Tussen 30 en 40 procent van de wilde bijensoorten in België is met uitsterven bedreigd. Dat blijkt uit de meest recente update van de Rode Lijst van bedreigde diersoorten van natuurbeschermingsorganisatie IUCN. De situatie in ons land is kritieker dan in Europa, waar 10 procent van de soorten bedreigd is. Maar met meer bloemenzones, weiden en biolandbouw kan dat snel verbeteren.
"De Europese bedreigingen zijn in ons land meer en sterker aanwezig", zegt professor Denis Michez, entomoloog aan de Universiteit van Bergen en hoofdcoördinator van de Europese evaluatie van wilde bijen.
"De bevolkingsdichtheid, de stedelijke wildgroei en monoculturen in de landbouw leiden tot een massale vernietiging van natuurlijke habitats. Daar komt nog het intensieve gebruik van pesticiden en kunstmest bij, die de ecosystemen aantasten en de bijenpopulaties verzwakken."
Onvervangbaar
In België komen er nog zo'n 400 soorten wilde bijen voor. Sinds het begin van de metingen is al ongeveer 15 procent van de soorten verdwenen, voornamelijk als gevolg van de herverkaveling van landbouwgrond na de Tweede Wereldoorlog.
Die wilde insecten, vaak onbekend bij het grote publiek, zorgen echter voor bijna 90 procent van de bestuiving van bloeiende planten op het continent. Slechts één soort, de honingbij (Apis mellifera), wordt door de mens gedomesticeerd en op grote schaal gebruikt. De andere soorten (hout-, zijde-, metselbijen...) zijn wild en onvervangbaar in ecosystemen.
"Het goede nieuws", benadrukt Michez, "is dat de biodiversiteit snel reageert op beschermende maatregelen. De aanleg van bloemrijke zones, de doordachte vergroening van steden, de ondersteuning van biologische landbouw en het behoud van hagen en natuurlijke weiden leveren al binnen enkele jaren tastbare resultaten op."
