Trump geeft veiligheidsdienst CIA toestemming voor "geheime operaties" in Venezuela

Het was de Amerikaanse krant The New York Times die het nieuws eerst bracht. Volgens de krant heeft de federale veiligheidsdienst CIA van de regering-Trump de toestemming gekregen om 'covert action' of 'geheime missies' uit te voeren in Venezuela. 

De Amerikaanse president Donald Trump bevestigde het nieuws toen een journalist hem de vraag stelde in het Witte Huis. Trump zou een vertrouwelijk rapport hebben ondertekend, ook wel een 'presidentiële bevinding' genoemd, waarmee de CIA operaties kan uitvoeren in het buitenland. Dat kan gaan over informatiewinning en verkenningsmissies, maar ook over trainingen voor oppositie- en guerrillagroepen, infiltraties binnen het Venezolaanse leger en zelfs missies waarbij dodelijk geweld is toegestaan.

Op de vraag of de Verenigde Staten ook luchtaanvallen op Venezuela overwegen, wilde Trump niet antwoorden. Hij gaf wel aan dat "de zee ondertussen onder Amerikaanse controle staat, dus we kijken nu naar het land". "Ik denk dat Venezuela onze hete adem in de nek voelt."

Dat Trump de CIA toestemming geeft om missies uit te voeren op Venezolaans grondgebied, is een nieuwe escalatie in de relaties tussen de Verenigde Staten en Venezuela. De laatste weken heeft het Amerikaanse leger al verschillende boten van drugskoeriers opgeblazen voor de Venezolaanse kust. Daarbij zouden al 27 mensen zijn omgekomen.

Door zijn strijd tegen drugs kijkt Trump geregeld naar Zuid-Amerikaanse landen, waaronder Venezuela. De Amerikaanse president gelooft dat zijn Venezolaanse collega Nicolás Maduro mee verantwoordelijk is voor de drugscrisis in de Verenigde Staten. "Er komen heel wat drugs vanuit Venezuela", zei Trump al. Hij gaf ook al aan dat Venezuela "zijn gevangenissen heeft leeggehaald en alle criminelen richting de VS heeft gestuurd".

Of Trump Maduro ook wil laten afzetten, wil hij niet zeggen. Verschillende topfiguren binnen zijn regering sturen daar echter wel op aan. Zijn minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio noemde Maduro al een "narco-terrorist" en noemde zijn presidentschap illegitiem. Rubio heeft samen met CIA-directeur John Ratcliffe ook een federale strategie uitgewerkt om Maduro van de macht te verdrijven.

De Amerikaanse minister van Justitie Pam Bondi heeft ondertussen al 50 miljoen dollar vrijgemaakt voor informatie die kan leiden tot Maduro's arrestatie. Bondi beschreef de Venezolaanse president als een "bedreiging voor de nationale veiligheid".

In een verklaring heeft het Venezolaanse ministerie van Buitenlandse Zaken de "oorlogszuchtige en extravagante uitspraken" van Trump verworpen. Volgens het ministerie zou het gaan over "operaties die de vrede en stabiliteit van Venezuela ondermijnen".

"Deze ongekende opmerkingen vormen een zeer ernstige schending van het internationaal recht en het Handvest van de Verenigde Naties en verplicht de internationale gemeenschap om deze duidelijk buitensporige en onvoorstelbare uitspraken te veroordelen", aldus de verklaring.

Dat de CIA toestemming krijgt om geheime missies uit te voeren in Latijns-Amerika, kan bij veel landen in het verkeerde keelgat schieten. De federale veiligheidsdienst heeft in het verleden al een aantal missies uitgevoerd die nare herinneringen opbrengen.

In 1973 was de CIA onder meer betrokken bij een staatsgreep in Chili. Toen de zelfverklaarde Marxist Salvador Allende de verkiezingen in het land won, gaven de Verenigde Staten hun steun aan de rechtse generaal Augusto Pinochet.

Op 11 september 1973 lanceert Pinochet een militaire campagne, met bombardementen in de hoofdstad Santiago. Allende pleegt zelfmoord en Pinochet komt aan de macht, waarna hij 17 jaar lang als dictator het land regeert. In die periode laat Pinochet maar liefst 38.000 politieke tegenstanders oppakken en minstens 3.000 mensen het zwijgen opleggen.

Ook bij de invasie van de Varkensbaai was de CIA betrokken. Op 17 april 1961 landden ongeveer 1.500 huurlingen in zeven bataljons van zo'n 200 man op Playa Girón en Playa Larga, twee stroken strand in de Varkensbaai, in het zuidwesten van Cuba, die door een moerassig gebied van de rest van het land werd gescheiden. Kort daarvoor werd een bataljon para's gedropt om de twee snelwegen in het gebied te controleren.

De huurlingen, getraind en bewapend door de CIA, waren hoofdzakelijk Cubaanse ballingen: militairen en politieagenten die gediend hadden onder de verdreven Cubaanse dictator Fulgencio Batista en erfgenamen van suikerplantages, banken, kranten, speelhuizen, bordelen en politieke partijen die door het nieuwe bewind onder Castro op straat waren gezet.

De operatie mislukte echter. In minder dan 72 uur werd het huurlingenleger verslagen door de troepen van Castro. De Cubaanse leider kon daarbij op de steun rekenen van de plaatselijke inwoners, een van de grote inschattingsfouten van de Amerikanen. 

De nederlaag was een grote smet op het Amerikaanse blazoen en een persoonlijke vernedering voor de Amerikaanse president Kennedy. De mislukte invasie had dan ook - ook vandaag nog - grote gevolgen voor de Amerikaans-Cubaanse relaties.