"Ik werd geslagen, geschopt en vernederd": Greta Thunberg getuigt over mishandeling door Israëlische leger

Begin oktober werden alle schepen van de Global Sumud Flotilla, een hulpkonvooi onderweg naar Gaza, in internationale wateren onderschept door het Israëlische leger. Honderden activisten, onder wie Greta Thunberg, werden opgepakt en naar Israëlische gevangenissen gebracht. Na 5 dagen werd Thunberg op het vliegtuig richting Europa gezet. 

In het interview met de Zweedse krant Aftonbladet beschrijft Thunberg hoe Israëlische troepen de schepen binnenvielen. "Ze richtten hun wapens op ons gezicht", zegt Thunberg. "We moesten op het dek blijven zitten in de hitte, wie rechtstond, werd geslagen."

De schepen werden door het Israëlische leger naar de haven van Asjdod gebracht, zo'n 40 kilometer ten zuiden van Tel Aviv. Thunberg beschrijft hoe de situatie daar helemaal uit de hand liep. "Een soldaat wees naar mij en zei: 'Jij eerst, kom maar.' Ik had een T-shirt aan met 'Free Palestine' erop, dat moest ik uitdoen. Ik trok een oranje T-shirt aan met 'Decolonize' erop. Toen duwden ze me tegen de grond en gooiden ze een Israëlische vlag over me."

"Telkens wanneer de vlag mijn gezicht raakte, riepen de soldaten: 'Raak de vlag niet aan!' en schopten ze me in mijn zij", vervolgt Thunberg. Volgens haar maakten verschillende bewakers foto's en video's van de mishandelingen. "Ze scandeerden 'hoer Greta' in het Zweeds en vonden dat heel grappig." 

Thunberg en de andere activisten werden naar eigen zeggen vastgehouden in overvolle cellen, zonder water of eten. "Ze lieten ons enkel water drinken van de kraan in de wc, waar bruin water uit kwam, want het kwam rechtstreeks uit de toiletbak."

Volgens haar werden ze voortdurend vernederd. Zo werden de activisten samen in kooien in de zon gezet. "Als we klaagden dat we uitgedroogd waren en vroegen om ons uit de hitte te halen, dan hielden de bewakers een gasfles omhoog. Ze dreigden ermee ons te vergassen." 

De derde dag was volgens Thunberg de ergste. "Op een bepaald moment werd ik apart genomen en moest ik me uitkleden. De bewakers namen selfies met mij", vertelt ze. "Ik weet er niet alles meer van, ik was in shock."

Kort daarna kreeg Thunberg bezoek van de extreemrechtse Israëlische minister van Veiligheid Imatar Ben-Gvir. "Ik herkende hem meteen", aldus Thunberg. "Hij riep dat we terroristen waren, dat we Hamas steunden, dat we Joodse baby's wilden vermoorden. Hij zei dat hij ons voor altijd zou laten rotten in de gevangenis."

Ze zat op dat moment in een kleine, benauwde ruimte - volgens haar een omgebouwde schoonmaakkast - waar ze enkele uren eerder in isolatie was geplaatst. "Ik kon hem nauwelijks zien, alleen zijn silhouet tussen de bewakers", herinnert ze zich. "Een vrouw naast me begon zachtjes te huilen. Een bewaker sloeg met zijn stok op de tralies en riep dat we stil moesten zijn."

Maar Thunberg luisterde niet: "Ik begon VN-artikels over mensenrechten op te zeggen", vertelt ze. Ben-Gvir was niet onder de indruk: "Hij lachte me gewoon uit." "Ik ben niet bang voor mensen als Ben-Gvir", gaat Thunberg verder. "Ik ben bang voor zijn manier van denken en hoe dat genormaliseerd wordt." 

Toen Thunberg en de andere Zweden contact hadden met de Zweedse ambassade in Tel Aviv, kregen ze naar eigen zeggen nauwelijks hulp. "Ze zeiden: 'Onze taak is om te luisteren.' We vroegen om water, maar ze deden niets", vertelt ze.

Volgens Thunberg werd de ernst van de situatie ook niet doorgegeven aan haar familie: "De ambassade vertelde mijn familie dat ik vertelde over 'een harde behandeling' en dat ik 'op een harde ondergrond had gezeten'."

Ook vanuit de Zweedse regering kwam niet de gewenste hulp. Premier Ulf Kristersson noemde de trip van de activisten "zeer onverstandig". Minister van Buitenlandse Zaken Maria Stenergard zei dat de activisten zich "aan groot gevaar hadden blootgesteld" en "dat hun acties geen hulp hebben gebracht aan de bevolking van Gaza". 

Nog een onaangename verrassing kreeg Thunberg wanneer ze haar rode koffer terugkreeg van de Israëlische autoriteiten. In grote letters stond erop geschreven "Hoer Greta", omringd door een Israëlische vlag en een penis. Ze lacht er zelf om, maar benadrukt dat het een voorbeeld is van de vernedering die ze heeft ervaren. "Ze zijn als 5-jarige kinderen", besluit ze.

Vlak na hun vrijlating, op 7 oktober, wilde Thunberg het niet hebben over het geweld dat ze ervaren heeft. "Dit gaat niet om ons, het moet om de Palestijnen in Gaza gaan", zei ze toen tijdens een persmoment vlak na hun landing in Europa. 

Toch kiest Thunberg er nu wel voor om haar verhaal te doen. "Als Israël zo kan omgaan met iemand die wit is en een Zweeds paspoort heeft, dan kun je je voorstellen wat ze doen met de Palestijnen achter gesloten deuren", zegt ze. 

Ook de kritiek dat ze met haar activisme voor Gaza afdwaalt van haar klimaatactivisme wuift Thunberg weg. "Alles hangt met elkaar samen. Er is bijna niets dat zo schadelijk is voor het klimaat als oorlog en ecocide", verduidelijkt ze. "Ik ben een klimaatactivist omdat ik geef om mensen en om het welzijn van de planeet. Duurzaamheid gaat hand in hand met gelijkheid, vrijheid en rechtvaardigheid."