voor 99 procent afhangen van zijn eigen laadinfrastructuur en ziet publiek laden eerder als een noodoplossing voor mocht een vrachtwagen onderweg extra stroom nodig moeten hebben.

Om dat zo soepel mogelijk te laten gaan, ontwikkelde Eutraco een energiemanagementsysteem. "Dat is een AI-systeem dat inschattingen maakt op basis van het weer, de prijzen op het elektriciteitsnet, en dat over verschillende dagen en of weken heen."

"Als je rekening houdt met al die factoren, kan je de ritten en laadsessies zo performant mogelijk inplannen. Als je het een beetje goed aanpakt, kan je dan laden voor 10 cent per kWh. Bij een publiek laadpunt is dat tot 80 cent per kWh."

Al houdt dat ook beperkingen in. "Doordat de elektrische vrachtwagens na de uren opgeladen moeten worden, kunnen chauffeurs ze niet mee naar huis nemen. Iets wat bij dieselvrachtwagens wel regelmatig gebeurt", zegt mecanicien Rik.

"Soms wordt de laadsessie plots ook onderbroken door een fout, waardoor een chauffeur 's ochtends vroeg niet kan vertrekken met een volledig opgeladen batterij. Gelukkig is Mercedes er wel snel bij om dat te bekijken en het probleem op te lossen. Ook voor hen is het soms nog zoeken."

Toch zijn de chauffeurs erg enthousiast, zegt Rik. "In het begin was er nog wat argwaan, maar een keer dat je in een elektrische vrachtwagen hebt gezeten, wil je geen andere meer. Ze rijden soepel, maken bijna geen lawaai en trillen niet, en je hebt naast comfort tal van slimme veiligheidsfuncties."

"Het is natuurlijk nog een beetje een leerschool, maar alles wat we vooropstellen, lukt wel."

Dat het nog zoeken is, geldt voor iedereen binnen de sector. De uitrol van elektrische vrachtwagens is namelijk maar zeer beperkt. Van de 149.000 vrachtwagens die vandaag in België rondrijden, rijdt 99,6 procent op diesel. Amper 476 vrachtwagens (0,3 procent) zijn volledig elektrisch.

Heel wat transportbedrijven zitten dan ook nog maar in een testfase en raken daar voorlopig moeizaam voorbij.

En dat terwijl vergroening in de sector net broodnodig is. Transport is niet alleen verantwoordelijk voor 25 procent van de totale uitstoot van schadelijke broeikasgassen in ons land. Het is ook de enige sector waar de uitstoot nog altijd stijgt, bleek donderdag uit een rapport van de dienst Klimaatverandering van de FOD Volksgezondheid.

Als de Europese Unie zijn doelstelling wil halen om tegen 2050 klimaatneutraal te zijn, dan moet die uitstoot drastisch naar omlaag.

"Eigenlijk zouden we al een serieuze shift moeten hebben, maar iedereen heeft wat koudwatervrees", meent Joakim Van Gasse.

"In China staan ze daarmee bijvoorbeeld al veel verder. Als we niet snel genoeg zijn, bestaat de kans dat Chinese e-trucks de Europese markt zullen overspoelen." Dat was ook het geval bij Chinese elektrische auto's.

Om elektrisch transport te ondersteunen heeft Vlaams minister van Mobiliteit Annick De Ridder (N-VA) vrijdag een verhoging van de maximaal toegelaten massa voor elektrische vrachtwagens en bestelwagens aangekondigd. Door de aanwezigheid van de batterijen, zijn die vaak honderden kilo's tot verschillende tonnen zwaarder dan de fossiele varianten.

Daarbij geeft de overheid ook aankooppremies voor laadinfrastructuur en voertuigen om (kleine) ondernemingen te ondersteunen en wordt in kaart gebracht op welke plekken laadinfrastructuur zal nodig zijn in de toekomst.

Maar volgens Roel Vanmaele, CCO van Eutraco, zal de transportsector de transitie naar elektrisch rijden vooral zelf moeten inluiden. "We sporen onze klanten daarom aan om zelf te investeren in laadinfrastructuur, zodat onze vrachtwagens zoveel mogelijk onderweg kunnen laden. Nu moeten ze nog altijd terugkeren naar een van onze eigen vestigingen."

Tegen 2033 moet de vloot van Eutraco alleen nog maar uit elektrische vrachtwagens bestaan en wil het bedrijf energieneutraal zijn. "Elektrische vrachtwagens zijn de toekomst van transport en beter voor het mileu. We merken ook dat onze klanten met duurzaamheid bezig zijn. Die bedrijven kijken naar hun imago, maar ze moeten ook vergroenen van Europa."

Vanmaele hoopt dan ook dat de sector daarvoor de handen in elkaar kan slaan. "We hopen dat de sector laadinfrastructuur zal openstellen en dat de technologie tegelijk mee evolueert zodat vrachtwagens binnenkort langere ritten aankunnen. Wij willen die voortrekkersrol graag opnemen."